A23 (Italië)

Het gedeelte tussen Gemona en het tolstation Amaro-Tolmezzo was in aanbouw tijdens de aardbeving in Friuli-Venezia-Giulia in 1976. Langs dit gedeelte bevinden zich drie belangrijke viaducten: Tagliamento I, Somplago, uitkijkt over het meer van Cavazzo, en Tagliamento II.

Het Somplago viaduct wordt omschreven als "het technische meesterwerk van de A23", omdat het het eerste voorbeeld in Italië is van een doorlopend balkviaduct met 20 overspanningen (met een totale lengte van 1320 m) dat is opgebouwd uit geprefabriceerde, vrijdragende segmenten en voorzien van elastische, aardbevingsbestendige langsliggers. Het werd kort voor de aardbeving van 1976 voltooid en tijdens de aardbeving werd opgemerkt dat dit type viaduct minder spanning te verduren kreeg dan de andere viaducten, die waren gebouwd met afzonderlijke voorgespannen betonsecties, en dat het bovendien een groter rijcomfort bood door de afwezigheid van voegen. Ter herdenking van het uitzonderlijke technische meesterwerk dat door de ingenieurs van Autostrade per l'Italia werd bedacht en het belang dat dit apparaat heeft voor de Carnische gemeenschap na de aardbeving, ter gelegenheid van de 33e verjaardag van de aardbeving, en om het belang te prijzen van het eerste aardbevingsbestendige viaduct dat slechts twee jaar voor de aardbeving in Friuli in Italië werd gebouwd, werd in 2009 het monument voor de aardbevingsisolator ingewijd bij de ingang van de botanische tuin Interneppo in de gemeente Bordano, met uitzicht op het eerste aardbevingsbestendige snelwegviaduct in Italië.

De andere twee viaducten, de Tagliamento I en II, vertoonden niet dezelfde aardbevingsbestendigheid: de schade aan de Tagliamento II was namelijk zeer groot, zozeer zelfs dat een aanzienlijk deel van het viaduct werd verwoest doordat de voorgespannen balken de pijlers beschadigden, waardoor de opening van het traject tussen Udine en Amaro met ongeveer drie jaar moest worden uitgesteld. De Tagliamento I liep ook enige schade op, zij het minder ernstig, ondanks dat het dichter bij het epicentrum lag. Italstrade en Società Progettazioni Edili Autostradali riepen talrijke experts uit het betontijdperk in, waaronder de ingenieur Morandi, om de seismische werking op de bruggen te analyseren en te onderzoeken hoe aardbevingen kunnen worden voorkomen; Speciaal voor deze gelegenheid werden destructieve tests uitgevoerd op de voorgespannen betonnen overspanningen van de Tagliamento II die door de aardbeving beschadigd waren. Enkele resten van dit voorgespannen beton steken vandaag de dag nog steeds boven de rivierbodem uit.

Dankzij deze gegevens werden alle daaropvolgende viaducten op de door Autostrade S.p.A gebouwde snelwegen (voornamelijk de A23, A27, A26 en de viaducten die werden aangelegd voor de uitbreiding van de Autostrade met een derde rijstrook) gebouwd met een enkele ligger en aardbevingsdempers. Pas sinds de jaren negentig werd deze techniek echter ook buiten de door Autostrade per l'Italia gebouwde snelwegen toegepast: enkele voorbeelden zijn te vinden langs de viaducten van de Pordenone-Sacile, die begin jaren 90 werden gebouwd dankzij de publicatie van de "Instructies voor het aardbevingsbestendig ontwerp van bruggen met gebruik van isolatoren/dissipatoren".