Choni (gemeente)
Gemeente in Georgië  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Locatie in Georgië | |||
 | |||
| Geografie | |||
| Regio | Imereti | ||
| Hoofdplaats | Choni | ||
| Oppervlakte | 428.5 km² [1] | ||
| Hoogste punt | Lechi (2437 m) | ||
| Coördinaten | 42° 20' NB, 42° 25' OL | ||
| Bevolking | |||
| Inwoners (2024) | 19.169 [2] (44,7 inw./km²) | ||
| Etniciteit (2014) | Georgisch (99,1%) | ||
| Religie (2014) | Georgisch-Orthodox (98,1%) | ||
| Overige informatie | |||
| Eerdere namen | Tsoeloekidze (1938-1990) | ||
| Tijdzone | UTC+4 | ||
| Website | khoni | ||
| Choni in Imereti | |||
  | |||
| Foto('s) | |||
 | |||
| Colchis Laagland in Choni | |||
| |||
Choni (Georgisch: ხონის მუნიციპალიტეტი, Chonis moenitsipaliteti) is een gemeente in het westen van Georgië met 19.169 inwoners (2024), gelegen in de regio (mchare) Imereti. De gelijknamige stad is het bestuurlijk centrum van de gemeente. Choni heeft een oppervlakte van 428,5 km² en is gesitueerd in het Colchis-laagland op de overgang naar de Grote Kaukasus, waar diepe rivierkloven zijn.
Geschiedenis
Het gebied van het hedendaagse Choni is net als omliggende gebieden al sinds de oudheid bewoond en was onderdeel van het historische Colchis. Er zijn in het gebied archeologische vondsten gedaan van onder andere munten uit de 3e eeuw v.Chr. en er liepen belangrijke karavaanroutes door het gebied.[3]
Na het uiteenvallen van het Koninkrijk Georgië in de 15e eeuw lag het gebied rond de grens van het koninkrijk Imeretië en het vorstendom Mingrelië. Het werd eeuwenlang feitelijk gedomineerd door het Ottomaanse Rijk, maar vanaf de 18e eeuw verloren zij het gezag.
Russisch gezag
In 1810 werd Imeretië door het Russisch Rijk geannexeerd en werd de Russische bestuurlijke indeling ingevoerd, die de basis legde voor de hedendaagse indeling. Het gebied van Choni werd in 1846 een van de vijf gemeentelijk districten (oetsjastok) in de provincie Koetais van het gouvernement Koetais.[4] Hiermee werden de contouren van de moderne gemeente geschapen. De plaats Choni was het bestuurlijk centrum van het district.
Moderne indeling
Na de val van het Russische Rijk met de revolutie van 1917 en tijdens de Democratische Republiek Georgië bleef het district in deze vorm bestaan tot de grote bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930. In 1930 werd in de Georgische sovjetrepubliek de moderne bestuurlijke eenheid Choni als rajon (district) opgericht, met de plaats Choni als districtscentrum.
Rond 1936 werd Choni hernoemd naar de revolutionair Alexander Tsoeloekidze (1876-1905) die in de plaats Choni geboren was. In 1990 werd tijdens de de-sovjetisering van toponiemen de naam Choni teruggegeven.[5] Na de onafhankelijkheid van Georgië werd het district in 1995 ingedeeld bij de nieuw gevormde regio Imereti, en werd het district in 2006 omgevormd tot gemeente.
Geografie
De gemeente ligt in het westen van de regio Imereti en grenst rondom aan vijf gemeenten. In het westen ligt de regio Samegrelo-Zemo Svaneti (gemeenten Abasja en Martvili) met de rivier Tschenistskali als voornaamste begrenzing. In het noorden ligt de gemeente Tsageri (regio Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti). Aan de oostkant ligt de gemeente Tskaltoebo en in het zuiden Samtredia.
Colchislaagland en kalksteenrotsen
Het zuidelijke deel van de gemeente ligt in het Colchis-laagland terwijl de noordelijke helft in het Noordelijke Colchis Heuvelland,[7], de uitlopers van het Egrisigebergte en het Chvalmi kalksteenmassief ligt. Het Chvalmi kalksteenmassief ligt tussen het Egrisigebergte en het Ratsjagebergte en vormt de doorgang van de rivieren Tschenistskali en Rioni uit de Grote Kaukasus het Colchis-laagland in. Het laagland in de gemeente loopt vanuit het zuiden naar het noorden op van 60 meter boven zeeniveau naar 170 meter bij Matchodzji.
Verder naar het noorden bereiken de uitlopers van het Egrisigebergte in de gemeente een maximale hoogte van 2437 meter boven zeeniveau.[8] Er liggen in het noorden van de gemeenten ook verschillende rivierkloven in het kalksteen uitgeslepen, waaronder de Okatsekloof.[9]
Demografie
Begin 2024 telde de gemeente Choni 19.169 inwoners,[2] een daling van bijna 19% ten opzichte van de volkstelling van 2014. Het aantal inwoners in de hoofdplaats Choni daalde met bijna 14%.
| Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Choni | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1897 | 1922 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002[10] | 2014 | 2020 | 2024 | |
| Gemeente Choni | - | - | 36.882 |  32.548 |  32.718 | 37.968 | 34.979 | 31.749 | 23.570 | 21.436 | 19.169 |
| Choni (stad) | - | 9.347 | 9.801 | 10.793 | 11.347 | 14.549 | 14.425 | 11.315 | 8.987 | 8.401 | 7.756 |
| Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[11][12][13][14] Noot:[10] | |||||||||||
Etniciteit en religie
De bevolking van de gemeente was volgens de volkstelling van 2014 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,7%). De belangrijkste etnische minderheden waren enkele tientallen Russen, Armeniërs en Oekraïners.[16] Vrijwel alle inwoners waren volgens de volkstelling Georgisch-Orthodox (98,1%). De enige significante religieuze minderheden waren moslims (1,1%) en jehova's (0,1%).[17]
Administratieve onderverdeling
De gemeente Choni is administratief onderverdeeld in 11 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 39 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Choni.[1]
Bestuur
De gemeenteraad van Choni (Georgisch: საკრებულო, sakreboelo) wordt elke vier jaar gekozen in een gemengd kiesstelsel. Een deel wordt via enkelvoudige kiesdistricten gekozen en een deel via evenredige vertegenwoordiging van gesloten partijlijsten.[18]
| Samenstelling Sakreboelo (zetels per partij) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Partij | 2014[19] | 2017[20] | 2021[21] | 2025[22] | |
| Georgische Droom (GD) | 13 | 18 | 20 | 27 | |
| Verenigde Nationale Beweging (UNM) | 12 | 1 | 5 | ||
| Europees Georgië (EG) | 8 | 4 | |||
| Overige partijen | 2 [23] |
1 [24] |
1 [25] |
1 [26] | |
| Totaal | 27 | 28 | 30 | 28 | |
Bezienswaardigheden
- Okatsekloof. Bij het dorpje Gordi is een zogeheten 'hangend pad' van 780 meter langs de bovenkant van de kloof gebouwd en is er een zwevend uitzichtspunt.[9] Er is een wandelrute door Dadianibos, een parkachtig bos dat in de 19e eeuw is aangelegd door de adel Dadiani.
- Kintsjchawaterval. Dieper in de kloof van de Oktaserivier zijn meerdere grote en kleinere watervallen te bezoeken, waarvan de Kintsjcha bij het gelijknamige dorp de meest spectaculaire is met een 70 meter vrije val van een ruim 100 meter hoge kalksteenklif.[27]
Vervoer
In de gemeente Choni komen verschillende regionaal belangrijke wegen voor het noordelijke deel van het Colchis-laagland samen. De belangrijkste voor de bereikbaarheid van Choni is de nationale route Sh12 die van zowel Samtredia als regiohoofdstad Koetaisi Choni ontsluiten vanaf landelijke infrastructuur. De Sh5 verbindt de gemeentelijke hoofdplaats Choni met Senaki en andere delen van Samegrelo-Zemo Svaneti. De Sh52 verbindt de gemeente met Tskaltoebo en de Sh53 met Martvili.
Externe links
Referenties
- 1 2 (ka) Main Results of the 2014 Census (Publication) (pdf). Census.ge, National Statistics Office of Georgia (Geostat) p.123-127 (28 april 2016). Gearchiveerd op 13 februari 2020. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- 1 2 (en) Population and Demography - Population by cities and boroughs (daba), as of 1 January. National Statistics Office of Georgia, Geostat (1 januari 2023). Gearchiveerd op 6 juli 2022. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- ↑ (ka) Over Choni. Gemeente Choni. Gearchiveerd op 2 april 2023. Geraadpleegd op 19 maart 2023.
- ↑ (ka) Tsintsadze, ქუთაისის მაზრა (Koetaisis mazra). ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია - ტომი 10 (Georgische Sovjetencyclopedie - Deel 10) p.572 (1986). Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ (ru) V.N. Kaloetskov e.a. (2020). Топонимия Ближнего Зарубежья: 100 лет переименований (Toponymie van het nabije buitenland: 100 jaar hernoemen) (pdf). Русское географическое общество (Russische Geografische Vereniging), Moskou, p.147. Gearchiveerd op 15 oktober 2022. Geraadpleegd op 15 oktober 2022.
- ↑ (en) Levan Tielidze, Ramin Gobejishvili, Levan Maruashvili en Nikoloz Astakhov (2019). Geomorphology of Georgia. Springer, pp. 201-203. ISBN 978-3-319-77764-1. Gearchiveerd op 11 oktober 2022. Geraadpleegd op 22 augustus 2022.
- ↑ Tielidze, Geomorphology of Georgia, 11.3 Northern Kolkheti Foothill Hillock Relief ('Odishi Plateau' en 'Okriba or the Northern Imereti hillock subregion'), pagina 195-197, kaart pagina 190.[6]
- ↑ (en) Khoni. Website regio Imereti. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- 1 2 (en) Okatse Canyon. Agency of Protected Areas - Ministry of Environment and Natural Resources Protection of Georgia. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- 1 2 Bij de volkstelling van 2014 werd een onverklaarbaar gat ten opzichte van de data van het nationaal statistisch bureau Geostat gevonden. Uit VN begeleid onderzoek is gebleken dat de volkstelling van 2002 ongeveer 8-9 procent te hoog was. Zie[15], "1. Introduction", Pagina 1.
- ↑ (en) Population divisions of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 16 augustus 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (en) Population cities & towns of Georgia. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 24 september 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition rural Georgia 1923. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Gearchiveerd op 25 september 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (ru) Etnische Samenstelling Georgië 1886-1959. Ethno Kavkaz. Gearchiveerd op 15 augustus 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (en) Population Dynamics in Georgia - An Overview Based on the 2014 General Population Census Data (pdf). National Statistics Office of Georgia, Geostat (29 november 2017). Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (en) Ethnic composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- ↑ (en) Religious composition of Georgia 2014. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 22 juli 2023.
- ↑ (en) Election Code of Georgia - Chapter XVI – Sakrebulo Elections of Self-Governing Communities and Self-Governing Cities (except for Tbilisi) - Artikel 138 e.v.. Legislative Herald of Georgia (25 juni 2025). Geraadpleegd op 10 oktober 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2014 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.62-63. Gearchiveerd op 1 april 2022. Geraadpleegd op 28 maart 2025.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2017 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.67-68. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2021 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.82-84. Gearchiveerd op 5 april 2022. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
- ↑ (ka) Protocol gekozen raadsleden en burgemeesters 2025 (pdf). CESKO Centrale verkiezingscommissie pp.44-45. Gearchiveerd op 17 oktober 2025. Geraadpleegd op 17 oktober 2025.
- ↑ Boerdzjanadze - Verenigde Oppositie (1), Patriotten van Georgië (1).
- ↑ Onafhankelijken (1).
- ↑ Voor Georgië (1).
- ↑ Lelo voor Georgië (1).
- ↑ (en) Okatse Waterfall. Agency of Protected Areas - Ministry of Environment and Natural Resources Protection of Georgia. Geraadpleegd op 25 augustus 2022.
· 
· 