Station Kaponig

• 1900: In juni vond de terreinverkenning van de zuidhelling plaats. Hierbij werd onder meer gekeken naar de ligging van de stations.^[2]
• De aanvankelijke plannen omvatten een station bij Groppenstein, tussen twee keerlussen, en een station in Obervellach. De gemeenten Stall, Rangersdorf en Winklern pleitten voor een verlenging van het tracé vanaf de keerlus bij Groppenstein naar de dalbodem om een, voor toerisme geschikte, aansluiting richting Heiligenblut te realiseren. De gemeente Obervellach pleitte voor een laag gelegen tracé om kosten voor wegenbouw te beperken en goederenverkeer mogelijk te maken. Als alternatief werd gevraagd om een personen en goederenlift. De tracécommissie wees het laag gelegen tracé af in verband met de kostbare waterwerken die daarvoor in het dal nodig zouden zijn. Het station bij Groppenstein werd eveneens afgewezen. Dit leverde geen kostenbesparing op maar wel een kortere spoorlijn.^[2][3]

• 1905: De firma Redlich & Berger betrok op de tweede verdieping van kasteel Trabuschgen haar kantoor voor de aanleg van de Tauernbahn.^[4] Voor de aanvoer van bouwmaterialen werd de firma Bleichert uit Leipzig ingehuurd om een 1.400 m lange kabelbaan tussen Obervellach en de Kaponigbach te bouwen om een hoogteverschil van 390 m te overbruggen.^[2]
• 1909, 8 februari: afbraak van de kabelbaan voor bouwmaterialen.^[2]
• 1909: Op 5 juli opende keizer Frans Josef I de Tauernspoortunnel en de zuidhelling van de Tauernspoorlijn. In station Obervellach werd de keizer begroet door eregasten, kinderen en verenigingen. Vervolgens begon de reizigers- en bagagedienst, alsmede de beperkte afhandeling van spoedzendingen op het station. Het station had toen drie sporen voor het inhalen en het kruisen van tegemoetkomende op het enkelsporige traject. De inrijseinen waren mechanisch aan wisselstanden gekoppeld.^[2] Het station werd onder meer bediend door de langeafstandsdiensten van/naar Triëst.
• van ongeveer 1916 tot ongeveer 1921: Een goederenkabelbaan vervoerde erts naar het station om vandaar per trein vervoerd te worden.
• 1931, 21 januari opening van de kabelbaan tussen het station en Obervellach ten behoeve van treinreizigers.^[5]
• 1935: De zuidhelling van de Tauernspoorlijn werd geëlektrificeerd.^[6]

• 1940: Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de doorgaande sporen verlengd tot ongeveer 600 meter zodat de standaard militairetreinen van 540 meter lengte in het station pasten.^[5] Daarvoor moesten ook de tot 16 meter hoge keermuren en een viaduct opnieuw opgetrokken worden. Aan het noordeinde van het station werd ook een nieuw seinhuis gebouwd.
• Jaren 70: Het station kreeg een drukknopseintafel van Siemens.^[7]
• 1975: Omdoping van het station in „Kaponig“.
• 1975, 31 december einde van de kabelbaandienst.^[5]
• 1976: Het station was nu onbemand en er vond geen goederenoverslag meer plaats.^[8]

• Een van de tracévarianten voor de ombouw van de Tauernpspoorlijn naar dubbelspoor voorzag in een 240 meter lange en 190 meter hoge boogbrugvan gewapend beton tussen het station en de plaats van het latere zuidportaal van de Ochenigtunnel.^[8]
• 1981: E-lok 1041.07 rolde vanuit station Mallnitz zonder machinist bergafwaarts en werd in Kaponig op een kopspoor geleid.^[9]

• 1990: Voor de aanleg van het vervangende tracé werd een van de sporen vervangen door een bouwweg.
• 1999: Het station werd op 13 november 1999 gesloten en op 14 november 1999 kwam het nieuwe tracé, dat ten oosten van het station loopt, door de Kaponigtunnel (5096 m) en de Ochenigtunnel (691 m) in gebruik.^[10]

• Enkele gebouwen van het voormalige station werden aan particulieren verkocht.
• De keermuren van het station werden als klimwand gebruikt.^[11]
• Op het ongebruikte tracé loopt een fietspad over het vroegere emplacement.
• 2020: Begin van de werkzaamheden voor de bouw van de waterkrachtcentrale Obervellach II van de ÖBB met gebruikmaking van het emplacement. De mijngang boven het oude tracé moet 60 000 m³ water bergen, de centrale krijgt een vermogen van 38 Megawatt.^[12]

Nadat het tracé van de zuidhelling in 1903 was vastgelegd zagen de gemeenten in het Mölldal de noodzaak van een geëigende aansluiting op de rond 400 meter hoger gelegen spoorlijn. Hiertoe werden verschillende voorstellen gedaan:^[5][13]:

• Een kabelspoorweg van 1076 meter naar station Obervellach.
• Meerdere tracévarianten voor een lokaalspoor in het dal met aansluiting op de Tauernspoorlijn, waaronder een elektrische meterspoorlijn zonder tandrad tussen Kolbnitz en Obervellach via Danielsberg.
• Een Kabelbaan.

Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog verdwenen de plannen in de ijskast.

1924/25 werd overwogen om de provisorische lift, die voor de bouw van de elektriciteitscentrale van Mallnitz was gebouwd, permanent voor reizigers en goederen in gebruik te houden. Destijds was het aanleggen van een weg niet aan de orde wegens geldgebrek en een onzeker gebruik in de winter.^[8]

In april 1930 begon de bouw van een kabelbaan met twee parallele kabels, van 1005 meter horizontaal en 360 meter hoogteverschil met een pyloon onderweg.^[8] als reizgersverbinding tussen het station en het dorp Obervellach. De kabelbaan kwam in 1931 in gebruik. Het bergstation lag direct naast het stationsgebouw, het dalstation lag naast de kerk op een stuk grond dat door Geheimrat Prof. Fr. Leopold Wenger, eigenaar van Slot Trabuschgen, was afgestaan. Tegenwoordig hangt een gedenkplaat met het opschrift „Seilbahn-Platzl“ op het huis Obervellach 102 op d eplek van het vroege dalstation.

De rechter kabel werd gebruikt door een gondel voor 16 reizigers, de linker kabel werd gebruikt door wisselbakken voor vervoer van hout, ijzeren staven en andere goederen. Daarme was de kabelbaan de eerste in Oostenrijk die zowel personen als goederen vervoerde. Door middel van een in de ophanging geïntegreerde hefinrichting konden de goederenwagens in de stations op een veldspoor geplaatst worden. In het bergstation was hier, in verband met de steile helling, een aanvullende rolbrug noodzakelijk. Het veldspoor bij het bergstation liepen naar de goederenloods en het goederenperron via twee wissels en een draaischijf. In 1975 werd de kabelbaan gesloten en vervolgens afgebroken, station Mallnitz werd omgedoopt in Mallnitz-Obervellach, ter vervanging van de kabelbaan werd een buslijn tussen Mallnitz en Obervellach ingesteld.^[14]

Om tijdens de tunnelbouw ruimte te maken voor de barakken voor de bouwvakkers werd rond 1990 het bergstation van de kabelbaan afgebroken.

De Tauernspoorlijn droeg bij aan de rol van Obervellach als kuuroord.