1800

Zie 1600/1800 (elektrische locomotief) voor de 1800-locomotiefserie van de Nederlandse Spoorwegen.
1800
Eeuwen: 17e eeuw · 18e eeuw · 19e eeuw
Decennia: 1790-1799 · 1800-1809 · 1810-1819
Jaren: << · < · 1799 · 1800 · 1801 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita: 2553 MMDLIII
Armeense jaartelling: 1249 – 1250
ԹՎ ՌՄԽԹ – ՌՄԾ
Chinese jaartelling: 4496 – 4497
丙未 – 丁申
Christelijke jaartelling: 1800 MDCCC
Ethiopische jaartelling: 1792 – 1793
Hebreeuwse jaartelling: 5560 – 5561
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat 1855 – 1856
- Shaka Samvat 1722 – 1723
- Kali yuga 4901 – 4902
Iraanse jaartelling: 1178 – 1179
۱۱۷۸ – ۱۱۷۹
Islamitische jaartelling: 1214 – 1215
١٢١٥ – ١٢١٤
Maçonnieke jaartelling: 5799 – 5800
1800 naar onderwerp
Lijst van landen
Juliaanse kalender van 1800
Overgangskalenders:
Litouwen
Gregoriaanse kalender van 1800
Napoleon Bonaparte steekt de Alpen over.
Napoleon (links) wint de slag bij Marengo.

Het jaar 1800 is het 100e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari
  • 8 - In de bossen bij de Franse rivier de Aveyron wordt een wolfskind gevonden dat de naam Victor krijgt.
  • 17 - Een opstand in de Vendée tegen de Franse Republiek wordt neergeslagen.
  • 18 - Napoleon Bonaparte richt de eerste staatsbank van Frankrijk op om het vertrouwen en de groei in de Franse economie te herstellen. Er vindt een grootschalige hervorming van het lokale bestuur plaats.
  • 24 - Een Franse delegatie ondertekend in een conventie in El-Arish een wapenstilstand met het Ottomaanse Rijk. Volgens de voorwaarden moeten de Fransen de provincies van Opper en Neder-Egypte binnen 10 dagen evacueren. Alle Franse troepen moeten zich terugtrekken uit Alexandrië en Rosetta in afwachting van de aankomst van Turkse transportschepen. De Ottomanen zijn verplicht het Franse leger – inclusief kanonnen en hun bagage, naar Frankrijk te transporteren. De Ottomanen moeten tevens ongeveer 2 miljoen frank beschikbaar stellen voor het onderhoud van de Franse troepen in Egypte gedurende een maand.[1]
maart
  • 14 - Na een conclaaf van drieënhalve maand wordt Giorgio Barnaba Luigi Chiaramonti tot paus gekozen. Als protegé van de vroegere paus Pius VI kiest hij de naam Pius VII.
  • 18 - Generaal Jean-Baptiste Kléber ontvangt in Alexandrië een brief van de Britse admiraliteit, waarin wordt medegedeeld dat de Britten (met name koning George III) de wapenstilstand weigeren te accepteren. Ze eisen de onmiddelijke overgave van de Franse troepen in Egypte. Binnen 24 uur trekt Kléber alle bevelen tot evacuatie in en verkondigt in een proclamatie: "Soldaten, het enige antwoord op de Britse onbeschaamdheid is een totale overwinning: maakt u klaar voor oorlog!"[2]
  • 20 - Franse troepen (ongeveer 12.000 man) onder bevel Jean-Baptiste Kléber verslaan het Ottomaanse leger (ruim 50.000 man) bij Heliopolis. Tijdens de slag geeft Kléber het Franse leger orders om vier carréformaties te vormen. De Ottomaanse cavalerie voert tervergeefs verscheidende aanvallen uit om de Franse formaties te doorbreken. De Franse troepen brengen de Ottomanen ruim 9.000 verliezen toe – terwijl ze zelf slechts 600 man aan doden en gewonden verliezen. Uiteindelijk wordt het Ottomaanse leger gedwongen zich terug te trekken naar Syrië.[3]
  • 28 - Het Ierse parlement tekent de unificatieakte van 1800 waarin akkoord gegaan wordt met een vereniging met Groot-Brittannië. In 1801 zal deze wet ingaan.
april
  • 6 - Generaal Michael von Melas lanceert een offensief in Noord-Italië, terwijl Oostenrijkse troepen een afleidingsaanval richting Genua uitvoeren. De hoofdmacht van het Oostenrijkse leger (ongeveer 60.000 man) rukt op om de kustweg bij Savona af te snijden. Hierdoor wordt er een wig gedreven tussen het leger van Italië (36.000 man) onder bevel van generaal André Masséna en de Franse troepen (4.200 man) die Genua bezetten. Na twee weken van hevige gevechten wordt Masséna gedwongen zijn troepen terug te trekken naar de vestingstad Genua, waar hij over land en zee wordt belegerd.[4]
  • 19 - Napoleon Bonaparte versterkt de Franse gendarmerie, een semi-militaire politiemacht, en geeft opdracht tot meedogenloze acties tegen bandieten die het Franse platteland teisteren.
  • 21 - Oostenrijkse troepen (24.000 man) onder bevel van Peter Karl Ott zetten de belegering van Genua voort. Ondertussen achtervolgt de hoofdmacht van het Oostenrijkse leger (ongeveer 30.000 man) onder leiding van Michael von Melas de Franse troepen (ongeveer 10.000 man) onder leiding van generaal Louis Gabriel Suchet langs de kust richting Nice. André Masséna heeft 12,000 man om Genua te verdedigen – terwijl 14.000 man te ziek zijn om te vechten. De Fransen zijn gedwongen zich te voeden met brood van slechte kwaliteit en de laatste resten van paardenvlees.[5]
  • 21 - Jean-Baptiste Kléber onderdrukt een tweede opstand in Caïro. Tijdens de opstand positioneert hij de kanonnen in de wijk Boelaq en schiet hij delen van de stad in brand. Uiteindelijk, na 35 dagen van felle gevechten, heroveren de Franse troepen de controle over Caïro, met een verlies van 500 soldaten.[6]
mei
  • 15 - Napoleon Bonaparte en steekt met een Frans leger (ongeveer 40.000 man) – inclusief met 40 kanonnen en een bagagetrein – met 35.000 soldaten en ruim 5.000 ruiters via de Grote Sint-Bernhardpas de Alpen over. Hij valt, na een moeizame tocht van 10 dagen, het noorden van Italië binnen. Onderweg ontvangt Napoleon een brief van André Masséna, dat hij dringend hulp nodig heeft en de belegering van Genua nog 15 dagen kan volhouden. Ondertussen rukt de Franse voorhoede (8.000 man) onder bevel van generaal Jean Lannes op in het Aostadal. De Fransen overrompelen de buitenposten en verslaan bij Châtillon de Oostenrijkse troepen.[7]
  • 19 - Franse troepen onder leiding van Jean Lannes bestormen "Ford Bard" – verdedigd door 400 Oostenrijkers. Het fort domineert met 26 kanonnen het Aostadal. Een eerste aanval door Franse grenadiers wordt na felle weerstand afgeslagen, met 200 doden en gewonden. Napoleon Bonaparte geeft opdracht aan Joseph Chabran het fort te belegeren. Uiteindelijk na een hevige artilleriebeschieting geeft het fort zich op 1 juni over aan de Fransen. Het garnizoen mag het fort met behoud van hun vaandels verlaten en wordt daarna krijgsgevangen gemaakt.[8]
  • 23 - Franse troepen onder bevel van Jean Lannes vallen de Oostenrijkers (3.000 man) aan bij Ivrea; ze veroveren de stad en het kasteel. Lannes heeft zijn missie op heldhaftige wijze volbracht – de uitgang van de Grote Sint-Bernhardpas is nu in Franse handen. De volgende dag begint de rest van het Franse leger zich bij Ivrea te verzamelen. Ondertussen ontvangt Michael von Melas verscheidene berichten van Franse troepen die door de Alpenpassen oprukken.
  • 30 - Opening van de Nationale Konst-Gallery in Huis ten Bosch, opgericht door de agent van financiën, Gogel.
juni
  • 2 - De Fransen trekken Milaan binnen.
  • 4 - De Franse generaal André Masséna moet Genua overgeven aan de Oostenrijkers.
  • 14 - Napoleon Bonaparte behaalt een klinkende overwinning op de Oostenrijkers bij Marengo, maar zijn generaal Louis Desaix sneuvelt.
  • 14 - De Franse opperbevelhebber in Egypte, Jean-Baptiste Kléber, wordt doodgestoken door een student uit Aleppo.
juli
  • 26 - In Frankrijk wordt de week weer ingevoerd, met de zevende dag als rustdag. Alleen ambtenaren blijven werken volgens de decade, met elke tiende dag als rustdag.
augustus
  • 15 - Paus Pius VII ondertekent het verdrag tussen Frankrijk en de Heilige Stoel. In de daarbij aansluitende encycliek "Ecclesia Christi" erkent de paus de Franse Republiek van Napoleon, die van haar kant het katholicisme uitroept tot "godsdienst van de meerderheid". De wens van het Vaticaan om het katholicisme tot staatsgodsdienst uit te roepen wordt niet ingewilligd. Het Concordaat voorziet in het herstel van de vrijheid van eredienst, een bezoldiging van de katholieke geestelijkheid door de Staat, in ruil voor de door de revolutionaire regering verkochte kerkelijke bezittingen. Het volledige episcopaat moet ontslag nemen. Deze drastische maatregel betekent een klap voor de Gallicaanse dromen en een overwinning voor de ultramontanen die pleiten voor een striktere controle van de paus over de bisschoppen.
  • 30 - Gabriel Prosser, een zwarte slaaf uit Virginia, beraamt een opstand op de plantage, maar wordt gepakt en opgehangen.
september
oktober
november
december
  • 3 - De Slag bij Hohenlinden: Moreau verslaat opnieuw de Oostenrijkers.
  • 3 - Met de dood van Ferdinand Gothard Meinrad van Limburg-Styrum is de regerende dynastie in de rijksheerlijkheid Gemen uitgestorven. De nieuwe heer is een vrijheer van Boineburg-Bömelburg.
  • 6 - Op 6 december krijgen kinderen voortaan beloning of straf. Deze dag is de sterfdag van Nicolaas van Myra, een grote kindervriend.
  • 24 - Moordaanslag op Napoleon. Een bom ontploft naast zijn rijtuig als hij op weg is naar de opera.

Muziek

Literatuur

Beeldende kunst

Bouwkunst

Geboren

januari
februari
maart
april
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december

Overleden

februari
april
mei
juni
augustus
september
  • 26 - William Billings (53), Amerikaans componist
  • 27 - Hyacinthe Jadin (24), Frans componist en muziekpedagoog
  • 29 - Michael Denis (71), Oostenrijks schrijver en lepidopterist
oktober
november
datum onbekend

Ontdekkingen

  • De eerste chemische batterij door Alessandro Volta.
  • De infrarode straling door William Herschel.
  • Waterzuivering door middel van Chloor, bedacht door de Schot William Cruikshank, is de eerste methode ooit om water ten behoeve van de openbare hygiëne chemisch te behandelen.
  • IJzeren drukpers door de Engelsman Robert Walker.
  • Henry Maudslay vindt de draaibank met schroefaandrijving uit.
  • Lorenzo Hervás y Panduro publiceert Catálogo de las lenguas de las naciones conocidas, y numeración división y clase de éstas según la diversitad de sus idiomas y dialectos, een belangrijk werk voor het wetenschappelijk taalonderzoek.
Zie de categorie 1800 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.