Kango (Japans)

Kango (Japans: 漢語 [ka̠ŋɡo̞]; Hepburn: kango; Nederlands: Chinese taal) soms ook Sino-Japans genoemd is een taalkundige term voor leenwoorden in het Japans die afkomstig zijn uit de Chinese talen. De lezing van kanji die tot deze categorie behoren bestaan doorgaans uit één lettergreep. De uitspraak is overgenomen uit het Middelchinees en uit de uitspraak in latere historische perioden, en zijn vaak door de eeuwen heen verbasterd. Kanji die in de on-lezing worden uitgesproken, behoren tot de categorie kango. Ongeveer 60% van de Japanse schrijftaal is kango, terwijl circa 18% wordt gebruikt in de spreektaal.[1][2]

Japanse woordenschat onderverdeeld

De totale Japanse woordenschat kan worden verdeeld in drie categorieën, deze vormen gezamenlijk de belangrijkste lexicale lagen van het Japans.[3][3]

  • 33% - Japans inheemse woorden: wago (和語).
  • 49% - woorden ontleend aan het Chinees: Kango (漢語).
  • 18% - woorden die ontleend zijn aan andere talen: Gairaigo (外来語).

Etymologie

Het woord kango is de rōmaji-transliteratie van de kanji 漢語 [kango], verdeeld in 3 morae: [ka.n-go]. Het is een samenstelling bestaande uit het zelfstandig naamwoord: 漢 [kang] als het etnoniem (Han-Chinees) in de on-lezing, hier vervult het een attributieve functie. En het zelfstandige naamwoord: 語 [go] (taal) eveneens in de on-lezing. Kango kan worden vertaald in het Nederlands als: Chinese taal.

Spreektaal versus schrijftaal

In het Japans bestaat een duidelijk verschil tussen spreek- en schrijftaal, dat mede wordt weerspiegeld in het gebruik van inheemse Japanse woorden (wago) en uit het Chinees geleende woorden (kango). In spreektaal domineren wago, die concrete, dagelijkse en emotioneel geladen begrippen uitdrukken. Kango, daarentegen, komt relatief weinig voor in de omgangstaal, maar is in schrijftaal juist dominant. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 60% van de woorden in formele geschreven teksten kango zijn, tegenover circa 18% in spreektaal. Dit verschil weerspiegelt de historische en culturele rol van het Chinese schrift en de Chinese lexicale invloed als een prestigeregio binnen de Japanse taal.[2]

Voorbeelden van Kango-woordenschat

KanjiUitspraakBetekenisMiddelchinese uitspraak
(Baxter-Sagart)
Modern Chinees
Pīnyīn
学生gakuseistudent*hɑk-sɨŋ*xuéshēng
文化bunkacultuur*bjun-ɦwa*wénhuà
経済keizaieconomie*kjeng-dzajH*jīngjì
理解rikaibegrip*liH-kjajH*lǐjiě
平和heiwavrede*bjieng-ɦwa*pínghé
希望kibōhoop*hej-bjangH*xīwàng
技術gijutsutechniek*kej-sjut*jìshù
政治seijipolitiek*tsjeng-dzijH*zhèngzhì
情報jōhōinformatie*tsjeng-pau*qíngbào
医学igakugeneeskunde*ʔi-kɑk*yīxué

Getallen

De uitspraak van getallen in het Japans is meestal kango.

KanjiUitspraakBetekenis
ichiéén
nitwee
sandrie
shivier
govijf
rokuzes
shichizeven
hachiacht
kyūnegen
tien
hyakuhonderd
senduizend
mantienduizend
  • (en) Tofugu - Yamato Kotoba: The real Japanese language - Informatief artikel over Yamato Kotoba.
  • (en) Tofugu - Japanese: The borrower language - Informatief artikel over Wago en Kango.