NS 6300

NS 6300
NS 6300
Aantal 22
Nummering 6301-6322
Fabrikant Henschel & Sohn, Berliner Maschinenbau
In dienst 1930-1931
Uit dienst 1957
Asindeling 2'D 2'
Spoorwijdte 1435 mm
Massa locomotief 127 ton
Massa tender 102 ton
Aslast 18 ton
Diameter drijfwielen 1550 mm
Diameter loopwielen 930 mm
Lengte over buffers 17.385 mm
Hoogte 4550 mm
Maximumsnelheid 90 km/u
Vuurkist 17 m2
Vlampijpen 149 m2
Oververhitter 50 m2
Roosteroppervlak 3,16 m2
Maximum stoomspanning 14 kg/cm2
Aantal cilinders 4
Diameter × slaglengte cilinders 420 x 660 mm
Stoomverdeling Walschaerts
Waterinhoud 14 m3
Brandstofvoorraad 4,5 ton kolen
Vermogen ± 1600 PKi
Trekkracht 14.720 kg
Soortmerk GTO4
Bijnaam Beulen
Aantal bewaarde exemplaren 1
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

De serie NS 6300 was een serie tenderlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen (NS) onder te verdelen in twee deelseries, bestek 6301-6310 en bestek 6311-6322. Het grootste verschil tussen bestek 1 en 2 is dat de laatste een verhoogde kolenbak heeft. De eerste deelserie werd in 1930 door Henschel & Sohn in Kassel gebouwd. De tweede deelserie werd in 1931 door de Berliner Machinenbau AG (voorheen L. Schwartzkopff) te Berlijn gefabriceerd.

Deze grote tenderlocomotieven, met de asindeling 2'D2', zijn ontworpen door ingenieur W.A.C. Pont en waren de laatste nieuwbouwserie van stoomlocomotieven voor de NS. Ze zijn speciaal ontworpen voor het zware kolenvervoer van de Zuid-Limburgse mijnen naar West-Nederland. De ketel is vrijwel identiek aan, en het frame en appendages zijn afgeleid van, de serie NS 3900 met losse tender. Door hun grote ketel moest de stoker flink kolen blijven scheppen om voldoende stoomdruk te houden. Hierdoor kregen ze bij het personeel de bijnaam "De Beul". Het maximale vermogen van 1600 pk was in hoge mate afhankelijk van de kwaliteiten van de stoker en de kolen.

De asdruk van de drijfwielen bedroeg 18 ton. Door hun drijfwielen van 1,55 m waren deze locomotieven ook in staat personentreinen te trekken met een snelheid van 90 km/u, hoewel soms onofficieel een snelheid is gemeten van meer dan 100 km/u.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden elf locomotieven naar Duitsland weggevoerd. Tien hiervan kwamen weer terug, die op twee na werden hersteld van schade en weer in dienst genomen.

De 6313 kwam niet meer terug en werd in 1950 als vermist opgegeven. Van de in Nederland achtergebleven elf locomotieven waren de 6306 en 6321 dermate vernield dat herstel niet meer lonend was. De weer in dienst gestelde locomotieven werden tussen 1955 en 1957 afgevoerd.

De 6305 en 6317 bleven in gebruik als walslocomotief voor het inwalsen van nieuwe sporen en voor belastingproeven van nieuwe bruggen.

Door een smeekbede van de Utrechtse architect en treinenliefhebber Toon Haakma Wagenaar aan de toenmalige president-directeur van de NS, F.Q. den Hollander, bleef locomotief 6317 (met de ketel van de 3927) voor het nageslacht bewaard en werd in 1959 eigendom van het Nederlands Spoorwegmuseum. De 6317 is sinds de laatste grote verbouwing van het Spoorwegmuseum in 2004 ingemetseld in een attractie, en is dus maar even te bezichtigen.

De andere walslocomotief 6305 werd in 1962 als zodanig buiten gebruik gesteld en gesloopt.

FabrikantFabrieksnummerIn dienstNS nummerUit dienstBijzonderheden
Henschel & Sohn21782193063011957Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Henschel & Sohn21783193063021956
Henschel & Sohn21784193063031956Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Henschel & Sohn21785193063041957Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Henschel & Sohn21786193063051957Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade. Van 1957 tot 1962 gebruikt als walslocomotief.
Henschel & Sohn21787193063061947Afgevoerd na oorlogsschade.
Henschel & Sohn21788193063071957Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Henschel & Sohn21789193063081955
Henschel & Sohn21790193063091956
Henschel & Sohn21791193063101955Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10050193163111957
Berliner Maschinenbau10051193163121955
Berliner Maschinenbau10052193163131950Weggevoerd naar Duitsland, in 1950 als vermist opgegeven. In 1951 in Hagenow gesloopt. Replica in 2015 gemaakt, staat nu bij Preston Palace in Almelo.
Berliner Maschinenbau10053193163141947Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer afgevoerd na oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10054193163151955Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10055193163161947Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer afgevoerd na oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10056193163171957Van 1957 tot 1959 gebruikt als walslocomotief. Bewaard in het Nederlands Spoorwegmuseum.
Berliner Maschinenbau10057193163181957Weggevoerd naar Duitsland, na terugkeer hersteld van oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10058193163191956
Berliner Maschinenbau10059193163201957
Berliner Maschinenbau10060193163211947Afgevoerd na oorlogsschade.
Berliner Maschinenbau10061193163221955In 1951 in Weert zwaar beschadigd, met frame van afgevoerde 6314 weer hersteld.

Afbeeldingen

Bronnen

Zie de categorie NS 6300 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.