Conclaaf van 1799-1800

Conclaaf van 1799 - 1800
Conclaaf van 1799-1800
Betrokken personen
Overleden paus Pius VI
Gekozen paus Pius VII
Geboren: Luigi Barnaba Chiaramonti Vlag van Italië Italië
Camerlengo Romoaldo Braschi-Onesti
Deken Giovanni Francesco Albani
Protodiaken Antonio Maria Doria Pamphilj
Kiesgerechtigde kardinalen 45
Aanwezige kardinalen 34
Periode en plaats
Begin sedisvacatie 29 augustus 1799
Begin verkiezing 30 november 1799
Uiteindelijke verkiezing 14 maart 1800
Duur sedisvacatie 197 dagen
Duur verkiezing 105 dagen
Locatie Venetië
Chronologie
Conclaaf van 1774-1775 Conclaaf van 1799 - 1800 Conclaaf van 1823
Portaal  Portaalicoon   Christendom
De tiara van Pius VII, gemaakt uit papier-maché.

Het conclaaf van 1799-1800 vond plaats van 30 november 1799 tot 14 maart 1800 in het San Giorgio-klooster te Venetië, en volgde op de dood van paus Pius VI op 29 augustus 1799. Het conclaaf leidde tot de verkiezing van Luigi Barnaba Chiaramonti als paus Pius VII.

Achtergrond

Paus Pius VI stierf in de zomer van 1799 in ballingschap in Valence (Frankrijk), nadat hij door Franse troepen was gevangengenomen en uit Rome was verbannen. Zijn pontificaat werd gekenmerkt door spanningen met seculiere machten, waaronder Oostenrijk en revolutionair Frankrijk. De Franse Revolutie had geleid tot de onderdrukking van de Gallicaanse Kerk, confiscatie van kerkelijke eigendommen en de oprichting van de Romeinse Republiek in 1798.

Verloop

Vanwege de Franse bezetting van Rome kon het conclaaf niet plaatsvinden in het Apostolisch Paleis. Pius VI had in 1798 bepaald dat een toekomstig conclaaf gehouden moest worden in de stad waar de meeste kardinalen zich bevonden. Venetië, op dat moment onder Oostenrijks gezag, werd gekozen als de locatie. Het conclaaf vond plaats in de kapel van het Benedictijnse San Giorgio-klooster. Keizer Frans II van het Heilige Roomse Rijk financierde het conclaaf. De omstandigheden waren echter verre van ideaal: het klooster was niet ontworpen voor een conclaaf, de kardinalen verbleven in sobere cellen, en de politieke situatie in Europa was uiterst gespannen. Frankrijk had immers grote delen van Italië bezet, en de toekomst van de Kerk leek onzeker.

Ercole Consalvi, een jonge prelaat, werd benoemd tot secretaris van het College van Kardinalen. Hoewel hij zelf geen kardinaal was, zou hij een sleutelrol spelen in het verloop van het conclaaf en in de diplomatieke heropbouw van de Kerk na afloop.

Er waren slechts 34 kardinalen aanwezig op een conclaaf dat werd gekenmerkt door een complexe machtsstrijd tussen verschillende facties:

  • De Oostenrijkse factie, gesteund door Keizer Frans II, wilde een paus die loyaal was aan het Habsburgse hof. Zij steunden Alessandro Mattei, aartsbisschop van Ferrara.
  • De Franse factie, hoewel niet fysiek aanwezig, oefende indirect invloed uit via kardinalen die sympathiseerden met revolutionaire ideeën.
  • De Spaanse factie, die zich verzette tegen Mattei en andere Oostenrijkse kandidaten.
  • De neutrale en hervormingsgezinde kardinalen, waaronder Consalvi, zochten een paus die diplomatiek vaardig was en de Kerk kon herstellen zonder zich volledig te onderwerpen aan seculiere machten.

De eerste stemrondes leverden geen duidelijke winnaar op. Carlo Bellisomi kreeg aanvankelijk de meeste stemmen, maar werd geblokkeerd door Oostenrijk. Mattei werd vervolgens voorgesteld, maar Spanje sprak een veto uit tegen zijn kandidatuur. Hyacinthe Gerdil, een oudere kardinaal, werd overwogen maar afgewezen vanwege zijn leeftijd en gebrek aan politieke flexibiliteit.

Na maanden van impasse stelde kardinaal Jean-Sifrein Maury, een Franse royalist en aartsbisschop van Parijs, de naam van Luigi Barnaba Chiaramonti voor. Chiaramonti was bisschop van Imola en had zich tijdens de Franse bezetting gematigd opgesteld. Hij had gepredikt dat een goede katholiek ook een goede democraat kan zijn, wat hem aantrekkelijk maakte voor zowel hervormingsgezinde als pragmatische kardinalen. Ercole Consalvi speelde een cruciale rol in het overtuigen van de verschillende facties om Chiaramonti te steunen. Zijn diplomatieke talent en neutrale positie maakten hem tot een brugfiguur tussen de rivaliserende kampen.

Op 14 maart 1800 werd Chiaramonti verkozen tot paus. Hij nam de naam Pius VII aan, als eerbetoon aan zijn voorganger. De kroning vond plaats op 21 maart 1800 in Venetië. Omdat de pauselijke tiara's in Rome waren achtergelaten, werd Pius VII gekroond met een tiara van papier-maché, versierd met juwelen die Venetiaanse edelvrouwen hadden geschonken.