Oostergrachtswal
| Oostergrachtswal | ||
|---|---|---|
Boote_am_Oosterstadsgrachtwal_in_Leeuwarden_(2023).jpg) | ||
Oostergrachtswal (2023) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Oud-Oost | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Zuidvliet | |
| Eind | Emmakade | |
| Lengte | 370 m | |
| Postcode | 8921AA - 8921AC | |
| Algemene informatie | ||
| Naam sinds | 1924 | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Oostergrachtswal is een straat in de stad Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Oostergrachtswal begint bij het Zuidvliet en loopt in zuidelijke richting langs de Oosterstadsgracht naar de Emmakade en de Eerste Kanaalsbrug. De straat ligt in Molenpad, een buurt in de wijk Oud-Oost.
Langs de Oostergrachtswal liggen woonboten in de stadsgracht. Ter hoogte van de Wijbrand de Geeststraat ligt de Oosterbrug tussen de Oostergrachtswal en de Oosterkade.
Geschiedenis
In 1894 werd in de zuidoosthoek van de stadsgracht begonnen met het graven van het Nieuwe Kanaal. Enkele woningen op de oostzijde van de Grachtswal werden gesloopt. Op deze plaats werd in 1895 de Eerste Kanaalsbrug gebouwd. De Grachtswal werd in 1907 onderverdeeld in Oostzijde en Zuidzijde. In 1924 werd de benaming Oostergrachtswal en Zuidergrachtswal.[1]
In 1971 werd aan de noordzijde van de Oostergrachtwal het Vliet gedempt en de Boomsbrug gesloopt.
In 2011 werd aan de gevel van pand Oostergracht 33-35 een plaquette onthuld. De gedenkplaat is ter herinnering aan de rol van Taco van der Veen van bakkerij De Korenaar bij de Overval op het Huis van Bewaring op 8 december 1944.[2]
In 2021 werd aan de noordzijde van de Eerste Kanaalsbrug en ten zuiden van het hoekpand Oostergrachtswal 129 een poëzietableau onthuld. Dichter Rienk Kruiderink geeft een korte beschrijving van de historie van het pand. Het gebouw was vanaf 1933 decennialang het symbool van de arbeidersvereniging in Leeuwarden. Het verenigingsgebouw van SDAP, vakbond NVV, de Vervoersbond en de Bouwbond stond bekend als Ons Gebouw, en later als Het Baken.[3]
Oostergrachtswal (2018)
Oostergrachtswal op hoek Wijbrand de Geeststraat (2018)
Monumenten
De Oostergrachtswal ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt vier bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat twee gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Oostergrachtswal 41 | Herenhuis in eclectische stijl (1879), architect mogelijk H.H. Kramer | RM 24 |  |
| Oostergrachtswal 45 | Voornaam herenhuis in sobere eclectische stijl (ca. 1860) | RM 516468 |  |
| Oostergrachtswal 47 | Herenhuis in eclectische stijl (ca. 1880), architect mogelijk H.H. Kramer | RM 516469 |  |
| Oostergrachtswal 93 | Woonhuis in neorenaissancestijl (1883-'84), architect H.H. Kramer | RM 516463 |  |
| Oostergrachtswal 123 | Herenhuis gebouwd rond 1915. Het pand heeft stilistische kenmerken van de vroeg 20e-eeuwse Overgangsstijl. De bescherming geldt het exterieur en interieur van het oorspronkelijke pand, alsmede de smeedijzeren hekken aan de straatzijde. | GM 0080/102 |  |
| Oostergrachtswal 129 | Woonhuis, gebouwd in 1871 naar ontwerp van H.R. Stoett. Het huis maakte tot 1890 deel uit van een rij huizen. Het huis werd een hoekpand door de sloop van de andere woningen voor de aanleg van het Nieuwe Kanaal. | GM 0080/88 |  |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Plaquette op het verzetshuis van Leeuwarden. Leeuwarder Courant (24 november 2011) – via De krant van toen.
- ↑ Job Cohen onthult poëzietableau. Leeuwarder Courant (15 juni 2021) – via De krant van toen.
· 
· 
