Ivoorkust

République de Côte d'Ivoire
Kaart
Basisgegevens
Officiële taal Frans
Hoofdstad Yamoussoukro
Regerings­vorm Republiek
Staatshoofd President Alassane Ouattara
Regerings­leider Premier Robert Beugré Mambé
Religie Islam 42,9%, christendom 33,9%, animisme 3,6%, anders gelovig 0,5%, atheïsme 19,1%[1]
Oppervlakte 322.463 km²[2] (1,4% water)
Inwoners 22.671.331 (2014)[3]
27.481.086 (2020)[4] (85,2/km² (2020))
Bijv. naamwoord Ivoriaans
Inwoner­aanduiding Ivoriaan (m./v.)
Ivoriaanse (v.)
Overige
Volkslied L'Abidjanaise
Munteenheid CFA-frank (XOF)
UTC +0
Nationale feestdag 7 augustus
Web | Code | Tel. .ci | CIV | 225
Voorgaande staten
Frans-West-Afrika Frans-West-Afrika1960 (onafhankelijk van Frankrijk)
Detailkaart
Kaart van Ivoorkust
Portaal  Portaalpictogram  Landen & Volken

Ivoorkust, officieel de Republiek Côte d'Ivoire (verouderd: Elpenbeenkust), is een land in West-Afrika dat grenst aan Liberia, Guinee, Mali, Burkina Faso, Ghana en de Golf van Guinee. De regering van Ivoorkust heeft de internationale gemeenschap verzocht het land te benoemen met de Franstalige benaming Côte d'Ivoire. Deze benaming is in veel talen, waaronder het Nederlands, echter niet ingeburgerd. Het aantal inwoners van de Ivoorkust is tussen 2020 en 2024 toegenomen van 27.481.086 naar 31.500.000 inwoners. De Ivoorkust is nu het op drie na meest dichtbevolkte land in West-Afrika.[5]

Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Ivoorkust voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ivoorkust werd in de 15e eeuw door de Portugezen gekoloniseerd. Reeds in de achttiende eeuw vestigden zich enkele Fransen in nederzettingen aan de kuststrook. In de negentiende eeuw begonnen de Fransen zich in groten getale te vestigen in Ivoorkust. In 1893 werd Ivoorkust een Franse kolonie. In 1906 werd Ivoorkust deel van Frans-West-Afrika.

Na de oorlog werd Frans-West-Afrika een overzees territorium van de Franse republiek.

In 1958 werd Ivoorkust een autonome republiek binnen de Franse Federatie.

In 1960 werd Ivoorkust een onafhankelijke republiek. Felix Houphouët-Boigny, een van de voormannen van de RDA, werd president van de republiek.

Geografie

Het land heeft een kustlijn van 550 km aan de Golf van Guinea. Het oostelijk deel van de kust is rotsachtig terwijl het westelijk deel bestaat uit zandbanken, lagunes en moerassen. Het landschap is vlak tot glooiend en wordt bergachtig centraal in het westen en rond de stad Man. Het hoogste punt is Mont Nimba bij het drielandenpunt met Guinee en Liberia. Het land telt vier grote rivieren die van noord naar zuid stromen om uit de monden in de Golf van Guinea: (van oost naar west) de Komoé, de Bandama, de Sassandra en de Cavally.

Klimaat

Ivoorkust kent een tropisch klimaat. In het zuiden is het vochtiger, in het noorden droger en daar heerst een savanneklimaat. Het weer wordt in de winter bepaald door de droge harmattan, die waait uit noordoostelijke richting, en in de zomer door de vochtige Atlantische zuidwestmoesson.[6]

Abidjan, de grootste stad van Ivoorkust

Steden

Steden met meer dan 100.000 inwoners volgens de volkstelling van 2014.[7]

NaamBevolking
Abidjan4.395.243
Bouaké536.719
Daloa245.360
Korhogo243.048
Yamoussoukro212.670
San-Pédro164.944
Gagnoa160.465
Man149.041
Divo105.397
Anyama103.297
Soubré101.196
Abengourou100.910

Bestuurlijke indeling

Zie Districten van Ivoorkust en Regio's van Ivoorkust voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Ivoorkust is onderverdeeld in 12 districten, verder onderverdeeld in 31 regio's, en 2 autonome districten. Binnen de regio's bestaan de departementen, elk onder leiding van een prefect. Daarnaast zijn er traditionele dorpsorganisaties.

Bevolking

Samenstelling en spreiding

Een masker van de Dan

De autochtone bevolking bestaat uit meer dan zestig etnische groeperingen, die in vier grote cultuurgroepen kunnen worden ondergebracht: de Akan-volkeren (in het zuidoosten), waartoe de grootste etnische groep van Ivoorkust, de Baoule, behoort, evenals de zogenaamde Lagunenvolkeren langs de zuidkust; de oorspronkelijk van de jacht levende Krou-volkeren (in het zuidwesten), thans landbouwers; de Mandé-volkeren (in het westen en noordwesten), waartoe o.a. de Dan, Malinké, Bambara en de rondtrekkende Dioula behoren; en de Volta-volkeren (in het noorden en noordoosten), waartoe de Lobi en de tweede grote etnische groepering der Senufo (landbouwers) behoort. Voorts wonen er enkele duizenden Europeanen (meest Fransen), Libanezen en Syriërs (vnl. handelaren). De ca. 2 miljoen Afrikaanse gastarbeiders, voornamelijk uit Burkina Faso en Mali, hebben in belangrijke mate bijgedragen tot de zeer sterke jaarlijkse bevolkingsgroei van 3,7% (natuurlijke groei: 2,6%). Een ander migratieverschijnsel vormt de snelle verstedelijking: woonde in 1940 nog slechts 6% van de bevolking in steden, in 1992 was dit cijfer gestegen tot 42%. Vooral de grootste twee steden, Abidjan (ca. 6.3 miljoen inw.) en Bouaké (ca. 650 000 inw.) groeien zeer snel. De helft van de bevolking is jonger dan 15 jaar; slechts 11,4% is ouder dan 45 jaar. De gemiddelde levensverwachting bij geboorte bedraagt 56 jaar.

Taal

De officiële taal is het Frans. Als handels- en voertaal wordt daarnaast met name het Dioula veel gesproken. In de dagelijkse omgang speelt een groot aantal stamtalen en dialecten echter de belangrijkste rol. In het zuidoostelijke kwadrant van het land zien we de Akan-talen, zoals Baule, Anyi, Attié. In het zuidwestelijke kwadrant zie we de Krou-talen, zoals Bété, Guéré. In het noorden zien we taalgroepen Mandé (talen: Malinke, Dioula, Guro, Dan) en Voltaïque (talen: Senufo, Koulango).

Religie

De traditionele stamreligies worden door ca. 35% van de bevolking aangehangen; bij het beleven van deze religies worden door diverse bevolkingsgroepen maskers gebruikt tijdens allerlei rituelen rondom bijvoorbeeld geboorte, besnijdenis, overlijden, en bij de overgang naar een genootschap. Meestal worden de maskers door mannen gedragen, in enkele gevallen door vrouwen.

Ca. 25% van de bevolking is islamitisch en ca. 35% christen, van wie ruim 20% katholiek.

Economie

De exportproducten van Ivoorkust (2017)

De totale waarde van de export bedroeg in 2017 10,3 miljard dollar. Ivoorkust is de grootste exporteur van cacaobonen (1.230.000 ton per jaar).

Armoede

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in de Ivoorkust 23,3 procent van de bevolking van minder dan 1,25 dollar per dag.[8] De CIA World Factbook schatte dat in 2006 42 procent van de bevolking onder de armoedegrens leefde.[9]

Politiek

Staatsinrichting

Staatshoofden van Ivoorkust

Voorzitter van de Regeringsraad:

Voorzitters van de Voorlopige Regering:

Presidenten:

Voorzitter van de Militaire Raad:

President tegenregering:

Premiers van Ivoorkust

Afkortingen:

  • PDCI= Democratische Partij van Ivoorkust
  • Mil.= Militair
  • FPI= Volksfront van Ivoorkust
  • MPCI= Patriottische Beweging van Ivoorkust (Noord-Ivoriaanse beweging)
  • FN= Forces Nouvelles
  • RDR= Rally van De Republikeinen
  • RDA= PDCI (PDCI-RDA zijn één partij, kortweg gewoon PDCI genoemd)

Bekende personen uit Ivoorkust

Zie ook

Zie de categorie Ivory Coast van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.