Zaailand (Leeuwarden)

Zaailand
Zaailand (2018)
Zaailand (2018)
Geografische informatie
Locatie Leeuwarden
Wijk Binnenstad
Coördinaten 53° 12 NB, 5° 48 OL
Begin Westerkade
Eind Wirdumerdijk
Lengte 0,5 km
Postcode 8911BL - 8911BN
Detailkaart
Zaailand (Binnenstad)
Zaailand
Zaailand vanaf de Wirdumerdijk (2023)

Zaailand is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.

De straat Zaailand begint bij de Westerkade aan de Westerstadsgracht en loopt een halve kilometer oostwaarts naar de Wirdumerdijk. Aan de noordwestzijde van de straat bevinden zich drie grote gebouwen: De Harmonie, Pathé Leeuwarden en het Paleis van Justitie. In het midden van de straat ligt aan de noordzijde het Wilhelminaplein, dat door een deel van de Leeuwarders ook Zaailand wordt genoemd.

Geschiedenis

Zaailand (1643 Het bouwland binnen de stadswal, 1645 ’t Saylandt genaemt) werd bij de stadsuitbreiding van 1621-1623 binnen de stadswallen gebracht. De naam beperkte zich later tot de straat van Wirdumerpoortsdwinger.[1] De naam Zaailand (1644 't Saailand) is ontleend aan het feit dat het gebied oorpronkelijk in gebruik was als bezaaid land of bouwland.[2]

Op de hoek van het Zaailand en de Zuiderstraat was van 1876 tot 1947 het Old Burger Weeshuis gevestigd. Dit pand werd op 14 april 1945, een dag voor de bevrijding van Friesland, door de S.D. die het gebouw in 1940 had gevorderd, in brand gestoken. De restanten werden twee jaar later gesloopt.

Monumenten

Zaailand ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt een bouwwerk dat is aangewezen als rijksmonument (RM) en telt vier gemeentelijke monumenten (GM).

AdresBeschrijvingMonumentAfbeelding
Zaailand 76Het pand (vh. 80) werd gebouwd als logement. Het is van architectuurhistorisch belang als een goed voorbeeld van de stilistische ontwikkelingen in de tweede helft van de negentiende eeuw.GM 0080/256
Zaailand 94-92AHerenhuis, ca. 1870 gebouwd naar ontwerp van architect H.R. Stoett. In 1950 werd de gevel verbouwd naar een plan van architect S. RiddersmaGM 0080/257
Zaailand 96-98 ged. (vh. 98)Logegebouw. Het pand van vrijmetselaarsloge De Friesche Trouw werd in 1792 gebouwd.GM 0080/131
Zaailand 106Het hoofdkantoor van het waterleidingbedrijf Intercommunale Waterleiding Gebied Leeuwarden (IWGL) op de hoek van het Zaailand en de Zuiderstraat werd in 1964 gebouwd naar ontwerp van Jo Vegter. Het kwam op de plaats waar voordien het Old Burger Weeshuis stond.GM 0080/235
Zaailand 110Bankgebouw met conciërgewoning in traditionalistische stijl (Coöperatieve Zuivelbank) (1936-'37), architect A. Baart sr.RM 519898

Zie de categorie Zaailand (Leeuwarden) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.