Kattenburgerplein
| Kattenburgerplein | ||
|---|---|---|
 | ||
Gevelwand in 2011 | ||
| Geografische informatie | ||
| Locatie | Amsterdam | |
| Stadsdeel | Amsterdam-Centrum | |
| Wijk | Kattenburg | |
| Algemene informatie | ||
| Genoemd naar | Kattenburg/Cattenborgh | |
| Openbaar vervoer | bus 22 | |
Het Kattenburgerplein is een plein op Kattenburg in Amsterdam-Centrum. Het ligt in het verlengde van de Prins Hendrikkade, tegenover het Kadijksplein, aan de overkant van de Kattenburgerbrug over de Nieuwe Vaart. Vanuit het plein kan het verkeer via de Kattenburgerstraat verder het eiland Kattenburg op, of via de Kattenburgergracht naar de andere Oostelijke Eilanden, Wittenburg en Oostenburg.
De huisnummers lopen op van 1 tot en met 91, maar er zitten grote omissies in de nummering. Na huisnummer 1 loopt de teller pas weer vanaf huisnummer 27 voor drie woonboten, daarna begint de reeks opnieuw bij 38 (gegevens 2019).
Aan het plein staat het 17e-eeuwse gebouw 's Lands Zeemagazijn, sinds 1973 in gebruik als Het Scheepvaartmuseum. Op huisnummer 38, in de knik in het plein naar de gracht, staat een gemeentelijk monument uit 1898, ontworpen door Willem Kromhout. Het gebouw is opgesierd met een markant torentje. In het gebouw is al vanaf de bouw een apotheek gevestigd. Het gebouw vormt een groot contrast met de naastgelegen huisnummers 39-54, gebouwd in de jaren 1970.[1]
Kunst in de openbare ruimte
Op het plein zijn diverse uitingen van kunst in de openbare ruimte te vinden:
- Op het plein ligt een groot scheepsanker, een geschenk van Hoogovens Handel Constructiestaal BV uit 1990
- Er staat The sailing man van Alphons Freijmuth uit 1986
- De gevelsteen De groene ovent werd in 2009 geplaatst; deze is afkomstig vanuit het gebouw op Kleine Kattenburgerstraat 69, op de hoek met de Tweede Kattenburgerdwarsstraat, waar een broodbakker gevestigd was.[2][3]
- Straatpoëzie van voormalige buurtbewoner Henry Kloostra op de zijgevel van Kattenburgerplein met Kattenburgerstraat:
Blond werd kleur; buren ontwijken; kijken uit ramen; sluitende rijen
Geschiedenis
Het pleintje is al te zien op een kaart van stadsarchitect Daniël Stalpaert uit circa 1662. Het was destijds een open ruimte voor 's Lands Zeemagazijn ('s Lants Magazijn, Admiraliteitszeemagazijn). Op die kaart is dan ook te zien de verbinding met het "vasteland" met de Kattenburgerbrug.
Tijdens de sanering van Kattenburg in de jaren 1963-1976 werd het merendeel van de bebouwing gesloopt. De 19e-eeuwse Kattenburgervoorstraat en de Grote en Kleine Kattenburgerstraat verdwenen bij deze sanering; de loop van de huidige Kattenburgerstraat komt ongeveer overeen met die van de vroegere Grote Kattenburgerstraat. Van de oorspronkelijke bebouwing aan het plein is behalve het 's Lands Zeemagazijn niets meer over. Ook van de latere bebouwing is alles gesloopt op het huisnummer 38 na. De noordelijke gevelwand van het plein ziet er oud uit, maar betreft bouw uit 1970.[4][5]
De gereconstrueerde geveltjes aan het Kattenburgerplein herinneren aan de historische bebouwing. De gevelwand van deze panden is ontworpen door Theo Rouwhorst van het Amsterdamse Bureau Monumentenzorg en is geïnspireerd op de bebouwing die vroeger op Kattenburg stond. Het ontwerp kreeg kritiek van enkele historici, die de reconstructie als een falsificatie beschouwden.[6]
Afbeeldingen
%252C_Afb_010097004314.jpg)
Begrafenisstoet in 1787 over het plein (gravure van Hermanus Petrus Schouten)
Kattenburgerplein, 1859. Links 's Lands Zeemagazijn, op de voorgrond de toenmalige Kattenburgerbrug.
Voor de sloop dichtgetimmerde 17e eeuwse panden aan het plein tussen de Kleine (rechts) en Grote (links) Kattenburgerstraat, 1963
Gevelsteen, 2011
Straatpoëzie, NB: ontbrekende letters, 2019.jpg)
Onderdoorgang naar het Bijltjespad, 2013
Huisnummers 38 (rechts) en 39 (links), 2019.jpg)
Sculptuur The sailing man
- Kattenburgerplein volgens BAG via data.amsterdam.nl
- BAG-viewer
- Monumentenregister voor rijksmonumenten; Monumentenkaart Amsterdam
- 'Stadsatlas Amsterdam. Stadskaarten en straatnamen verklaard', Bakker, Martha (red.) (1998). Derde druk in 2006. Amsterdam Publishers [etc.], ISBN 90-74891-31-4
- Monumenten Inventarisatie Project
- ↑ Algemeen Handelsblad, 1 maart 1898, Kattenburgerplein 12/13, Kattenburgergracht 1 , Aanbesteding
- ↑ Maandelijkse Nederlandsche Mercurius uit 1790 als aanduiding van een pand, dat verkocht is (huisnummers bestonden toen nog niet).
- ↑ Beeldbank Amsterdam; Foto van Kleine Kattenburgerstraat 69[dode link]
- ↑ NRC Handelsblad, 24 juli 1971, Onder de Keizerskroon over studentenhuisvesting.
- ↑ Archief Publieke Werken met gevelontwerpen uit 1968
- ↑ Theo Rouwhorst: het ervaren oog van monumentenzorg. Geraadpleegd op 27 februari 2014. “De periode daarvoor maakte hij zelf de tekeningen van een gevelwand op Kattenburg. De panden daar zouden worden gesloopt en op het Kattenburgerplein worden herplaatst.”
· 
· 