Spanjaardslaan (Leeuwarden)

Spanjaardslaan
	Spanjaardslaan bij het Rengerspark (2018)
Geografische informatie
Locatie	Leeuwarden
Wijk	Sonnenborgh e.o.
Coördinaten	53° 12′ NB, 5° 48′ OL
Begin	Noorderbrug
Eind	Harlingerstraatweg/ Harlingersingel
Lengte	1 km
Algemene informatie
Naam sinds	1877
Detailkaart
	;

De Spanjaardslaan is een straat in de stad Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.

De Spanjaardslaan begint bij de Noorderbrug en loopt westwaarts. Aan de noorzijde ligt de Rengerslaan en het Rengerspark. Aan de noordzijde van het Spanjaardsplein (minirotonde) ligt de toegang tot de Oude Stadsbegraafplaats (Algemene begraafplaats). De Spanjaardslaan gaat in zuidelijke richting verder. De laatste 200 meter van de een kilometer lange Spanjaardslaan verbindt de Mr. P.J. Troelstraweg met de rotonde bij de Harlingerstraatweg en de Harlingersingel. De Spanjaardslaan loopt aan de noord- en westzijde van de Transvaalwijk De Noordersingel ligt aan de zuidzijde van de wijk en begint en eindigt bij de Spanjaardslaan.

Geschiedenis

De Spanjaardslaan had de namen: Weg nae ’t Lazarushuys (1585), Spaense wech (1604), Spaensche dijck (1610), Spanjaertsdijck (1676), Spanjers dijkje (1739), Weg naar de Begraafplaats (1839), Spanjaardsweg (1845), straatweg naar de Begraafplaats, Leprozenweg (1847), Spanjaardsdijk en in 1877 Spanjaardslaan.^[1] De naam zou ontleend zijn aan het feit dat op 19 mei 1568 de Spanjaarden die ontscheept waren in Harlingen via Leeuwarden en Bergum naar Groningen gingen om aan de strijd tegen het leger van Nassau, de Slag bij Heiligerlee op 23 mei, deel te nemen. De route van de Spanjaarden mocht niet door de stad Leeuwarden, maar werd noordwestwaarts via de Leprozenweg daaromheen geleid.^[2]

In 2006 vond er een verkeersongeval plaats op de kruising van de Spanjaardslaan en de Rengerslaan. Hierop volgde in 2009 het Arrest Spanjaardslaan.

Monumenten

De straat telt twaalf bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat tien gemeentelijke monumenten (GM). Rond 1870 verschenen de eerste woningen aan het meest oostelijke deel van de Spanjaardslaan.

Adres	Beschrijving	Monument
Spanjaardslaan 1	Vrijstaand woonhuis, is wellicht het oudste nog bestaande pand en werd in 1872 gebouwd. Het woonhuis bestaat uit een 'voorhuis' en een ermee verbonden, hoger opgaand 'achterhuis'.	GM 0080/322
Spanjaardslaan 7 t/m 11, De Wetstraat 1a	Onder- en bovenwoningen (1901)	GM 0080/323
Spanjaardslaan 12A	Kantoor met bovenwoning in eclectische stijl (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot	RM 519875
Spanjaardslaan bij 12A	Paardenstal (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot	RM 519876
Spanjaardslaan bij 12A	Rijtuigenloods (ca. 1890-1895), architect misschien W.C. de Groot	RM 519877
Spanjaardslaan 12b t/m d	Drie woningen-onder-1-kap. Het rijtje heeft de stilistische kenmerken van de Hollandse neorenaissance. De huizen zijn opgeleverd in 1898.	GM 0080/327
Spanjaardslaan 67-69	Dubbel herenhuis (1908)	GM 0080/324
Spanjaardslaan 71-73	Dubbel herenhuis	GM 0080/325
Spanjaardslaan 74	Oude Stadsbegraafplaats (Algemene begraafplaats), lijken- en schijndodenhuis (1874), architect Th. Romein	RM 507434
Spanjaardslaan 76	Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden (Algemene begraafplaats, vanaf 1830), tuinarchitect L.P. Roodbaard	RM 507428
Spanjaardslaan bij 76	Toegangbrug en toegangshek Algemene begraafplaats (1832), architect J. van der Wielen	RM 507430
Spanjaardslaan bij 76	Dienstwoning Algemene begraafplaats (1832), architect Isaäc Warnsinck	RM 507431
Spanjaardslaan bij 76	Joodse begraafplaats (vanaf 1830), tuinarchitect L.P. Roodbaard	RM 507435
Spanjaardslaan bij 76	Toegangsbrug Joodse begraafplaats (1920-1930)	RM 507436
Spanjaardslaan bij 76	Dienstgebouw Joodse begraafplaats (1875-1910)	RM 507437
Spanjaardslaan 78	Dienstgebouw (personeelswoning) met zuilenportico, gerealiseerd in 1832 naar ontwerp van architect Isaäc Warnsinck en oorspronkelijk bestemd tot woning voor de doodgraver annex bergplaats voor baren en gereedschappen	RM 507432
Spanjaardslaan 106	Vrijstaand woonhuis	GM 0080/328
Spanjaardslaan 124	Vrijstaand woonhuis	GM 0080/329
Spanjaardslaan 126	Herenhuis	GM 0080/125
Spanjaardslaan 141 t/m 145	Drie woningen-onder-1-kap	GM 0080/326
Spanjaardslaan 168	Drie herenhuizen in Interbellumstijl (1938-'39), architecten Kalma en Witteveen	RM 519895
Spanjaardslaan, oostkant bij Noordersingel	Restant Lijkvaart. In 1830 werd parallel aan de Spanjaardsdijk een lijkvaart gegraven voor het vervoer van stoffelijke overschotten per platbodem vanuit de stad naar de in 1833 in gebruik genomen Algemene Begraafplaats.	GM 0080/31