Gikun
Gikun (Japans: 義訓 [ɡʲikɯɴ]; Hepburn: gikun; Nederlands: betekenislezing) is een onofficiële en buitengewone lezing - soms ook een valse lezing genoemd - van een kanji. Vaak worden gikun gebruikt in poëzie, manga en literatuur. Meestal betreffen het eufemismen maar gikun kunnen ook worden gebruikt voor dysfemismen. Deze bijzondere lezingen zijn nergens geregistreerd en het gebruik ervan is erg vrij. Derhalve dient de schrijver de lezer erop te attenderen hoe het gikun-karakter moet worden gelezen; hierom wordt het karakter vaak begeleid door furigana. Wanneer een gikun, voor een combinatie van twee of meer kanji, breed wordt gebruikt en formeel wordt vastgelegd, wordt het een jukujikun.
Etymologie
Het woord Gikun, bestaande uit 3 morae: [gi-ku.n; ぎくん], is de rōmaji-transcriptie van de kango-kanji: 義訓 [gi + kun]. Het is de samenstelling van het zelfstandige naamwoord: 義 [gi] "betekenis" in de on-lezing[1] en het zelfstandig naamwoord: 訓 [kun] "lezing" eveneens in de on-lezing.[2] Gikun kan grofweg worden vertaald als betekenislezing.
Praktische voorbeelden
Een aantal praktische voorbeelden van gikun in eenvoudige zinnen ter illustratie.
| Gikun | Letterlijke betekenis | Beoogde betekenis | Toegevoegde lezing | Verklaring |
|---|---|---|---|---|
| 彼は | Hij is gestorven | Hij is ingeslapen | ねむ = 眠る = slapen | 'sterven' is te sterk, daarom gebruikt men het zachtere 'slapen'. |
| 彼は父と | Hij ruziet met zijn vader | Hij strijdt met zijn vader | たたか = 戦 = strijden | 'ruziën' is te sterk, daarom gebruikt men het zachtere 'strijden'. |
Populaire gikun
| Letterlijke Nederlandse betekenis | Gikun (kanji) | Gikun (hiragana) | Gikun (Hepburn) | Bedoelde Nederlandse betekenis |
|---|---|---|---|---|
| Heelal / kosmos | 宇宙 | そら | sora | Hemel / lucht |
| Planeet aarde | 地球 | ここ | koko | Hier / deze plek |
| Serieus / oprecht | 本気 | マジ | maji | Echt / serieus (informeel) |
| Bloed + tranen | 血涙 | なみだ | namida | Tranen |
| Liefde | 愛 | かなしい | kanashii | Verdrietig / emotioneel |
| Eeuwigheid | 永遠 | とわ | towa | Eeuwig |
| Doodsgod / Magere Hein | 死神 | デス | desu | Death / de dood |
| Mechaniek / machine | 機械 | からくり | karakuri | Mechaniek / truc |
| Tijd | 時間 | とき | toki | Moment / ogenblik |
| Hart | 心 | こころざし | kokorozashi | Intentie / aspiratie |
| Mens / persoon | 人 | われ | ware | Ik / mezelf (poëtisch) |
| Geest / ziel | 魂 | たましい | tamashii | Ziel / innerlijke kracht |
| Schaduw | 影 | かげろう | kagerou | Schim / vluchtige verschijning |
| Regen | 雨 | しずく | shizuku | Druppel / tranen |
| Bergen | 山 | やまなみ | yamanami | Bergketen / horizon |
| Rivier | 川 | みずうみ | mizuumi | Meer / waterlichaam |
| Vogel | 鳥 | つばさ | tsubasa | Vleugels / vrijheid |
| Vlinder | 蝶 | はね | hane | Vleugels / transformatie |
| Dageraad | 暁 | あけぼの | akebono | Ochtend / begin van de dag |
| Donkerte | 闇 | くらやみ | kurayami | Duisternis / geheimenis |
Zie ook
Externe link
- (en) Japanese with Anime - Gikun - Informatieve pagina over gikun.
.png)