Speelmansstraat (Leeuwarden)
| Speelmansstraat | ||
|---|---|---|
 | ||
Speelmansstraat (2021) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Kleine Hoogstraat | |
| Eind | Bij de Put/ Slotmakersstraat | |
| Lengte | 190 m | |
| Postcode | 8911GN - 8911GP | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Speelmansstraat is een straat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Speelmansstraat begint bij de Kleine Hoogstraat en loopt in noordwestelijke richting naar de Slotmakersstraat en Bij de Put. Aan de zuidoostzijde lopen de zijstraten Huygensstraat en Zuupsteeg naar de Eewal. Aan de noordwestzijde loopt de Bontepapesteeg naar de Grote Kerkstraat en de Krommejat naar het Jacobijnerkerkhof.
Geschiedenis
De Speelmansstraat (1476 Spylmannastreta, 1544 Spoelmansstraet) zal haar naam hebben ontleend aan een daar wonende muzikant. In 1526 is er sprake van een huis waar Gijsbert Speelman in woonde.[1] De straat (in 1543 de Spoelmannestraete) is zeer waarschijnlijk genoemd naar Gijsbert Speelman, die in deze straat veel eigendommen bezat.[2]
De Sint-Dominicuskerk was een rooms-katholiek kerkgebouw aan de Speelmansstraat. De neoclassicistische kerk werd in 1850 gebouwd naar een ontwerp van architect Theo Molkenboer. De waterstaatskerk op de hoek van de Speelmansstraat/Bontepapesteeg verving een zolderkerk (in het begin een schuilkerk) op dezelfde plaats. In 1937 werd de kerk deels gesloopt.
Monumenten
De Speelmansstraat ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt een bouwwerk dat is aangewezen als rijksmonument (RM) en telt twee gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Speelmansstraat 2 | Ohabe Thora, een religieus vereningsgebouw van het Israëlitisch pieus genootschap met beneden een conciërgewoning. In 1905 in de Overgangsstijl met het opvallend decoratieve materiaalgebruik van de Vernieuwingsstijl in de voorgevel ontworpen door W.C. de Groot | RM 516475 |  |
| Speelmansstraat 4 | Woonhuis c.q. achterhuis bij Eewal 47-49, waarschijnlijk gebouwd in de 16e eeuw | GM 0080/298 |  |
| Speelmansstraat 35 | Pastorie of kosterij van de Dominicuskerk. Het pand is omstreeks 1900 gebouwd in een aan de neorenaissance verwante trant, waarschijnlijk naar een ontwerp van architect J.D. van der Weide | GM 0080/53 |  |
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen in de binnenstad (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Leeuwarden. Naamlijst van straten. Speelmansstraat. Leeuwarder Courant (20 maart 1937) – via De krant van toen.
· 
· 
