Kelders (Leeuwarden)
| Kelders | ||
|---|---|---|
 | ||
De Kelders in 2011 | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Leeuwarden | |
| Wijk | Leeuwarden-Binnenstad | |
| Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 48′ OL | |
| Begin | Grote Hoogstraat/ Naauw/ Brol/ Groentemarkt | |
| Eind | Voorstreek / Minnemastraat | |
| Lengte | 100 m | |
| Postcode | 8911 JC/JD | |
| Algemene informatie | ||
| Bestrating | Klinker (visgraatmotief) | |
| Detailkaart | ||
  | ||
De Kelders is een winkelstraat in de binnenstad van Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.
De naam is afgeleid van de aanwezige werfkelders langs de gracht, waar vroeger aan de Bierkade geloste goederen onder de openbare weg door naar de panden gebracht kon worden. De straat aan de andere zijde van Keldersgracht heet Over de Kelders. De meeste woningen boven de op de kelders gevestigde winkels hebben hun ingang aan de achterzijde in de Poststraat.
De lange, pijpvormige onderdoorgang voor de gracht richting noordoosten heet Korfmakerspijp. Aan de zuidzijde splitst de gracht zich in tweeën, om door twee pijpen van het brugplein Brol naar de zuidelijk gelegen straten en gelijknamige grachten Naauw en Weaze te stromen.[1][2]
De Bierkade is lager gelegen dan de woningen en is via een stenen trap tegenover Kelders 1 te bereiken. Restaurant "Onder de Kelders" is er sinds 2008 gehuisvest.
Geschiedenis
Midden 19e eeuw werd in het pand Kelders 1, op de hoek met Grote Hoogstraat, een paraplufabriek gevestigd door de uit Frankrijk afkomstige Jean Pierre Lienard en zijn vrouw Agathe Sophie Noël, die beide in Mouilly geboren waren[3]. Later werden er ook regenschermen en wandelstokken verkocht.
In 2013 werden de panden Kelders 29 en 31 zodanig getroffen door de brand op 19 oktober 2013 dat ze tot grond gesloopt moesten worden.[4][5] Op deze plekken is nieuwbouw verrezen die begin 2016 te huur was. De nieuwe gevels zijn in een stijl overeenkomstig met die van de eerdere panden gebouwd.
Het huis waar Margaretha Zelle (Mata Hari) in 1876 geboren werd, werd eveneens getroffen door de brand in oktober 2013. De metselwerkvoegen in de muur waren door de hitte dusdanig verzwakt dat sloop niet direct uitgesloten was. Eind 2014 publiceerde de eigenaar een nieuw ontwerp voor de winkelpui, begin 2016 stond deze nog in de steigers. Sinds de zomer van 2016 is het pand (van buiten) in volle glorie hersteld.[6][7][8][9]
Een eeuw na Zelle's geboorte is op de brug schuin tegenover haar ouderlijke huis een standbeeld geplaatst, van de hand van Suze Boschma-Berkhout.
Monumenten
De Bagijnestraat ligt binnen het Rijksbeschermd gezicht Leeuwarden. De straat telt negen bouwwerken die zijn aangewezen als rijksmonument (RM). Daarnaast staan in de straat twee gemeentelijke monumenten (GM).
| Adres | Beschrijving | Monument | Afbeelding |
|---|---|---|---|
| Kelders 1 | Pand met hoge verdieping onder schilddak met nr. 3 | RM 24226 |  |
| Kelders 3 | Pand met hoge verdieping onder schilddak met nr. 1 | RM 24227 | |
| Kelders 5 | Eenvoudig pand met verdieping onder zadeldak met voorschild | RM 24228 |  |
| Kelders 7 | Woonhuis, gevel 19e eeuw. Groot pand met rechte kroonlijst waarop acht consoles | RM 24229 |  |
| Kelders 9 | Smal pand met voor afgeschuind zadeldak, rechte kroonlijst en dakkapel | RM 24230 |  |
| Kelders 11 | Pand met tot twee verdiepingen verhoogd voorbouw onder schilddak | RM 24231 |  |
| Kelders 13 | Pand met verdieping onder zadeldak met voorschild en dakkapel | RM 24232 |  |
| Kelders 15 | Pand met twee verdiepingen met rechte kroonlijst waarop leeuwen-masker-consoles | RM 24233 |  |
| Kelders 17 | Pand met twee verdiepingen met geblokte kroonlijst en dak met voorschild | RM 24234 |  |
| Kelders 21-21a-b, Poststraat 26 | Winkel en achterhuis | GM 0080/105 |  |
| Kelders 35-35a | Winkelhuis | GM 0080/268 |  |
Zie ook
- ↑ Wikimapia.org over de Brol.
- ↑ Historisch Centrum Leeuwarden
- ↑ bevolkingsregister 1859-1876 Leeuwarden wijk H n° 38
- ↑ Brandweer Nederland[dode link] Docu 14 oktober 2014
- ↑ Omrop Fryslân[dode link] Ouders starten artikel 112 procedure
- ↑ 19 oktober 2013 Nu.nl - Grote brand in centrum Leeuwarden, alleen de voorgevel van het geboortehuis zou er nog staan.
- ↑ 20 oktober 2013 - Twitterbericht Provinciehuis van Friesland - Foto vanuit provinciehuis Friesland van de ravage na brand. Het huis rechts van de meest beschadigde panden is Mata Hari's geboortehuis. Gearchiveerd op 30 mei 2022.
- ↑ 22 oktober 2013 - Omrop Fryslân - Interview met de eigenaar van Mata Hari's geboortehuis.
- ↑ 6 januari 2014 - Omrop Fryslân - Huis van Mata Hari wordt mogelijk gesloopt.
· 
· 
