TT Assen 1973

TT Assen 1973
Officiële naam	Grote Prijs van Nederland der KNMV
Land	Nederland
Datum	23 juni 1973
Organisator	FIM
500 cc
Poleposition	Phil Read
Snelste ronde	Giacomo Agostini
Eerste	Phil Read
Tweede	Kim Newcombe
Derde	Christian Bourgeois
350 cc
Poleposition	Giacomo Agostini
Snelste ronde	Teuvo Länsivuori
Eerste	Giacomo Agostini
Tweede	Phil Read
Derde	Teuvo Länsivuori
250 cc
Poleposition	Teuvo Länsivuori
Snelste ronde	Dieter Braun
Eerste	Dieter Braun
Tweede	Michel Rougerie
Derde	John Dodds
125 cc
Poleposition	Kent Andersson
Snelste ronde	Ángel Nieto
Eerste	Eugenio Lazzarini
Tweede	Rolf Minhoff
Derde	Chas Mortimer
50 cc
Poleposition	Bruno Kneubühler
Snelste ronde	Bruno Kneubühler
Eerste	Bruno Kneubühler
Tweede	Theo Timmer
Derde	Gerhard Thurow
Zijspan
Poleposition	Klaus Enders/ Ralf Engelhardt
Snelste ronde	Klaus Enders/ Ralf Engelhardt
Eerste	Klaus Enders/ Ralf Engelhardt
Tweede	Gerry Boret/ Nick Boret
Derde	Werner Schwärzel/ Karl-Heinz Kleis

De TT van Assen 1973 was de zevende^[1] race van het wereldkampioenschap wegrace-seizoen 1973. De race werd verreden op 23 juni 1973 op het TT-Circuit Assen nabij Assen, Nederland.

De TT van Assen van 1973 volgde op een aantal wedstrijden waarbij de veiligheid van de coureurs een punt van discussie was gebleken. In de GP des Nations op Monza was een enorm ongeluk gebeurd waarbij Renzo Pasolini en Jarno Saarinen het leven verloren, de TT van Man werd algemeen geboycot vanwege de onveiligheid van het circuit en ook bij de Joegoslavische Grand Prix was een aantal rijders gewond geraakt. De TT van Assen verliep echter zonder noemenswaardige problemen. Kent Andersson brak een been, maar dat verhinderde niet dat hij uiteindelijk wereldkampioen 125 cc zou worden. Er werd zelfs al een wereldtitel beslist: met nog drie GP's te gaan stelde het zijspanduo Klaus Enders/Ralf Engelhardt de wereldtitel veilig door de vijfde van acht GP's te winnen.

Het fabrieksteam van Yamaha was na het overlijden van Jarno Saarinen teruggetrokken, waardoor MV Agusta geen concurrentie meer had van de Yamaha TZ 500. De coureurs die in de 500cc-klasse aan de start kwamen hadden allemaal licht opgeboorde Yamaha TZ 350's of zelfs wat oudere opgeboorde Yamaha TR 3's.

In de 500cc-race vertrok Giacomo Agostini (MV Agusta) als snelste en zijn teamgenoot Phil Read kon hem niet volgen. Net over de helft van de race viel Agostini echter opnieuw^[2] uit, dit keer door een kapotte versnellingsbak. Read kon zo toch de overwinning grijpen, voor Kim Newcombe met de König en Christian Bourgeois met zijn Sonauto-Yamaha. Wil Hartog (Riemersma-Yamaha) werd vierde. Door zijn tweede plaats behield Newcombe de leiding in het kampioenschap.

Uitslag 500cc-klasse

Pos	Coureur	Merk	Tijd	Punten
1	Phil Read	MV Agusta	50' 34" 2	15
2	Kim Newcombe	König	+42"	12
3	Christian Bourgeois	Yamaha	+1' 03" 2	10
4	Wil Hartog	Yamaha	+1' 11" 2	8
5	Jack Findlay	Suzuki		6
6	Werner Giger	Yamaha		5
7	Derek Chatterton	Yamaha		4
8	Billie Nelson	Yamaha		3
9	Eric Offenstadt	SMAC-Kawasaki		2
10	Georg Pohlmann	Yamaha		1
11	Kurt-Harald Florin	König
12	Jan Kostwinder	Yamaha	+1 ronde
13	Seppo Kangasniemi	Yamaha	+1 ronde
14	Gerrit Veldink	Suzuki	+1 ronde
15	Lothar John	Suzuki	+1 ronde
16	Henk Klaassen	Yamaha	+1 ronde
17	Jerry Lancaster	Suzuki	+1 ronde
18	Cees Bouwmeester	Suzuki	+1 ronde

Niet gefinished

Coureur	Merk	Oorzaak
Reinhard Hiller	König
Michel Rougerie	Harley-Davidson
Bo Granath	Husqvarna
Kaarlo Koivuniemi	Kawasaki
Roberto Gallina	Paton	val
Paul Eickelberg	König
Kurt-Ivan Carlsson	Yamaha
Ernst Hiller	König
Gyula Marsovszky	Yamaha
Giacomo Agostini	MV Agusta	versnellingsbak

Top elf tussenstand 500cc-klasse

Pos	Coureur	Merk	Ptn
1	Kim Newcombe	König	43
2	Phil Read	MV Agusta	42
3	Jarno Saarinen (†)[3]	Yamaha	30
4	Werner Giger	Yamaha	28
5	Hideo Kanaya	Yamaha	22
	Jack Findlay	Suzuki
7	Alex George	Yamaha	15
8	Billie Nelson	Yamaha	14
9	Guido Mandracci	Suzuki	13
10	Peter Williams	Matchless	12
	Steve Ellis	Yamaha

De 350cc-race in Assen leverde een geweldig gevecht op tussen Giacomo Agostini, Phil Read en Teuvo Länsivuori, tot die laatste problemen met zijn versnellingsbak kreeg en moest afhaken. Agostini won met 0,1 seconde voorsprong op Read en Länsivuori werd toch nog derde.

Uitslag 350cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo Agostini MV Agusta 50' 15" 9 15 2 Phil Read MV Agusta +0" 1 12 3 Teuvo Länsivuori Yamaha +16" 4 10 4 John Dodds Yamaha 8 5 Dieter Braun Yamaha 6 6 Kent Andersson Yamaha 5 7 Adu Celso Santos Yamaha 4 8 Billie Nelson Yamaha 3 9 Mick Grant Yamaha 2 10 Bruno Kneubühler Yamaha 1 11 Marcel Ankoné Yamsel 12 Kurt-Ivan Carlsson Yamaha 13 Adrie van den Broeke Yamaha 14 Leo Bovee Yamaha 15 Karl Auer Yamaha 16 Hans Mühlebach MZ 17 Gyula Marsovszky Yamaha +1 ronde 18 Bo Granath Yamaha +1 ronde

Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Wil Hartog Yamaha Rob Bron Yamaha Jan van Disseldorp Yamaha Silvio Grassetti MZ Sven-Olof Gunnarsson Yamaha Werner Pfirter Yamaha Alan Barnett Yamsel Jerry Lancaster Yamaha János Drapál Yamaha Derek Chatterton Yamaha

Top elf tussenstand 350cc-klasse

Pos.	Coureur	Motorfiets	Ptn.
1	Teuvo Länsivuori	Yamaha	57
2	Giacomo Agostini	MV Agusta	45
3	Kent Andersson	Yamaha	33
4	János Drapál	Yamaha	30
5	Dieter Braun	Mitsui-Yamaha	27
6	John Dodds	Yamaha	26
7	Phil Read	MV Agusta	24
8	Walter Villa	Yamaha / Benelli	23
9	Billie Nelson	Yamaha	19
10	Werner Pfirter	Yamaha	17
	Pentti Korhonen	Yamaha

Doordat Teuvo Länsivuori in de 250cc-race al in de eerste ronde door een val werd uitgeschakeld, kon Dieter Braun onbedreigd naar de overwinning rijden. Ook tweede man Michel Rougerie met de Harley-Davidson hoefde geen strijd te leveren. John Dodds werd derde.

Uitslag 250cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Dieter Braun Yamaha 51' 55" 1 15 2 Michel Rougerie Harley-Davidson +35" 8 12 3 John Dodds Yamaha +37" 9 10 4 Mick Grant Yamaha 8 5 Chas Mortimer Yamaha 6 6 Edu Celso-Santos Yamaha 5 7 Silvio Grassetti MZ 4 8 Rob Bron Yamaha 3 9 Christian Bourgeois Yamaha 2 10 Matti Salonen Yamaha 1 11 Adrie van den Broeke Yamaha 12 Nico van der Zanden Yamaha 13 Víctor Palomo Yamaha 14 Werner Pfirter Yamaha 15 Cees Schermer Yamaha 16 Lothar John Yamaha 17 Werner Giger Yamaha

Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Teuvo Länsivuori Yamaha val Roberto Gallina Yamaha val Karl Auer Yamaha Ryszard Mankiewicz Yamaha Eric Offenstadt SHF Marcel Ankoné Yamsel

Top tien tussenstand 250cc-klasse

Pos.	Coureur	Motorfiets	Ptn.
1	Jarno Saarinen (†)[3]	Yamaha	45
2	Dieter Braun	Mitsui-Yamaha	38
3	Hideo Kanaya	Yamaha	36
4	Chas Mortimer	Yamaha	26
5	Teuvo Länsivuori	Yamaha	24
6	Silvio Grassetti	MZ	21
7	Roberto Gallina	Yamaha	20
	John Dodds	Yamaha
	Michel Rougerie	Harley-Davidson
10	Charlie Williams	Yamaha	15

In de 125cc-klasse kwam na de eerste ronde Rolf Minhoff met een privé-Maico als eerste door. Kent Andersson (Yamaha) moest toen al de pit in om bougies te wisselen. Bij zijn inhaalrace viel hij waarbij hij een been brak en enkele weken uitgeschakeld was. Minhoff werd ingehaald door Otello Buscherini (Malanca) en Ángel Nieto (Morbidelli), maar Buscherini viel terwijl Nieto met een defecte motor de pit moest opzoeken. Eugenio Lazzarini (Piovaticci) wist Minhoff ook te passeren en won de race zelfs met 22 seconden voorsprong. De derde plaats was voor Chas Mortimer (Yamaha).

Uitslag 125cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Eugenio Lazzarini Piovaticci 48' 36" 3 15 2 Rolf Minhoff Maico +20" 8 12 3 Chas Mortimer Yamaha +1' 16" 1 10 4 Matti Salonen Yamaha 8 5 Pentti Salonen Yamaha 6 6 Ryszard Mankiewicz MZ 5 7 Walter Rungg Maico 4 8 Paul Eickelberg Maico 3 9 Piet van den Goorbergh Yamaha 2 10 Henk van Kessel Yamaha 1 11 Jos Schurgers Bridgestone 12 Börje Jansson Maico +2 ronden

Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Kent Andersson Yamaha val Ángel Nieto Morbidelli motor Otello Buscherini Malanca val Jan Kostwinder Yamaha Aart Valster Yamaha Jan Huberts MZ Jan Warners Yamaha Cees van Dongen Yamaha

Top tien tussenstand 125cc-klasse

Pos.	Coureur	Motorfiets	Ptn.
1	Kent Andersson	Yamaha	75
2	Eugenio Lazzarini	Piovaticci	47
3	Jos Schurgers	Bridgestone	32
4	Börje Jansson	Maico	29
5	Ángel Nieto	Morbidelli	22
	Chas Mortimer	Yamaha
7	Rolf Minhoff	Maico	21
8	Matti Salonen	Yamaha	19
	Pentti Salonen	Yamaha
10	Horst Seel	Maico	17

In de 50cc-klasse trainde Bruno Kneubühler (Van Veen-Kreidler) als snelste, maar zijn teamgenoot Jan de Vries nam meteen de leiding om in de tweede ronde met pech de pit in te rijden. Kneubühler was toen niet meer in te halen en won de race. Toen Theo Timmer (Jamathi) merkte dat hij Kneubühler niet kon inhalen reed hij op heelhouden om de tweede plaats te pakken. Daarmee stond hij nu aan de leiding van het WK 50 cc.

Uitslag 50cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Bruno Kneubühler Van Veen-Kreidler 30' 02" 2 15 2 Theo Timmer Jamathi +8" 5 12 3 Gerhard Thurow Kreidler +16" 8 10 4 Jan Bruins Monark 8 5 Lars Persson Monark 6 6 Jan Huberts Kreidler 5 7 Nico Polane Roton 4 8 Ton Kooyman Hemeyla 3 9 Jürgen Roller Kreidler 2 10 Herbert Rittberger Kreidler 1 11 Wolfgang Gedlich Kreidler 12 Siegfried Lohmann Kreidler 13 Walter Däuwel Kreidler 14 John Koster Roton 15 Hans-Jürgen Hummel Kreidler +1 ronde 16 Willem Koerhuis Kreidler +1 ronde 17 Ulrich Graf Kreidler +1 ronde 18 Mike Greenwood Derbi +1 ronde

Niet gefinished Coureur Merk Oorzaak Henk van Kessel Kreidler Cees van Dongen Kreidler Jan de Vries Van Veen-Kreidler Rudolf Kunz Kreidler Harald Bartol Kreidler val Nigel Stone Jamathi

Top tien tussenstand 50cc-klasse

Pos.	Coureur	Motorfiets	Ptn.
1	Theo Timmer	Jamathi	35
2	Jan de Vries	Van Veen-Kreidler	30
3	Bruno Kneubühler	Van Veen-Kreidler	27
4	Gerhard Thurow	Kreidler	20
5	Herbert Rittberger	Kreidler	18
6	Ulrich Graf	Kreidler	17
7	Jan Huberts	Kreidler	16
8	Henk van Kessel	Kreidler	12
9	Stefan Dörflinger	Kreidler	11
	Lars Persson	Monark

In de zijspanklasse nam Klaus Enders met zijn door Dieter Busch geprepareerde BMW na de eerste ronde de leiding van Werner Schwärzel (König) over om die niet meer af te staan. Hierdoor werd hij opnieuw wereldkampioen. Het was zijn vijfde wereldtitel, een aantal dat in de zijspanklasse nog niet eerder voorgekomen was. De gebroeders Gerry en Nick Boret (Renwick-König) werden in Assen tweede en Werner Schwärzel/Karl-Heinz Kleis derde.

Uitslag zijspanklasse

Pos	Coureur	Bakkenist	Merk	Tijd	Punten
1	Klaus Enders	Ralf Engelhardt	Busch-BMW	47' 56" 2	15
2	Gerry Boret	Nigel Boret	Renwick-König	+39" 7	12
3	Werner Schwärzel	Karl-Heinz Kleis	König	+1' 27" 7	10
4	Siegfried Schauzu	Wolfgang Kalauch	BMW		8
5	Michel Vanneste	Serge Vanneste	BMW		6
6	Rolf Steinhausen	Erich Schmitz	König		5
7	Karl Venus	Rainer Gundel	BMW		4
8	Gustav Pape	Franz Kallenberg	BMW	+1 ronde	3
9	Graham Milton	Don Smith	BMW	+3 ronden	2

Top tien tussenstand zijspanklasse

Pos.	Coureur	Bakkenist	Motorfiets	Ptn.
1	Klaus Enders	Ralf Engelhardt	Busch-BMW	75	Wereldkampioen
2	Michel Vanneste	Serge Vanneste	BMW	39
3	Werner Schwärzel	Karl-Heinz Kleis	König	38
4	Siegfried Schauzu	Wolfgang Kalauch	BMW	25
5	Jeff Gawley	Peter Sales	König	24
6	Rolf Steinhausen	Karl Scheurer / Erich Schmitz	König	21
7	Heinz Luthringshauser	Hermann Hahn	BMW	16
8	Gerry Boret	Nick Boret	Renwick-König	14
9	Richard Wegener	Rolf Kabbe / Derek Jacobson	BMW	12
10	Karl Venus	Rainer Gundel	BMW	11

Bronnen, noten en/of referenties

• Luigi & Gianna Rivola: De geschiedenis van de motorsport, oorsprong en ontwikkeling, 1993 Uitgeverij Uniepers b.v., Abcoude ISBN 90 6825 131 7
• Motor Magazine
• Moto 73
• Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gran Premio motociclistico d'Olanda 1973 op de Italiaanstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
• jumpingjack.nl

Voetnoten

1. ↑ Officieel was de TT van Assen de zevende Grand Prix, maar dat gold voor geen enkele topcoureur. In Monza was de 250cc-race al in de eerste ronde afgebroken door een ongeluk en niet herstart, waarna de 500cc-race en de zijspanrace werden afgelast. Behalve de zijspanrijders boycotte iedereen de TT van Man, de 50cc-klasse had maar zeven GP's (Assen was de vierde) en voor de zijspannen was Assen de vijfde van acht wedstrijden.
2. ↑ Agostini had al het hele seizoen problemen met zijn motorfietsen. Hij kon beschikken over de nieuwe 500 cc viercilinder, maar greep vaak terug op de langzamere maar meer betrouwbare 500 cc driecilinder. In Frankrijk wilde die niet aanslaan waardoor Agostini een inhaalrace moest rijden en viel, in Oostenrijk was de driecilinder zo traag dat hij maar gewoon gestopt was en in Duitsland viel hij met een kapotte motor uit. Hij sloeg de TT van Man over en de 500cc-race in Monza werd afgelast, waardoor hij ook Assen verliet zonder nog maar een punt te hebben gescoord.
3. 1 2 Jarno Saarinen was dodelijk verongelukt tijdens de GP des Nations op Monza

Vorige race: Grand Prix-wegrace van Joegoslavië 1973	FIM wereldkampioenschap wegrace 25e seizoen (1973)	Volgende race: Grand Prix-wegrace van België 1973
Vorige race: TT Assen 1972	TT Assen	Volgende race: TT Assen 1974