Tauernspoorlijn

Tauernspoorlijn
Een Railjet bij Kreuzbichl vlak ten noorden van de Angerschluchtbrug op 27 mei 2017, met Bad Hofgastein op de achtergrond.
Een Railjet bij Kreuzbichl vlak ten noorden van de Angerschluchtbrug op 27 mei 2017, met Bad Hofgastein op de achtergrond.
Totale lengte79 km
Huidige statusin gebruik
Helling in stijgingspercentage30 ‰
Geëlektrificeerdja
Baanvaksnelheid130 km/u
Beveiliging of treinbeïnvloedingPZB 90
Treindienst doorÖBB

De Tauernspoorlijn (Tauernbahn) is een spoorlijn in Oostenrijk, die over een afstand van 82 km Schwarzach-St. Veit verbindt met Spittal an der Drau.

Redenen voor aanleg

Toen men eind 19de eeuw steeds meer te maken kreeg met vrachtvervoer over land, en vooral per trein, waren de Alpen wellicht het grootste obstakel dat overwonnen moest worden. Vooral om van noord naar zuid te komen, waren tunnels noodzakelijk. Zwitserland had al de Gotthardlijn als belangrijke noord-zuidverbinding en de Lötschbergspoorlijn en Simplonspoorlijn waren in aanbouw. Ook Oostenrijk had al noord-zuidverbindingen, nl. de Semmeringspoorlijn en de Brennerspoorlijn, maar deze twee lijnen lagen of te ver westelijk, resp. oostelijk om met name het treinverkeer tussen de havenstad Triëst (nog deel uitmakend van Oostenrijk) en de Habsburgse industriesteden zoals Salzburg ten noorden van de Alpen efficiënt de bergen over te krijgen. Daartoe besloot men tot de aanleg van de Tauernspoorlijn, in combinatie met diverse andere lijnen, zoals de Karawankenlijn.

Bouw en uitbreiding

In 1901 werd er onder leiding van ingenieur Carl Wurmb begonnen met de bouw van de lijn. In 1905 was het noordelijke deel, van Schwarzach-St. Veit, het begin van de lijn, naar Böckstein, aan de noordkant van de Tauernspoortunnel bruikbaar. Het zuidelijke deel van de lijn, van Spittal naar Mallnitz, en de 8550 meter lange Tauerntunnel, werden in 1909 gereedgesteld. Tussen 1933 en 1935 werd de lijn geëlektrificeerd.

In 1969 werd begonnen de enkelsporige lijn stapsgewijs dubbelsporig te maken. In de jaren 70 werden op de zuidhelling de drie enkelsporige lussen door de zijdalen vervangen door drie brede dubbelsporige boogbruggen. Hierdoor werden hogere snelheden mogelijk maar werd de lijn ook steiler omdat het hoogteverschil over een korter baanvak behaald moest worden. De grootse veranderingen werden aangebracht in Mallnitz. Hier werd er in de jaren 90, in plaats van het oude spoor, dat over een smalle richel om de berg heen liep, een tunnel recht door de berg geboord, wat de lijn drastisch veranderde. Door deze aanpassingen werd de zuidhelling 1200 meter korter dan in 1909 en sinds 2009 is de zuidhelling geheel dubbelsporig. Op de noordhelling waren in 2025 alleen nog de Klammtunnels, een stuk tussen Bad Hofgastein en de Angerschluchtbrug, alsmede de stukken die direct aansluiten op station Bad Gastein enkelsporig. Het station van Bad Gastein is in het voorjaar van 2025 aangepast als voorbereiding op de toekomstige spoorverdubbeling. De aanpassingen op de noordhelling maakten de lijn nog eens 300 meter korter dan in 1909.

Feiten

De Tauernspoorlijn is 82 kilometer lang, en overwint met een maximale stijging van 2,5% ongeveer 600 meter hoogteverschil. De langste en belangrijkste tunnel van de lijn is de 8550 meter lange Tauerntunnel.

Traject

BouwwerkDeelstaatFoto *km-paalGeopendLiggingOpmerkingen
Station Schwarzach St. Veit Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 0 6 augustus 1875 47° 18′ 0″ NB, 13° 09′ 0″ OL
Klammtunnels Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 7,8 20 september 1905 47° 16′ 48″ NB, 13° 04′ 35″ OL Tunnels zijn enkelsporig
Station Dorfgastein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 14,3 20 september 1905 47° 14′ 0″ NB, 13° 06′ 0″ OL
Station Bad Hofgastein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 19,2 20 september 1905 47° 11′ 43″ NB, 13° 06′ 3″ OL
Halte Bad Hofgastein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 22,3 20 september 1905 47° 10′ 21″ NB, 13° 05′ 44″ OL Overgang tussen dubbelspoor ten noorden en enkelspoor ten zuiden van de halte.
Halte niet meer in gebruik.
Angerschluchtbrug
(138 m)		 Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 25,1 20 september 1905 47° 08′ 56″ NB, 13° 06′ 9″ OL Overgang tussen enkelspoor ten noorden en dubbelspoor ten zuiden van de brug.
De stalen brug uit 1909 staat op de monumentenlijst, de nieuwe brug is op 25 april 2016 geopend.
Station Angertal Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 25,3 20 september 1905 47° 08′ 48″ NB, 13° 06′ 16″ OL In 2006 gesloten bij het begin van de bouw van de nieuwe Angerschluchtbrug.
Station Bad Gastein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 30 20 september 1905 47° 06′ 42″ NB, 13° 07′ 55″ OL
Halte Böckstein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 33,1 20 september 1905 47° 05′ 14″ NB, 13° 07′ 18″ OL Overgang tussen enkelspoor ten noorden en dubbelspoor ten zuiden van de halte.
Gesloten in 1990
Station Böckstein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg 34,2 20 september 1905 47° 04′ 0″ NB, 13° 08′ 0″ OL Sinds 1920 het noordelijke station van de Autoschleuse Tauernbahn.
Tauernspoortunnel
(8370 m)		 Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Salzburg Salzburg
Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië		 34,8 – 43,1 5 juli 1909 47° 02′ 10″ NB, 13° 09′ 20″ OL Begin 21e eeuw werd de tunnel aan de noordkant 179 meter ingekort om plaats te maken voor een ruimere boog in de openlucht die in 2004 in gebruik kwam.
Station Mallnitz-Obervellach Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 45,9 5 juli 1909 46° 58′ 54″ NB, 13° 10′ 34″ OL Sinds 1920 het zuidelijke station van de Autoschleuse Tauernbahn.
In 1909 geopend als Mallinitz in 1976 omgedoopt in Mallnitz-Obervellach
Station Obervellach Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 51,7 5 juli 1909 46° 56′ 34″ NB, 13° 12′ 11″ OL Op 31 dec 1975 omgedoopt in Kaponig, gesloten op 13 november 1999.
Lindischgrabenbrug
(283 m)		 Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 54,8 1977 46° 55′ 51″ NB, 13° 13′ 38″ OL Boogbrug met een enkele overspanning gebouwd in 1975 - 1977.
Station Oberfalkenstein Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 55,8 1956 46° 55′ 34″ NB, 13° 14′ 14″ OL Het stationsgebouw werd in 1973 afgebroken om plaats te maken voor de sporen over de Falkensteinbrug.
De zijperrons kregen elk slechts een abri. Gesloten 15 december 2019.
Falkensteinbrug
(396 m)		 Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 56,1 13 juli 1974 46° 55′ 28″ NB, 13° 14′ 25″ OL De boogbrug met twee overspanningen ligt tussen de kastelen Ober- en Niederfalkenstein. De brug werd gebouwd in 1971 - 1973 en verving het traject door de tunnel onder Oberfalkenstein en de aansluitende brug.
Pfaffenbergbrug
(377 m)		 Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 57,5 1971 46° 54′ 58″ NB, 13° 15′ 13″ OL Boogbrug met een enkele overspanning gebouwd in 1969 - 1971
Station Penk Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 58,4 5 juli 1909 46° 54′ 43″ NB, 13° 15′ 28″ OL Gesloten op 15 december 2019
Station Kolbnitz Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 64,9 5 juli 1909 46° 52′ 42″ NB, 13° 19′ 19″ OL
Station Mühldorf - Möllbrücke Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 69,3 5 juli 1909 46° 51′ 5″ NB, 13° 22′ 1″ OL
Station Pusarnitz Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 72,9 5 juli 1909 46° 50′ 7″ NB, 13° 24′ 17″ OL
Station Spittal-Millstättersee Vlag van de Oostenrijkse deelstaat Karinthië Karinthië 80,8 20 november 1871 46° 47′ 44″ NB, 13° 29′ 15″ OL

* De sorteerwaarde van de foto is de ligging langs de lijn

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.