100 meter (atletiek)

100 meter
Start van de finale 100 m op de OS in 2012, Londen
Start van de finale 100 m op de OS in 2012, Londen
Algemene gegevens
Organisatie Vlag van België België: KBAB
Vlag van Nederland Nederland: Atletiekunie
Vlag van Suriname Suriname: SAB
Mondiaal: IAAF
Categorie Hardlopen
Locatie Atletiekbaan
Competities / Kampioenschappen
Kampioen­schappen BK / NK / EK / WK / OS
Diamond League
World Challenge
Kampioenen
Belgisch kampioen 10,28 Emiel Botterman
11,27 Rani Rosius
Nederlands kampioen 9,91 Xavi Mo-Ajok
11,05 Minke Bisschops
Wereld­kampioen 9,83 Noah Lyles
10,65 Sha'Carri Richardson
Olympisch kampioen 9,79 Noah Lyles
10,72 Julien Alfred
Records
Belgisch record 10,02 Ronald Desruelles
11,04 Kim Gevaert
Nederlands record 9,91 Churandy Martina
10,81 Dafne Schippers
Europees record 9,80 Marcell Jacobs
10,73 Christine Arron
Wereldrecord 9,58 Usain Bolt
10,49 Florence Griffith-Joyner
Verwante sporten
Disciplines 60m
200m
400m
800m
1000m
1500m
3000m
5000m
10000m
100km
Halve marathon
Marathon
4 x 100m
4 x 200m
4 x 400m
4 x 800m
4 x 1500m
Zweedse estafette
Veldlopen
Verwante sporten Snelwandelen
Hordelopen
Triatlon
Duatlon
Laatst bijgewerkt op: 15 augustus 2025
Portaal  Portaalicoon   Sport
Atletiek

De afstandloop van 100 meter is de kortste sprintwedstrijd die door senioren op een outdoor-baan gelopen wordt. Dit onderdeel wordt ook wel het koningsnummer van de atletiek genoemd.

In de 18e en 19e eeuw ontstonden op de Britse universiteiten wedstrijden die de voorlopers van de huidige atletiekwedstrijden waren. Springnummers en loopnummers waren toen al algemeen bekend onder de studenten. Aangezien men in Groot-Brittannië een ander meetsysteem hanteert, was de korte sprint daar geen 100 meter, maar 100 yard (91,4 meter). Toen ook de Fransen zich meer in atletiek gingen interesseren, wilde men een sprintafstand volgens het Europese meetsysteem. De 100 yard werd in 110 yard (100,54 meter) veranderd. Uiteindelijk werd beslist dat er op de Olympische Spelen 100 meter gelopen zou worden. De Britten hielden nog een tijd beide systemen aan maar kozen uiteindelijk toch voor de 100 meter.

Indeling

De 100 meter is een zeer korte afstand, wat niet wegneemt dat dit onderdeel een ingewikkelde indeling kent. De wijze waarop een bepaalde fase wordt ingezet, kan bepalend zijn voor winst of verlies.

  • Fase 1 'De start'

De start is van essentieel belang bij een korte sprintafstand. De gemiddelde reactietijden zijn hier beduidend korter dan bij een 200 of 400 m en dat is ook psychologisch verklaarbaar. Hoe korter de sprintafstand, des te sneller moet de atleet reageren om goed te lopen. Sommige sprinters reageren sneller dan de door World Athletics vastgestelde 0,100 seconde-grens van een valse start. Mannen reageren in het algemeen sneller dan vrouwen, hoewel onder anderen Florence Griffith-Joyner hierop een uitzondering vormde. De reactietijd wordt elektronisch gemeten van het begin van het startschot tot er een zekere horizontale kracht op de startblokken wordt gedrukt.

  • Fase 2 'De versnelling'

In deze fase wint de sprinter snel aan snelheid, van 0 m/s naar 10 m/s. Hij doet dat door middel van kleine snelle passen. Naarmate de versnelling minder hard toeneemt, zal de atleet zijn pas vergroten. Deze fase eindigt afhankelijk van de sprinter tussen de 40 en 70 meter.

  • Fase 3 'De topsnelheid'

In deze fase is de sprinter op zijn topsnelheid. Meestal wordt deze na zo'n 40 à 70 meter bereikt. Mannen halen tot 12 m/s (43,2 km/u), vrouwen halen tot 10,5 m/s (37,8 km/u).

  • Fase 4 'De negatieve versnelling of vertraging'

Na enkele seconden topsnelheid houdt de atleet de snelheid niet meer vast en zal na 70-90 meter onvermijdelijk vertragen. Sommige atleten vertragen langzamer dan anderen, waardoor het lijkt of ze een eindsprint maken, maar dat is puur gezichtsbedrog. Om toch snelheid proberen te behouden, vergroot de atleet zijn pas.

  • Fase 5 'De finish'

Eén pas voor de finish brengt de sprinter de borst naar voren. De tijd wordt immers gemeten wanneer de torso (dus niet een arm of het hoofd) over de finish komt.

Top tien aller tijden

Snelste mannelijke atleten wereldwijd

RangTijdAtleetLandDatumPlaats Wind
1. 9,58Usain BoltVlag van Jamaica JAM16 augustus 2009Berlijn +0.9
2. 9,69 Tyson GayVlag van Verenigde Staten USA20 september 2009Shanghai +2.0
Yohan BlakeVlag van Jamaica JAM23 augustus 2012Lausanne -0.1
4. 9,72Asafa PowellVlag van Jamaica JAM2 september 2008Lausanne +0.2
5. 9,74Justin GatlinVlag van Verenigde Staten USA15 mei 2015Doha +0.9
6. 9,75Kishane ThompsonVlag van Jamaica JAM27 juni 2025Kingston +0.8
7. 9,76 Christian ColemanVlag van Verenigde Staten USA28 september 2019Doha +0.6
Trayvon BromellVlag van Verenigde Staten USA18 september 2021Nairobi +1.2
Fred KerleyVlag van Verenigde Staten USA24 juni 2022Eugene +1.4
10. 9,77 Ferdinand OmanyalaVlag van Kenia KEN18 september 2021Nairobi +1.2

Bijgewerkt tot 16 augustus 2025

Snelste vrouwelijke atleten wereldwijd

RangTijdAtleetLandDatumPlaats Wind
1. 10,49Florence Griffith-JoynerVlag van Verenigde Staten USA16 juli 1988Indianapolis 0.0
2. 10,54Elaine Thompson-HerahVlag van Jamaica JAM21 augustus 2021Eugene +0.9
3. 10,60Shelly-Ann Fraser-PryceVlag van Jamaica JAM26 augustus 2021Lausanne +1.7
4. 10,64Carmelita JeterVlag van Verenigde Staten USA20 september 2009Shanghai +1.2
5. 10,65Marion JonesVlag van Verenigde Staten USA12 september 1998Johannesburg +1.1
Shericka JacksonVlag van Jamaica JAM7 juli 2023Kingston +1.0
Sha'Carri RichardsonVlag van Verenigde Staten USA21 augustus 2023Boedapest -0.2
Melissa Jefferson-WoodenVlag van Verenigde Staten USA1 augustus 2025Eugene +0.4
9. 10,72 Marie-Josée Ta LouVlag van Ivoorkust CIV10 augustus 2021Monaco +0.4
Julien AlfredVlag van Saint Lucia LCA3 augustus 2024Parijs -0,1

Bijgewerkt tot 16 augustus 2025

Continentale records

Continent Geslacht Prestatie Atleet Land Datum Plaats
Afrika M 9,77 Ferdinand Omanyala Vlag van Kenia KEN 18 september 2021 Nairobi
V 10,72 Marie-Josée Ta Lou Vlag van Ivoorkust CIV 10 augustus 2022 Monaco
Noord- en
Midden-Amerika		 M 9,58 (WR) Usain Bolt Vlag van Jamaica JAM 16 augustus 2009 Berlijn
V 10,49 (WR) Florence Griffith-Joyner Vlag van Verenigde Staten USA 16 juli 1988 Indianapolis
Zuid-Amerika M 9,89 Issamade Asinga Vlag van Suriname SUR 28 juli 2023 São Paulo
V 10,91 Rosangela Santos Vlag van Brazilië BRA 6 augustus 2017 Londen
Azië M 9,83 Su Bingtian Vlag van China CHN 1 augustus 2021 Tokio
V 10,79 Li Xuemei Vlag van China CHN 18 oktober 1997 Shanghai
Europa M 9,80 Marcell Jacobs Vlag van Italië ITA 1 augustus 2021 Tokio
V 10,73 Christine Arron Vlag van Frankrijk FRA 19 augustus 1998 Boedapest
Oceanië M 9,93 Patrick Johnson Vlag van Australië AUS 5 mei 2003 Mito
V 10,96 Zoe Hobbs Vlag van Nieuw-Zeeland NZL 2 juli 2023 La Chaux-de-Fonds

Bijgewerkt tot 22 augustus 2023

Ontwikkeling 100 m-wereldrecord

Mannen

Ontwikkeling van het 100 m-wereldrecord bij de mannen
Tijd Atleet Land Datum Plaats
10,6Don LippincottVlag van Verenigde Staten (1908-1912) Verenigde Staten6 juli 1912Stockholm
10,4Charley PaddockVlag van Verenigde Staten (1912-1959) Verenigde Staten23 april 1921Redlands
10,31Percy WilliamsVlag van Canada 1921-1957 Canada9 augustus 1930Toronto
10,2Jesse OwensVlag van Verenigde Staten (1912-1959) Verenigde Staten20 juni 1936Chicago
10,1Willie WilliamsVlag van Verenigde Staten (1912-1959) Verenigde Staten3 augustus 1956Berlijn
10,0Armin HaryVlag van Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland21 juni 1960Zürich
9,952Jim HinesVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten14 oktober 1968Mexico-Stad
9,93Calvin SmithVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten3 juli 1983Colorado Springs
9,923Carl LewisVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten24 september 1988Seoel
9,90Leroy BurrellVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten14 juni 1991New York
9,86Carl LewisVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten25 augustus 1991Tokio
9,85Leroy BurrellVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten6 juli 1994Lausanne
9,84Donovan BaileyVlag van Canada Canada27 juli 1996Atlanta
9,79Maurice GreeneVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten16 juni 1999Athene
9,774Asafa PowellVlag van Jamaica Jamaica14 juni 2005Athene
9,74Asafa PowellVlag van Jamaica Jamaica9 september 2007Rieti
9,72Usain BoltVlag van Jamaica Jamaica31 mei 2008New York
9,69Usain BoltVlag van Jamaica Jamaica16 augustus 2008Peking
9,58Usain BoltVlag van Jamaica Jamaica16 augustus 2009Berlijn

1 Deze tijd werd door een aantal lopers geëvenaard, onder meer door de Nederlander Chris Berger.

2 Sinds 16 oktober 1968 was de gemiddelde snelheid van de wereldrecordhouders op de 100 m (uitgezonderd die van Leroy Burrell in de periode van 6 juli 1994 tot 23 juni 1996) lager geweest dan die van de wereldrecordhouders op de 200 m (Tommie Smith, Pietro Mennea en Michael Johnson). Totdat Usain Bolt er op de WK van 2009 in Berlijn op de 100 m 9,58 s en op de 200 m 19,19 s van maakte.

3 Ben Johnson finishte hier als eerste in 9,79, maar werd positief bevonden in de dopingcontrole.

4 Powell liep deze tijd op 11 juni 2006 in Gateshead (GB) en in augustus 2006 tijdens de Golden League wedstrijd in Zürich (CH) opnieuw. Justin Gatlin evenaarde dit record op 12 mei 2006 in Doha, Qatar. Nadien werd zijn tijd van de tabellen gehaald wegens dopinggebruik.

Vrouwen

TijdAtleetLandDatumplaats
Handgeklokte tijden
12,8Mary LinesVlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk20 augustus 1922Parijs
12,7Emmy HauxVlag van Duitsland tijdens de Weimarrepubliek Duitsland21 mei 1923
12,4Leni SchmidtVlag van Duitsland tijdens de Weimarrepubliek Duitsland30 augustus 1925
12,2Leni JunkerVlag van Duitsland tijdens de Weimarrepubliek Duitsland13 september 1925
12,1Gertrud GladitschVlag van Duitsland tijdens de Weimarrepubliek Duitsland3 juli 1927Stuttgart
12,0Betty RobinsonVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten2 juni 1928Chicago
12,0Myrtle CookVlag van Canada Canada2 juli 1928Halifax
12,0Tollien SchuurmanVlag van Nederland Nederland31 augustus 1930Amsterdam
12,0Leni JunkerVlag van Duitsland tijdens de Weimarrepubliek Duitsland1 augustus 1931 Maagdenburg
11,9Tollien SchuurmanVlag van Nederland Nederland5 juni 1932Haarlem
11,9Stanisława WalasiewiczVlag van Polen (1928-1980) Polen1 augustus 1932Los Angeles
11,8Stanisława WalasiewiczVlag van Polen (1928-1980) Polen17 september 1933Poznań
11,7Stanisława WalasiewiczVlag van Polen (1928-1980) Polen26 augustus 1934Warschau
11,6Helen StephensVlag van Verenigde Staten (1912-1959) Verenigde Staten8 juni 1935Kansas City
11,6Stanisława WalasiewiczVlag van Polen (1928-1980) Polen1 augustus 1937Berlijn
11,5Fanny Blankers-KoenVlag van Nederland Nederland13 juni 1948Amsterdam
11,4Marjorie JacksonVlag van Australië Australië4 oktober 1952Gifu
11,3Shirley StricklandVlag van Australië Australië4 augustus 1955Warschau
11,2Wilma RudolphVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten19 juli 1961Stuttgart
11,1Irena KirszensteinVlag van Polen (1928-1980) Polen9 juli 1965Praag
11,0Wyomia TyusVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten15 oktober 1968Mexico-Stad
Elektronisch geklokte tijden
11,08Wyomia TyusVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten15 oktober 1968Mexico-Stad
11,071Renate StecherVlag van Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek2 september 1972München
11,04Inge HeltenVlag van Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland13 juni 1976Fürth
11,01Annegret RichterVlag van Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland25 juli 1976Montréal
10,881Marlies OelsnerVlag van Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek1 juli 1977Dresden
10,871Ljoedmila KondratjevaVlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie3 juni 1980Leningrad
10,811Marlies GöhrVlag van Duitse Democratische Republiek Duitse Democratische Republiek8 juni 1983Oost-Berlijn
10,79Evelyn AshfordVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten3 juli 1983Colorado Springs
10,76Evelyn AshfordVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten22 augustus 1984Zürich
10,491Florence Griffith-JoynerVlag van Verenigde Staten Verenigde Staten16 juli 1988Indianapolis

1 Over dopinggebruik werd alom gespeculeerd, maar dit is nooit aangetoond.

Ontwikkeling 100 m-Europees Record

Mannen

Tijd Atleet Land Datum Plaats
10,07Valeri BorzovVlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie31 augustus 1972München
10,01Pietro MenneaVlag van Italië Italië4 september 1979Mexico-Stad
10,00Marian WoroninVlag van Polen Polen9 juni 1984Warschau
9,871Linford ChristieVlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk15 augustus 1993Stuttgart
9,86Francis ObikweluVlag van Portugal Portugal22 augustus 2004Athene
9,80 Marcell Jacobs Vlag van Italië Italië 1 augustus 2021 Tokio

1 Dwain Chambers evenaarde het record, maar die tijd werd geschrapt wegens dopinggebruik.

Nederland

Snelste mannelijke sprinters

RangTijdAtleetDatumPlaats
1. 9,91Churandy Martina5 augustus 2012Londen
2. 10,02Raphael Bouju10 juni 2023Genève
3. 10,12Taymir Burnet30 juni 2019La Chaux-De-Fonds
4. 10,13Solomon Bockarie7 juli 2016Amsterdam
5. 10,15Guus Hoogmoed23 juni 2007Vaasa
6. 10,16Troy Douglas26 juni 1999Apeldoorn
10,16Joris van Gool30 juni 2019La Chaux-De-Fonds
8. 10,18Elvis Afrifa 28 juni 2024Hengelo
9. 10,20Nathanael Esprit6 juni 1999Boise
10. 10,22Chris Garia30 juni 2019Hechtel
10,22Elvis Afrifa11 september 2022Assendelft

Bijgewerkt: 9 juli 2024

Andere Nederlandse 100 m-sprinters:

Snelste vrouwelijke sprintsters

RangTijdAtleetDatumPlaats
1. 10,81Dafne Schippers24 augustus 2015Peking
2. 11,08Nelli Cooman27 augustus 1986Stuttgart
3. 11,10Jamile Samuel7 augustus 2018Berlijn
4. 11,11N'ketia Seedo20 augustus 2023Boedapest
5. 11,13Marije van Hunenstijn30 juni 2019La Chaux-De-Fonds
6. 11,17Els Vader14 juni 1986Lissabon
7. 11,22Tasa Jiya28 juni 2024Hengelo
8. 11,24Naomi Sedney13 april 2018Gainesville
9. 11,25Nadine Visser29 augustus 2020Utrecht
10. 11,27Jacqueline Poelman30 juli 1994Hechtel

Bijgewerkt: 9 juli 2024

Andere 100 m sprintsters

België

Snelste mannelijke atleten

RangTijdAtleetDatumPlaats
1. 10,02Ronald Desruelles11 mei 1985Naimette-Xhovémont
2. 10,06Simon Verherstraeten14 juli 2024La Chaux-de-Fonds
3. 10,14Patrick Stevens28 juni 1997Oordegem
4. 10,15Kobe Vleminckx14 juli 2024La Chaux-de-Fonds
5. 10,17Erik Wijmeersch28 juni 1997Oordegem
6. 10,26Andrew Reets17 juli 1999Brussel
10,26Anthony Ferro30 juni 2001Brussel
8. 10,28Emiel Botterman2 augustus 2025Brussel
9. 10,29Antoine Snyders19 juni 2024Naimette-Xhovémont
10. 10,32Olivier Sekanyambo17 juli 1999Brussel
10,32Kristof Beyens14 juni 2003Genève

Bijgewerkt: 2 augustus 2025

Snelste vrouwelijke atleten

RangTijdAtleteDatumPlaats
1. 11,04Kim Gevaert9 juli 2006Brussel
2. 11,10Rani Rosius2 augustus 2024Parijs
3. 11,20Delphine Nkansa29 juni 2024Brussel
4. 11,28Cynthia Bolingo Mbongo19 juni 2021Nijvel
11,28Rani Vincke2 augustus 2025Brussel
6. 11,37Marine Jehaes19 juli 2024Albi
7. 11,39Olivia Borlée12 augustus 2007La Chaux-de-Fonds
8. 11,40Nancy Callaerts7 juli 2002Brussel
11,40Élodie Ouédraogo8 mei 2005Gent
10. 11,41Lea Alaerts27 juli 1977Brussel
11,41Hanna Mariën9 juli 2006Brussel
11,41Elise Mehuys15 juli 2023Heusden

Bijgewerkt: 2 augustus 2025

Nederlandse Antillen

Antilliaanse 100 m-lopers

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.