Nieuweburen (Leeuwarden)
| Nieuweburen | ||
|---|---|---|
 | ||
Nieuweburen in westelijke richting (2018) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Groeneweg | |
| Eind | Voorstreek | |
| Lengte | 250 m | |
| Postcode | 8911EX/EZ/GA/GB | |
| Algemene informatie | ||
| Opvallende gebouwen | La Venezia | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Nieuweburen is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Nieuweburen loopt van de Groeneweg oostwaarts naar de Voorstreek bij de Dubbele Pijp. Aan de noordzijde ligt de Vijzelstraat en aan de zuidzijde de Poptasteeg, Pottebakkersplaats, Monnikemuurstraat en de Breedstraat.
Geschiedenis
De Nieuweburen (1546 op de Nyeuwbuyeren) was in de 15e/16e eeuw een nieuwe stadsuitbreiding. Voor de demping van de gracht (1863-'65) werd het doodlopende westelijke deel van de zuidzijde Keerweer genoemd (1797 op de Nieuweburen aan de zuidkant in de Weeromkeer, 1829 Keerweer).[1] De Nieuweburen is ontstaan vanuit de oostzijde bij de Dubbele Pijp door bebouwing aan weerszijden van een deel van de oude stadsgracht, die in 1398 was gegraven. Het deel van de gracht tot de Pottebakkersbrug werd in 1863 gedempt en het resterende gedeelte in 1865.[2] De naam Nieuwe Buren in plaats van Nieuweburen kwam ook voor.
In 1987 werd de zaterdagmarkt op de Nieuweburen voor het laatst gehouden. Nadat de markt verplaatst was naar de Voorstreek en de Kelders werd met de herinrichting van de Nieuweburen begonnen.[3]
Monumenten
De Nieuweburen ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt acht bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat drie gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Nieuweburen 66 | Woonhuis, hoekpand aan de Monnikkemuurstraat met oude gevel aan die zijde. De vensters van de onderkelderde kamers hebben halfronde ontlastingsbogen op de verdieping, alle vensters met roeden. | RM 18254 |  |
| Nieuweburen 101 | Bedrijfspand. In 1931 verbouwd pand (met Nieuweburen 103) voor een drukkerij. | GM 0080/54 | |
| Nieuweburen 107 | Pand met verdieping onder zadeldak tegen gepleisterde puntgevel | RM 24270 |  |
| Nieuweburen 111 | Pand met verdieping en geblokte kroonlijst onder dwars schilddak (19e eeuw, na 1829 verb.) | RM 24271 |  |
| Nieuweburen 113 | Woonhuis met verdieping onder hoog dwarsdak tussen topgevels waarboven schoorstenen | RM 24272 |  |
| Nieuweburen 116 | Winkel en bovenwoning | GM 0080/55 |  |
| Nieuweburen 117 | Pand met geblokte kroonlijst onder zadeldak met voorschild en halfrond gesloten dakkapel | RM 24273 |  |
| Nieuweburen 118 | Hoekpand met verdieping onder hoog zadeldak tegen topgevel met verminkte toppilaster | RM 24277 |  |
| Nieuweburen 119 | Woonhuis met verdieping onder zadeldak met voorschild en in midden verhoogde kroonlijst | RM 24274 |  |
| Nieuweburen 130 | Bedrijfsruimte met bovenwoning | GM 0080/79 |  |
| Nieuweburen 137 | La Venezia (1911), betonmonoliet naar ontwerp van architect Hero Feddema in een zeer ingetogen Overgangstijl. Oorspronkelijk pakhuis, daarna ijssalon. Zes bouwlagen onder een plat dak tot een hoogte van 16 meter | RM 516461 |  |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Naamlijst straten: Nieuweburen. Leeuwarder Courant (20 maart 1937) – via De krant van toen.
- ↑ Laatste keer markt op Nieuweburen. Leeuwarder Courant (15 juni 1987) – via De krant van toen.
· 
· 
