NS 1100 (stoomlocomotief)

NS 1100
H.S.M. 186 in Amsterdam in 1900.
H.S.M. 186 in Amsterdam in 1900.
Aantal 27
Nummering HSM: 126-135, 144-148, 154-159, 184-189
NS: 1101-1127
Fabrikant Borsig
In dienst 1883-1884, 1888
Uit dienst 1924-1932
Asindeling 1B
Spoorwijdte 1435 mm
Massa locomotief 44,6 ton
Massa tender 25,9 ton
Diameter drijfwielen 2140 mm
Diameter loopwielen 1100 mm
Diameter tenderwielen 1100 mm
Lengte over buffers 15.169 mm
Hoogte 4400 mm
Maximumsnelheid 90 km/u
Vuurkist 9,5 m2
Vlampijpen 100-104 m2
Roosteroppervlak 2,09 m2
Maximum stoomspanning 10,3 kg/cm2
Aantal cilinders 2
Diameter × slaglengte cilinders 456 x 660 mm
Stoomverdeling Walschaerts
Waterinhoud 9 m3
Brandstofvoorraad 3,6 ton kolen
Trekkracht 4600 kg
Remsysteem Westinghouserem
Soortmerk HSM: P3
NS: P2
Bijnaam Snellopers
Aantal bewaarde exemplaren 0
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer

NS 1100 was een serie stoomlocomotieven van de Nederlandse Spoorwegen (NS) en diens voorganger Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM).

Voor de zwaarder wordende sneltreinen had de HSM behoefte aan sterkere locomotieven. Terwijl de laatste tienders 116-125 nog werden afgeleverd kwam de HSM met een nieuw ontwerp, welke eveneens door Borsig in Berlijn zou worden gebouwd. In 1883 werden de 126-135 en 144-148 afgeleverd, in 1884 gevolgd door de 154-159. De locomotief 154 Boerhave kreeg vanaf de fabriek een ander uiterlijk door een grotere kap met grote zijruiten. Deze locomotief werd bij voorkeur voor koninklijke treinen gebruikt. In 1888 volgde nog een nabestelling van de 184-189, welke op een aantal punten van de eerdere locomotieven afweken. De kap was in grote lijnen op die van de Boerhave gebaseerd, echter nu in staal uitgevoerd in plaats van hout. Een tweede nabestelling in 1888 werd voorzien van compoundwerking geleverd als 190-193.

Locomotief 184 van de zijkant.

Doordat deze locomotieven zeer geschikt bleken voor het rijden van sneltreinen, kregen ze al snel de bijnaam snelloper.

Bij de samenvoeging van het materieelpark van de HSM en de SS in 1921 kregen de locomotieven van deze serie de NS-nummers 1101-1127. Tussen 1924 en 1932 werden de locomotieven afgevoerd. Er is geen exemplaar bewaard gebleven.

Kenmerken

NS 1100
Aantal10116
Nummering HSM126-130,
144-148
131-135,
154-159
184-189
Nummering NS1101-1105,
1111-1115
1106-1110,
1116-1121
1122-1127
FabrikantBorsigBorsigBorsig
In dienst1883-18841883-18841888
Uit dienst1926-19321924-19321924-1932
Asindeling1B1B1B
Spoorwijdte1435 mm1435 mm1435 mm
Gewicht locomotief44,6 ton44,6 ton44,6 ton
Gewicht tender25,9 ton25,9 ton26,3 ton
Middellijn drijfwielen2150 mm2150 mm2150 mm
Middellijn loopwielen1100 mm1100 mm1100 mm
Middellijn tenderwielen1100 mm1100 mm1100 mm
Lengte over buffers15.169 mm15.169 mm15.169 mm
Hoogte4400 mm4400 mm4400 mm
Maximumsnelheid90 km/u90 km/u90 km/u
Verwarmd oppervlak vuurkist9,5 m29,5 m29,5 m2
Verwarmd oppervlak vlampijpen102 m2104 m2100 m2
Roosteroppervlak2,09 m22,09 m22,09 m2
Maximum stoomspanning10,3 kg/cm210,3 kg/cm210,3 kg/cm2
Aantal cilinders222
Middellijn x slaglengte cilinders456 x 660 mm456 x 660 mm456 x 660 mm
StoomverdelingWalschaertsWalschaertsWalschaerts
Waterinhoud9 m39 m39 m3
Brandstofvoorraad3,6 ton kolen3,6 ton kolen3,6 ton kolen
Trekkracht4600 kg4600 kg4600 kg
Soortmerk HSMP4P4P4
Soortmerk NSP3P3P3

Overzicht

Fabrieksnummer Bouwjaar HSM nummer Naam NS nummer Afvoer Bijzonderheden
39371883126Jan Pietersz. Koen11011926
39381883127Leeghwater11021932
39391883128Marnix11031932
39401883129van der Neer11041932
39411883130Ostade11051932
39421883131Poot11061932
39431883132Quellinus11071926
39441883133De Ruyter11081925
39451883134Jan Steen11091926
39461883135Tromp11101924
39471883144Uittenbogaerdt11111927
39481883145Vondel11121928
39491883146Johan de Witt11131929
39501883147van der Zaan11141926
39511883148van Alphen11151927
40531884154Boerhave11161932
40541884155Claudius Civilis11171927
40551884156van Dijck11181927
40561884157Egmond11191924
40571884158Floris V11201931
40581884159van Galen11211932
42381888184Frans Hals11221927
42391888185Zacharias Jansen11231924
42401888186Thomas à Kempis11241924
42411888187Leeuwenhoek11251924
42421888188Jan van der Meer11261931
42431888189Olivier van Noort11271932