Sophialaan (Leeuwarden)
| Sophialaan | ||
|---|---|---|
![]() | ||
Sophialaan (2023) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Willemskade | |
| Eind | Stationsweg | |
| Lengte | 130 m | |
| Postcode | 8911AE | |
| Algemene informatie | ||
| Genoemd naar | Sophia Frederika Mathilda | |
| Naam sinds | 1874 | |
| Opvallende gebouwen | Achmeatoren | |
| Detailkaart | ||
![]() | ||

De Sophialaan is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Sophialaan begint bij de Prins Hendrikbrug en de Willemskade en loopt zuidwaarts naar de Stationsweg. Aan de westkant ligt de Lange Markstraat en aan de oostkant de Van Swietenstraat. De straat ligt in de buurt Stationskwartier.
De Achmeatoren (Sophialaan 4) is een kantoortoren uit 2002 en werd gebouwd naar een ontwerp van Abe Bonnema. De toren is het hoogste gebouw van Leeuwarden.
Geschiedenis
Aan de weg van de Prins Hendriksbrug tot het Stationsplein is de naam Sophialaan gegeven als een huldebewijs aan Sophia Frederika Mathilda, koningin der Nederlanden. De in 1871 aangelegde Sophialaan werd daarvoor wel aangeduid als Stationsweg of Zuidelijke toegangsweg.[1] De naam Sophialaan is in 1874 gegeven aan de Stationsweg.[2]
De Sophialaan was onderdeel van het uitbreidingsplan uit 1866 (het gebied tussen het Zaailand en het station) van architect Th. Romein. De straten in dit gebied werden bij een besluit op 11 maart 1874 vastgesteld.
Monumenten
De Sophialaan telt twee bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast telt de straat twee gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Sophialaan 1 | Twee bouwlagen tellend blokvormig pand onder leien gedekt afgeknot schilddak (ca. 1870), architect Th. Romein | RM 24366 | ![]() |
| Sophialaan 1a | Villa uit 1882. In 1911 Hotel de Kroon. In 1931 aan de oostzijde een uitbreiding. In 1963 werd het zuidelijke deel van de villa afgebroken. | GM 0080/246 | ![]() |
| Sophialaan 3 | Kantoorgebouw uit 1965 dat een villa verving. In het pand een glaswand uit 1965, gemaakt door het atelier van Glas Abeln in Groningen naar een ontwerp van Jentsje Popma. | GM 0080/230 | ![]() |
| Sophialaan 5 | Twee bouwlagen tellend blokvormig witgepleisterd pand onder met platte friese pannen gedekt afgeknot schilddak (ca. 1870), architect Th. Romein | RM 24367 | ![]() |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Leeuwarden. Naamlijst van straten. Sophialaan. Leeuwarder Courant (5 juni 1937) – via De krant van toen.





