Vani (gemeente)
Gemeente in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie in Georgië | |||
 | |||
| Geografie | |||
| Regio | Imereti | ||
| Hoofdplaats | Vani | ||
| Oppervlakte | 557 km² [1] | ||
| Hoogste punt | Mepistkaro (2850 m) | ||
| Coördinaten | 42° 7' NB, 42° 29' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 18.828 [2] (33,8 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2014) | Georgisch (99,8%) | ||
| Religie (2014) | Georgisch-Orthodox (98,4%) | ||
| Overige informatie | |||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | vani | ||
| Vani in Imereti | |||
  | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| Vani in het voorgebergte van het Meschetigebergte | |||
| |||
Vani (Georgisch: ვანის მუნიციპალიტეტი, Vanis moenitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië met 18.828 inwoners (2024), gelegen in de regio (mchare) Imereti. De gelijknamige stad is het bestuurlijke centrum van de gemeente, die een oppervlakte heeft van 557 km². De gemeente is grotendeels gesitueerd in het Meschetigebergte, terwijl het noordelijke deel in Colchis-laagland ligt langs de Rioni.
Geschiedenis
Net als andere delen van het oude Colchis was Vani al sinds de oudheid bewoond. Bij de stad Vani ligt een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen van Georgië. Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied van Vani in het koninkrijk Imeretië dat door zowel het Ottomaanse Rijk als Safavidisch Perzië werd bevochten.
Door de Vrede van Amasya in 1555 werd het gebied tot de 18e eeuw gedomineerd door de Ottomanen. Vanaf de 18e eeuw verloren de Turken het gezag in het gebied.
Russisch gezag
In 1810 werd Imeretië door het Russische Rijk geannexeerd,[3] en werd de Russische bestuurlijke indeling ingevoerd. Deze legde de basis voor de hedendaagse indeling. Het grootste deel van Vani lag vanaf 1846 in het gemeentelijk district Baghdati van het oejezd Koetais van het gouvernement Koetais.
Moderne indeling
Na de val van het Russische Rijk met de revolutie van 1917 en tijdens de Democratische Republiek Georgië bleef het district in deze vorm bestaan tot de grote bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930. In 1930 werd in de Georgische sovjetrepubliek de moderne bestuurlijke eenheid Vani als rajon (district) opgericht, met de plaats Vani als districtscentrum.[4] Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio Imereti, en werd het district in 2006 omgevormd tot gemeente.
Geografie
Vani ligt geheel ten zuiden van de Rioni die de gemeentelijke noordgrens vormt met Tskaltoebo en Samtredia. Het grootste deel van de gemeente ligt in het Meschetigebergte en alle bewoonde plaatsen van de gemeente zijn te vinden in het noordelijke voorgebergte ervan en aan de rand van de Rionivallei.
Het Meschetigebergte is een groot en ontoegankelijk gebergte langs de zuidoevers van de Rioni. De hoogste top van het gebergte, de 2850 meter hoge Mepistkaro,[5] ligt in het uiterste zuiden van Vani op de gemeentegrens met Tsjochataoeri (regio Goeria)en Adigeni (regio Samtsche-Dzjavacheti).
Verder grenst de gemeente in het oosten aan Baghdati, voor een groot deel door de rivier Tsablarastskali gevormd. De belangrijkste rivierkloof is de Soelori in het Meschetigebergte, waar verschillende nederzettingen liggen. In het dorp Soelori is een balneologisch resort.
Demografie
Begin 2024 telde de gemeente Vani 18.828 inwoners,[2] een daling van 23% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[1] Het aantal inwoners in de hoofdplaats Vani daalde met 14%.
| Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Vani | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 | 1922 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002[6] | 2014 | 2020 | 2024 | ||||||||
| Gemeente Vani | - | - | 43.97 |  40.999 | 41.505 |  38.346 | 35.369 | 34.464 | 24.512 | 21.645 | 18.828 | |||||||
| Vani (stad) | - | - | 3,466 | 2.691 | 3.779 | 4.060 | 6.576 | 4.641 | 3.744 | 3.512 | 3.209 | |||||||
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[7][8][9][10] Noot:[6] | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
De bevolking van de gemeente was volgens de volkstelling van 2014 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,8%). De belangrijkste etnische minderheden waren enkele tientallen Russen en kleine aantallen Oekraïners, Pontische Grieken en Armeniërs.[12] Vrijwel alle inwoners waren volgens de volkstelling Georgisch-Orthodox (98,4%). De enige significant religieuze minderheid waren moslims (0,8%) en enkele tientallen jehova's.[13]
Administratieve onderverdeling
De gemeente Vani is administratief onderverdeeld in 20 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 41 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Vani.[1]
Bestuur
De gemeenteraad van Vani (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[14]
| Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 2014[15] | 2017[16] | 2021[17] | 2025[18] | |
| Georgische Droom (GD) | 24 | 30 | 23 | 34 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 4 | 2 | 6 | ||
| Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie | 5 | ||||
| Overige partijen | 2 [19] |
3 [20] |
1 [21] |
1 [22] | |
| Totaal | 35 | 35 | 30 | 35 | |
Bezienswaardigheden
- Vani Archeologisch Museum, opgericht in 1985 en sinds 2006 onderdeel van het Nationaal Museum Georgië.[23]
- Synagoge uit de 19e eeuw in het gemeentelijk centrum Vani.[24]
- Soelori riviervallei en het balneologisch resort in het dorp Soelori met 32 individuele baden.[25]
- Huismusea van Galaktion Tabidze en Titsian Tabidze aan de Rioni bij Tsjkvisji. De twee neven waren beiden belangrijke en invloedrijke Georgische dichters van de vroege 20e eeuw. Titsian werd tijdens de Grote Zuivering in 1937 geëxecuteerd terwijl Galaktion in 1959 in een psychiatrische instelling in Tbilisi zelfmoord pleegde na jaren van depressie. Hij wordt gezien als een van de grootste Georgische dichters. De twee huismusea staan naast elkaar en hebben een aparte expositieruimte.[26]
Vervoer
De belangrijkste doorgaande route door de gemeente is de nationale route Sh13 vanaf de S12 bij Dapnari via Vani naar Baghdati.
Externe links
referenties
- 1 2 3 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.77-81 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- 1 2 (en) Population and Demography - Population by cities and boroughs (daba), as of 1 January. National Statistics Office of Georgia, Geostat (1 januari 2024). Geraadpleegd op 22 juli 2024.
- ↑ (ru) Oblast Imereti. Grote Russische Encyclopedie. Gearchiveerd op 21 augustus 2022. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- ↑ (ka) Gemeente Vani - Universeel Encyclopedisch Woordenboek 2006. National Parliamentary Library of Georgia. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ (en) Levan Tielidze, Ramin Gobejishvili, Levan Maruashvili en Nikoloz Astakhov (2019). Geomorphology of Georgia. Springer, "13.2 Achara-Imereti Range", pp. 226-230. ISBN 978-3-319-77764-1. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie [11], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition rural Georgia 1923. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (ru) Etnische Samenstelling Georgië 1886-1959. Ethno Kavkaz. Geraadpleegd op 18 januari 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 10 januari 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 20 juli 2023.
- ↑ (en) Religious composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 20 juli 2023.
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.59-61. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 28 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.63-65. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.78-80. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2025 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.42-43. Gearchiveerd op 17 oktober 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
- ↑ Non-parlementaire Oppositie (1), Onafhankelijken (1).
- ↑ Europees Georgië (3).
- ↑ Europees Georgië (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
- ↑ (en) Vani Archeologisch Museum. Georgian National Museum. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ (en) Synagogue in Vani. Kutaisi Travel. Geraadpleegd op 21 augustus 2022. [dode link]
- ↑ (en) Sulori. Georgian Travel Guide. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
- ↑ (en) Galaktion Tabidze House Museum. Georgische Museum Associatie. Geraadpleegd op 21 augustus 2022.
· 
· 