Oejezd Achaltsiche

Het gebied was tot het begin van de Ottomaanse overheersing in de 17e eeuw eeuwenlang onderdeel van het Georgische vorstendom Samtsche. Het wordt als zodanig dan ook door de Georgiërs gezien als historisch onderdeel van Georgië. Onder het Ottomaanse Rijk was de stad Achaltsiche het centrum van het eyalet Çildir. Tijdens de Russische expansie in de Kaukasus en de Zwarte Zeeregio, die ten koste ging van de Ottomanen, werd het gebied meermaals bevochten tussen beide partijen. Het fort van Achaltsiche was een belangrijke militaire defensiepost.

In 1810 probeerden de Russen Achaltsiche tevergeefs te veroveren, maar in de Russisch-Turkse Oorlog van 1828-1829 slaagden ze daarin. De Ottomanen probeerden daarna het gebied zonder succes te heroveren tijdens de Krimoorlog (1853-1856), de Russisch-Turkse Oorlog van 1877-1878 en de Kaukasusveldtocht van 1914-1918. Ook de kortstondige Democratische Republiek Georgië kreeg te maken met de Ottomaanse aanspraken, die het gebied opeisten in het verdrag van Batoemi van 1918 in ruil voor de erkenning van Georgische onafhankelijkheid. Na de Turkse overgave in de Eerste Wereldoorlog met de wapenstilstand van Mudros van oktober 1918 werd het gebied onder Georgisch gezag gebracht. In 1921 kwam het definitief binnen Georgië te liggen, middels het verdrag van Kars.

In Achaltsiche en het nabijgelegen Achalkalaki vestigden zich veel Armeniërs die door de Turken verdreven werden uit de Oost-Anatolische gebieden, zoals de stad Erzurum, vanwege hun steun voor de Russen.^[3] Tegelijkertijd verhuisden veel Meschetische Turken en islamitische Georgiërs weg uit de provincie naar Turkije. Na elk van de verschillende oorlogen volgde een emigratiegolf.^[4]

De stad Achaltsiche was door de slag en het beleg in 1828 vrijwel geheel verwoest. De Armeniërs stichtten in 1830 een nieuwe stad op de rechteroever van de Potsjovi-rivier aan de overkant van het verwoeste fort. In het oude deel van de stad rond het fort lag de Joodse wijk, die tegen het einde van de 19e eeuw verarmd was.^[5]

De meeste inwoners van de provincie waren werkzaam in de landbouw, met tarwe als hoofdgewas. In de lager gelegen valleien overheerste de zomertarwe, terwijl in hogere delen wintertarwe werd verbouwd. Druiven groeien alleen in de buurt van Atskoeri langs de rivier de Koera. Het gematigde bergklimaat bood gunstige omstandigheden voor tuinbouw, wat vooral in de valleien plaatsvond, waar appels en peren werden gekweekt. Het fruit uit de provincie had een goede reputatie en werd in Tbilisi en andere steden afgezet. Honing en bijenwas waren andere kenmerkende producten uit Achaltsiche.^[6]

De veehouderij in de provincie was ondanks de aanwezigheid van goede bergweiden niet succesvol. Wel werden door de (Tataarse) bevolking op het platteland tapijten, kleden en andere wollen stoffen geproduceerd van de vacht van de kleine herkauwers, zoals geiten en schapen. Er was vrijwel geen verwerkende industrie, behalve in de stad Achaltsiche. In de omgeving van de stad werden steekwapens en aardewerk geproduceerd. In de buurt van de stad werden bruinkool en steenkool gewonnen.^[7]

De provincie Achaltsiche kende een gemengde bevolkingssamenstelling, waarin geen van de bevolkingsgroepen in de absolute meerderheid waren. Als gevolg van de voormalige Ottomaanse heerschappij over het gebied, waren de Turken, grotendeels geïslamiseerde Georgiërs, de grootste bevolkingsgroep (35 procent), gevolgd door de Armeniërs (22 procent) en Tataren (18 procent). Christelijke Georgiërs waren de vierde grootste groep (17,7 procent).

In de stad Achaltsiche waren de Armeniërs in de meerderheid (59 procent), gevolgd door de Georgiërs (23 procent). De stad kende een van de grotere Joodse gemeenschappen in Georgië. Tegen het eind van de 19e eeuw waren deze grotendeels verhuisd. Vrijwel alle Turken en Tataren woonden op het platteland van de provincie. De Turken waren hier de dominante groep met 45 procent.

Als gevolg van deze bevolkingssamenstelling was de islam de grootste religie in de provincie (55 procent), gevolgd door de Armeens-Apostolische Kerk (18 procent), de oosters-orthodoxe kerk (12,6 procent) en Armeens-Katholieke Kerk (9 procent). Joden en rooms-katholieken waren kleinere religieuze denominaties (circa twee procent).^[16]