Senaki (gemeente)

In 1846 werd Mingrelië als vazalstaat nominaal opgenomen in het nieuwe gouvernement Koetais en behield nog enige tijd haar autonomie. In 1867 werd het vorstendom opgeheven en volledig geannexeerd en verdeeld in Russisch gemodelleerde bestuurlijke eenheden. In het gouvernement was het oejezd Senaki een van de nieuwe provincies die uit Mingrelië werden opgericht.^[3] Deze provincie omvatte het gebied van de moderne gemeenten Abasja, Martvili, Senaki, het zuidelijke deel van Chobi en de stad Poti.

Deze provincie, mazra in het Georgisch, was onderverdeeld in een aantal gemeentelijke districten, zogeheten oetsjastoks, waaronder het oetsjastok Senaki.^[4] Het district kwam grotendeels overeen met het moderne Senaki. De stad Senaki was het bestuurlijk centrum van het district en de provincie. Met de opening van de spoorlijn Tbilisi - Poti in 1872 kwam de stad Senaki op. Op de plek van het station, zeven kilometer van het oorspronkelijke dorp, ontstond een nieuw centrum van Senaki, dat in 1921 tot stad gepromoveerd werd. Het oorspronkelijke dorp werd omgedoopt tot Dzveli (Oud) Senaki, en het huidige Senaki werd Achalsenaki (Nieuw-Senaki).^[5]

Met de bestuurlijke herindelingen van de Sovjet-Unie in 1930 werd het rajon Senaki gevormd,^[6] waar in 1935 het rajon Abasja van afgesplitst werd. In de jaren 1930 en 1940 de spoorverbinding via Zoegdidi en Soechoemi naar Adler in Rusland in delen open, wat Senaki tot een belangrijk punt in het Georgische spoorwegnetwerk maakte.

Vanaf 1935 had Senaki de naam Micha-Tschakaja (Russisch: Миха-Цхакая, Micha-Tschakaya), naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaya (1865–1950).^[5] Hij was een van de vijf ondertekenaars van de verklaring ter vorming van de Sovjet-Unie in 1922, en leider van de georgische SSR tussen 1923 en 1931. De naam Micha-Tschakaja werd in 1976 ingekort naar Tschakaja, en in 1990 werd tijdens de Georgische de-Sovjetisering van plaatsnamen de naam Senaki weer teruggegeven.

In 1995 werd het district Senaki ingedeeld bij de nieuw gevormde regio (mchare) Samegrelo-Zemo Svaneti, en in 2006 werd het district omgevormd naar gemeente. Door de aanwezigheid van een luchtmachtbasis ten zuiden van de stad Senaki werd het gebied een belangrijk doelwit van Russische bombardementen en bezetting gedurende de Russisch-Georgische Oorlog in augustus 2008.^[7][8][9]

Senaki ligt gedeeltelijk in het Colchis-laagland, langs beide oevers van de Rioni, terwijl het noordelijke deel in het Odisji-plateau ligt, dat een hoogte heeft tot ruim 200 meter boven zeeniveau. Aan de oostelijke kant, langs de stad Senaki rijst een beboste heuvelrug uit het landschap op, met een maximale hoogte van ruim 460 meter boven zeeniveau, wat ook het hoogste punt van de gemeente is.

Verder stromen verschillende rechterzijrivieren van de Rioni in nood-zuidrichting door de gemeente, zoals de Techoeri en Tsivi. De zuidoever van de Rioni in de gemeente is onderdeel van het Nationaal park Kolcheti, een wetland dat op de werelderfgoedlijst staat van UNESCO.

De bevolking van Senaki was volgens de volkstelling van 2014 vrijwel geheel mono-etnisch Georgisch (99,6%), waarbij enkele tientallen Russen, Armeniërs en Assyriërs de grootste groepen etnische minderheden zijn. Zij wonen allen voornamelijk in de stad Senaki.^[15] Volgens dezelfde volkstelling was 99,1% van de bevolking Georgisch-Orthodox. De enige geloofsminderheid waren enkele tientallen jehova's.^[16]