Weaze (Leeuwarden)
| Weaze | ||
|---|---|---|
 | ||
Zicht op de westzijde van de Weaze (2018) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Peperstraat, Berlikumermarkt | |
| Eind | Nieuweweg | |
| Lengte | 170 m westzijde / 120 m oostzijde | |
| Postcode | 8911LL - 8911LM | |
| Algemene informatie | ||
| Naam sinds | 1406 | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Weaze is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De straat bevindt zich aan weerszijden van de gracht tussen de pijp Paardepijp en de Huizumerbrug. De straat aan de westzijde, tussen de Peperstraat en de Nieuweweg, heeft een lengte van 170 meter. De Ayttasteeg, Nauwesteeg en Reigerstraat komen uit op de Wirdumerdijk. Het zuidwestelijke deel is vooral bekend vanwege de prostitutie. Aan de oostzijde loopt de straat vanaf de hoek Berlikumermarkt naar de Nieuweweg en heeft een lengte van 120 meter. De zijstraten aan de oostzijde zijn Uniabuurt, Zwitserswaltje en de Blokhuissteeg.
Geschiedenis
De naam Weaze (1406 upper Wasa, 1493 Waesse, 1544 Wase, 1664 Waese, 1839 Waeze, 1865 Weaze) betekent in het Fries slijk of modder. Het was gelegen op een laagliggend stuk land aan de rand van de terp. De naam Weaze werd voorheen uitsluitend gebruikt voor de westzijde, de overzijde heette Over de Weaze, Waltje en Zuupmarkt. Deze laatste is bekend als Berlikumermarkt.[1]
De verwaarlozing van historische panden langs de Weaze leidde tot veel ergernis. Burgemeester Sybrand van Haersma Buma ergerde zich aan de dichtgetimmerde gevel op nummer 18. Dit rijksmonument was ooit de statige woning van zijn voorouders. Het was een van de panden aan de noordwestzijde van de Weaze die diende als magazijn voor winkels op de Wirdumerdijk. In 2025 is het pand hersteld.[2]
Het gebouw van de voormalige Friesche Bank op de hoek van de Nieuweweg/ Weaze
Het pakhuis Weaze 30 naast de Ayttasteeg
Zicht op het noordelijk deel (2018)
Monumenten
De Weaze ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt zes panden die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat twee gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Weaze 14 | Eenvoudig pand met verdiepingen en zolderverdieping ontstaan uit verbreding van de oorspronkelijke topgevel | RM 24440 |  |
| Weaze 16 | Pand met verdieping onder dwarskap tegen puntgevel met hoekschoorstenen | RM 24441 |  |
| Weaze 18 | Zeven traveeën breed pand onder lang dwars zadeldak | RM 24442 |  |
| Weaze 20 | Koetshuis, paardenstalling c.a. | GM 0080/278 |  |
| Weaze 25 | Pand onder zadeldak tegen achtertopgevel | RM 24439 |  |
| Weaze 30 | Pakhuis met Aytta-wapensteen | GM 0080/254 |  |
| Weaze 32 | Pand met twee verdiepingen onder zadeldak tegen klokgevel | RM 24443 |  |
| Weaze 44 | Pand onder zadeldak tegen gepleisterde topgevel | RM 24444 |  |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ De Leeuwarder Weaze wordt dit jaar snel mooier. Leeuwarder Courant (11 maart 2025) – via De krant van toen.
· 
· 
