Bij de Put (Leeuwarden)
| Bij de Put | ||
|---|---|---|
![]() | ||
Bij de Put, westzijde (2025) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Breedstraat/ Sacramentsstraat, Slotmakersstraat/ Speelmansstraat | |
| Eind | Jacobijnerkerkhof, Monnikemuurstraat | |
| Lengte | 60 m | |
| Postcode | 8911GE/GG | |
| Algemene informatie | ||
| Naam sinds | 1533 | |
| Detailkaart | ||
![]() | ||

Bij de Put is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
Op de brede oostzijde van Bij de Put komen vier straten uit. Op de noordhoek de Breedstraat en Sacramentsstraat en op de zuidhoek de Slotmakersstraat en de Speelmansstraat. Aan de westzijde bij de Grote of Jacobijnerkerk ligt aan de zuidkant het Jacobijnerkerkhof en aan de noordkant de Monnikemuurstraat.
Geschiedenis
Bij de Put werd genoemd als Bij die put (1533), Bij de grote nieuwe put bij de nieuwe breede straet op de predykers stede (1533), By den precaersput op den hoeck van den Heylich Sacramentsstege (1551), de olde ossenmerckt (1582), Bij die pudt (1609), Bij de Put (1760). De put werd in 1668, 1727 en 1780 totaal vernieuwd en in 1834 opgeruimd.[1] De straat ligt op de Nijehoveterp.
In 2024 werden de eerste zes Stolpersteine in Leeuwarden geplaatst op Bij de Put 36. In 2025 werden nog eens 36 struikelstenen geplaatst op andere adressen. Bij de Put was voor de Tweede Wereldoorlog het hart van de Joodse buurt.[2]
Een van de vijf Stolpersteine op Bij de Put 2- Wensput, van kunstenaar René Knip
Monumenten
Bij de Put ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt zes bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM) en telt drie gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Bij de Put 1 | Woonhuis, hoekpand Speelmansstraat in aanleg wel 17e eeuws, thans gepleisterd; rechte kroonlijst, pui XIX. | RM 24118 | ![]() |
| Bij de Put 2/ Breedstraat 43 | Winkel (slagerij) met bovenwoning. Hoekpand gebouwd in 1923-'24 naar een ontwerp van architect D. Meintema. | GM 0080/71 | ![]() |
| Bij de Put 3 | Pand onder zadeldak tegen gave achterpuntgevel. Voorzijde met schild waarvoor dakkapel. Gevelsteen. | RM 24119 | ![]() |
| Bij de Put 4 | De winkelwoning dateert uit omstreek 1895 en is gebouwd in Hollandse neorenaissance | GM 0080/51 | |
| Bij de Put 13 | WoonhuisPand onder zadeldak, aan voorzijde afgeschuind met topschoorsteen en geblokte rechte kroonlijst. | RM 24120 | ![]() |
| Bij de Put 14-14bv | Onder- en bovenwoning en gasthuisrestant | GM 0080/112 | ![]() |
| Bij de Put 15 | Woonhuis, pand met verdieping en zolderverdieping onder diep zadeldak tegen gepleisterde topgevel. 1619 (waarsch. ouder), 1730 verbouwing, 1927 restauratie door architecten H.H. Kramer en A. Baart sr. | RM 24121 | ![]() |
| Bij de Put 17 | Woonhuis, pand met verdieping onder zadeldak met voorschild | RM 24122 | ![]() |
| Bij de Put 36 | Vier traveeën breed pand waarvan de linkerhelft onderkelderd is XVII. Vier gevelstenen; zes zesruitsvensters | RM 24123 | ![]() |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Eerste zes struikelstenen in Leeuwarden. Leeuwarder Courant (16 april 2024) – via De krant van toen.









