Schrans (Leeuwarden)
| Schrans | ||
|---|---|---|
 | ||
Schrans (2024) | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Huizum-West, Potmargezone | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Zuiderplein, Stationsweg | |
| Eind | Verlengde Schrans | |
| Lengte | 450 m | |
| Postcode | 8932NA - 8932NH | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Schrans is een straat in Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De Schrans loopt van de spoorwegovergang bij het Zuiderplein en Stationsweg zuidwaarts naar de Verlengde Schrans. De Hollanderdijk, Raadhuisstraat, De Eenhoorn, Emmanuel Murandstraat, Carel van Manderstraat en Huizumerlaan zijn zijstraten. De straat ligt op de grens van de wijken Huizum-West en Potmargezone.
Geschiedenis
De Schrans ontstond in de middeleeuwen als een dijk van de Middelzee. In 1828 werd de weg onderdeel van de Overijsselseweg naar Zwolle. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het zuidelijke deel van de Schrans, dat in de gemeente Leeuwarderadeel lag (hoofdplaats Huizum), bij het noordelijke deel in de stad en gemeente Leeuwarden gevoegd.[1]
Op een oefenterrein bij Huizum stond waarschijnlijk een schans; het Franse écran zal mogelijk hebben geleid tot de vorm schrans, welke reeds in het middelnederlands en ook in Friesland veel gebruikt werd. De naam Schrans werd langzamerhand wijknaam. Het kleine stuk van de Overijsselsche straatweg tussen de spoorwegovergang en de voormalige gemeentegrens werd op 7 december 1950 omgedoopt in Schrans.[2]
In 2000 werd de laatste kerkdienst gehouden in de Schranskerk. In 2005 werd de Schrans heringericht. In de straat met winkels werden rijbanen en parkeeervakken verlegd, fietspaden geschrapt en stoepen verbreed.[3]
Monumenten
De Schrans telt drie gemeentelijke monumenten. Er zijn geen rijksmonumenten.
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Schrans 22-22a t/m c | Voormalige rijwielfabriek Argelo (1903-1930). In 1903 gebouwd naar een ontwerp van architect Nicolaas Adema (1860-1946). De gevel heeft tegeltableaus | GM 0080/143 |  |
| Schrans 44-44a t/m g | Het pand uit 1899 werd in 1917 en 1935 ingrijpend verbouwd. Het pand met aangebouwde conciërgewoning was gemeentehuis van Leeuwarderadeel van 1899 tot 1965. In 1966 werd het pand een muziekschool. | GM 0080/353 |  |
| Schrans 57 | Kantoorgebouw brandverzekering OBAS 1815, gebouwd in 1926 naar een ontwerp van architecten H.H. Kramer en J. Gros | GM 0080/354 |  |
- ↑ Het monstrum van Leeuwarden. Leeuwarder Courant (31 augustus 2019) – via De krant van toen.
- ↑ W. Dolk, Leeuwarder straatnamen (1997). Oudere straatnamen buiten de grachten (pdf) via Historisch Centrum Leeuwarden.
- ↑ Nieuw positivisme op de Schrans. Leeuwarder Courant (29 oktober 2005) – via De krant van toen.
· 
· 
