Station Kerteminde

Station Kerteminde
Kerteminde in 1899, met de loop van de in aanbouw zijnde spoorlijn
Kerteminde in 1899, met de loop van de in aanbouw zijnde spoorlijn
Algemeen
Afkorting Ktm
Vervoerder(s) Odense - Kerteminde - Dalby Jernbane (OKDJ), 1900-1914
Odense - Kerteminde - Martofte Jernbane (OKMJ), 1914-1966
Geschiedenis
Opening 5 april 1900
Sluiting 31 maart 1966
Stationsbouw
Architect(en) Heinrich Wenck
Perrons 2
Spoorlijn(en)
Spoorlijn(en) Odense - Martofte
Ligging
Land Vlag van Denemarken Denemarken
Plaats Kerteminde
Coördinaten 55° 27 NB, 10° 40 OL
Station Kerteminde (Denemarken)
Station Kerteminde
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Denemarken

Station Kerteminde is een voormalig spoorwegstation in het Deense stadje Kerteminde.

Het station lag aan de spoorlijn Odense - Martofte. Vanuit de richting Odense kruiste het spoor eerst het Kerteminde Fjord, waarna het station van Kerteminde werd bereikt. Het station zelf lag aan de oostzijde van het stadje, ingeklemd tussen het stadscentrum en de Grote Belt. Aan de noordzijde van het emplacement ging de lijn verder via de Møllebakke naar Dalby, dat tot 1914 het eindpunt was van de spoorlijn.

De spoorlijn is in 1966 opgeheven en opgebroken; van het emplacement is niets bewaard gebleven.

Plannen

Eind 19e eeuw werden plannen ontwikkeld voor een spoorlijn naar Kerteminde vanuit Odense of Ullerslev, al dan niet met een verlenging naar het noordelijker gelegen plaatsje Dalby. Voor Kerteminde werden verschillende stationslocaties voorgesteld, waaronder een station aan de zuidzijde van het stadje: dat scheelde de kostbare aanleg van een spoorbrug over de ingang van het Kerteminde Fjord. Uiteindelijk werd er gekozen voor een volledige spoorlijn Odense-Kerteminde-Dalby en dat maakte een spoorbrug over het fjord noodzakelijk. Het stationsemplacement werd aan de oostzijde van het stadje ingepland, op terrein dat eind 19e eeuw middels landaanwinning was verkregen.

Aanleg van de spoorlijn

In het voorjaar van 1898 werd begonnen met het grondwerk voor de spoorlijn. In september 1899 kwam de spoorbrug over het fjord gereed. Ten noorden van het station, richting Dalby, was een ingraving nodig door de heuvel Møllebakke heen; de hierbij vrijgekomen grond werd gebruikt voor het opvullen van het nieuwe haventerrein aan de oostzijde van het station.

In mei 1898 kreeg aannemer P. Pedersen de opdracht om het station van Kerteminde te bouwen. Het was de bedoeling dat de gehele spoorlijn op 1 oktober 1899 gereed zou zijn, maar dat bleek voor station Kerteminde onhaalbaar. De plannen over de definitieve locatie van het station werden immers steeds weer gewijzigd, waardoor het voor de aannemer onmogelijk was de gewenste opleverdatum te halen. Uiteindelijk leverde dit geen problemen op, aangezien het bestelde spoorwegmaterieel ook niet op tijd binnen kwam en pas begin 1900 werd geleverd.

Opening

Op 4 april 1900 opende de Odense - Kerteminde - Dalby Jernbane (OKDJ) op feestelijke wijze het spoortraject tussen Odense en Dalby. De feestelijk versierde openingstrein, met aan boord een gezelschap van hoogwaardigheidsbekleders, vertrok om 10 uur vanaf station Odense richting het eindstation Dalby, waar de trein om 12 uur aankwam. Hierna keerde de trein terug naar Kerteminde waar het gezelschap een rondleiding en een maaltijd kreeg aangeboden. Om 15 uur vertrok de trein weer naar Odense.

De officiële dienstregeling ging op 5 april van start.

Het station van Kerteminde

Het bakstenen stationsgebouw was ontworpen door de architect Heinrich Wenck. Het was een bescheiden gebouw, van één bouwlaag met een laag dak. Station Kerteminde was - afgezien van het station te Odense - het grootste en belangrijkste station van de OKDJ en diens opvolger OKMJ. Toch was de lokale krant Kjerteminde Avis aanvankelijk weinig enthousiast: het station was namelijk nauwelijks groter dan dat van het dorp Ullerslev.

Het oorspronkelijke stationsgebouw had een afmeting van 32 bij 10 meter en bestond uit twee delen. Het reizigersgedeelte was ondergebracht in de noordelijke helft en omvatte de hal, het kaartjesloket, twee kantoren, een wachtruimte en de bagageverzending. De zuidelijke helft van het gebouw was ingericht voor het postvervoer. Aan beide uiteinden van het gebouw was een houten schuur aangebouwd. Door het toenemende vervoer was er echter al in 1915 behoefte aan meer ruimte, zodat het gebouw met een kleine 15 meter werd uitgebreid in noordelijke richting. Ook kwam er een toiletgebouw.

Eind jaren 50 werd een apart postkantoor gebouwd ten zuiden van het stationsgebouw. Tussen beide gebouwen in lag een overdekte tuin. In het voormalige postgedeelte van het stationsgebouw kwam nu de woning voor de postmeester.

Het emplacement

Het emplacement bestond in 1900 uit drie lange hoofdsporen met een perron bij het stationsgebouw en een smal eilandperron tussen spoor 1 en 2. Aan de noordwestzijde bevond zich nog een korter zijspoor met een bakstenen goederenloods. Het havenspoor kon alleen bereikt worden via een vijf meter lange draaischijf. In 1912 werd een stenen watertoren geplaatst naast het stationsgebouw, zodat de stoomlocomotieven eenvoudig water konden innemen. Ook was er een remise voor het materieel.

In 1930 volgde een aanpassing van het emplacement, omdat de vishandelaren klaagden over het gebrek aan opstelcapaciteit voor hun wagons. Er kwam daarom aan de oostzijde een nieuw goederenspoor van 250 meter lang en het oude havenspoor werd hier direct op aangesloten. De kleine draaischijf kwam hierdoor te vervallen, want treinen konden voortaan direct het havenspoor bereiken. De draaischijf werd verplaatst naar een locatie elders op het emplacement. Overigens was deze draaischijf dermate klein dat de latere stoomlocomotieven er niet op pasten: zij konden pas op station Martofte worden gedraaid, waar zich een grotere draaischijf bevond.

In 1947 kreeg houthandel Kolds Savværk een eigen spooraansluiting.

In 1965/1966 werd de naastgelegen brug voor het wegverkeer vervangen. Hierdoor werd de spoorbrug tijdelijk mede gebruikt door het autoverkeer. Bovenop de spoorbrug werd een speciale politiepost aangebracht, zodat agenten het verkeer konden regelen met een megafoon.

Vervoer

De spoorlijn stimuleerde de industriële ontwikkeling van Kerteminde.[1] Het emplacement lag bij de haven en er kwamen diverse bedrijven gevestigd die van het spoor gebruik maakten.

Het stadje Kerteminde was lange tijd een populaire bestemming voor dagjesmensen uit Odense. Zij bezochten het grote badstrand en gebruikten hiervoor de trein, aangezien het station vrijwel naast het strand lag. Na de Tweede Wereldoorlog nam het autobezit echter toe, evenals het gebruik van de streekbussen. In de zomer van 1965 werden de speciale strandtreinen dan ook niet meer ingelegd.

Opheffing

Op 31 maart 1966 werd de spoorlijn opgeheven. De DSB verzorgde voortaan het busvervoer en de vrachtwagendiensten van en naar Kerteminde. Grote bedrijven als Carlsberg en Tuborg regelden hun vervoer nu via de stations van Nyborg en Ullerslev. De spoorbrug over het fjord werd in 1967 afgebroken.

Een deel van het emplacement werd gekocht door Kolds Savværk, terwijl de gemeente Kerteminde de rest aankocht. Het stationsgebouw kwam in gebruik als busstation, totdat het in 1985 werd afgebroken en door nieuwbouw vervangen. Op het voormalige emplacement zijn een busplein en een nieuw raadhuis gebouwd.

Overigens bleven de havensporen nog wel enige jaren na de opheffing van de spoorlijn in gebruik. Zo stonden er koelwagons voor het vistransport naar Oost-Europa.