Max Euweplein (Amsterdam)

Max Euweplein
Max Euweplein (2024)
Geografische informatie
Locatie	Amsterdam
Stadsdeel	Amsterdam-Centrum
Algemene informatie
Aangelegd in	1991
Genoemd naar	Max Euwe
Naam sinds	1991

Het Max Euweplein is een plein in Amsterdam-Centrum, vernoemd naar schaakgrootmeester en wiskundeleraar Max Euwe.

Aan de zuidwestzijde sluit het plein via de Hein Donnerbrug over de Singelgracht aan bij de Stadhouderskade en de ingang van het Vondelpark. Aan noordkant heeft het een aansluiting bij de Weteringschans en het Kleine-Gartmanplantsoen.

Het plein is alleen toegankelijk voor voetgangers en fietsers. Nooddiensten kunnen via de Hein Donnerbrug het plein bereiken.

De bebouwing aan het plein bestaat uit woningen, winkels en horeca. Het is een uitgaansgebied met onder andere het Hard Rock Cafe, een grand café, waarin enige tijd het Willy Alberti-museum gevestigd was, en een stand-upcomedy-café. In het aangrenzende voormalige Lido is het Holland Casino Amsterdam gevestigd. Boven de diverse clubs en cafés bevinden zich appartementen.

Aan de noordzijde staat het voormalige Huis van Bewaring, dat bij de aanleg van het plein in de jaren 90 drastisch verbouwd werd.

Sinds 1991 is het Max Euwe Centrum (MEC) aan het plein (huisnummer 30a) gevestigd.

Op en rondom het plein is een aantal uitingen van kunst in de openbare ruimte te vinden:

• sinds begin: de toegang tot het plein vanaf de Weteringschans bestaat uit een neoklassieke colonnade (zuilenrij) met pilaren die een fries dragen met de tekst: Homo sapiens non urinat in ventum ("De mens urineert niet tegen de wind in"). Dit is potjeslatijn omdat het Latijn in werkelijkheid geen werkwoord urinare kent. De colonnade en tekst is afkomstig van Kees Spanjers, die nogal wat tegenwind ondervond in de samenwerking met de gemeente; het is tevens een protest tegen de teloorgang van kennis van de klassieke talen^[1]
• sinds begin: twee kleine fonteinen die twee watertrappen rondom een terras stromen voeden; ontwerp van Pamela Schellekens
• sinds 1992: Gedenksteen voor het voormalig Huis van Bewaring van Pieter Zaanen
• sinds 1993: Tranen voor het verzet van Bernard Heesen
• sinds 1996: Ter ere van Euwe is er in de bestrating een groot schaakbord aangebracht waarop men met extra grote schaakstukken kan schaken. Dit schaakbord werd in 1996 bedacht door de toen 10-jarige David van Zeggeren.^[2] De schaakstukken werden getroffen door vandalisme; in 2019 moesten ze vervangen worden.
• sinds 7 mei 2004: een standbeeld van Max Euwe gemaakt door José Fijnaut op initiatief van de ondernemersvereniging

Het plein werd gebouwd op de luchtplaats van het voormalige Huis van Bewaring aan de Weteringschans. Deze gevangenis werd gebouwd in 1850 op de plek van bolwerk De Schinkel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Anne Frank en haar mede-onderduikers hier opgesloten nadat ze waren verraden. De gevangenis werd in 1979 gesloten en bij de aanleg van het Max Euweplein geheel gerenoveerd.

Bij de herontwikkeling richtte architect Pieter Zaanen en Kees Spanjers de terreinen in als rond plein voor woningbouw met winkels en horeca. Zij kregen daarbij een geschil met de Dienst Openbare Ruimte die een rechthoekig ingericht plein wilde, maar de architecten voorzagen dat de Amsterdamse verkeersdeelnemers toch de kortste route zouden kiezen. Het plein werd rond met een daaroverheen slingerend fietspad.

Het plein kreeg per raadsbesluit van 26 juni 1991 haar naam. Een eerder geopperde naam was Fortunaplein, maar deze sneuvelde; burgemeester Ed van Thijn was schaakliefhebber.

• Haarlem heeft ook een Max Euweplein. Rotterdam heeft een Max Euwelaan.

• 
  Grote schaakstukken op het Max Euweplein (2012)
• 
  Tranen voor het verzet (2014)
• 
  Gedenksteen Huis van Bewaring (2018)
• 
  Max Euweplein (2018)
• 
  Zuilengang (2019)
• 
  Watertrap (2019)
• 
  Beeld van Max Euwe (2019)
• 
  Hard Rock Café (2019)

Zie de categorie Max Euweplein, Amsterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.