Jorrit Bergsma (schaatser)
Jacob Jorrit Bergsma (Oldeboorn, 1 februari 1986) is een Nederlands langebaan- en marathonschaatser. Op 18 februari 2014 werd hij in Sotsji olympisch kampioen op de 10.000 meter.[1] Daarnaast is Bergsma drievoudig wereldkampioen 10.000 meter[2], werd hij in 2017 wereldkampioen met de ploegenachtervolging en behaalde hij in 2020 zijn vijfde wereldtitel op de massastart.[3]
Bergsma heeft als achtvoudig Nederlands kampioen op de 10.000 meter de meeste titels ooit op dit onderdeel.[4] Zijn laatste nationale titel op de tien kilometer behaalde hij op 39-jarige leeftijd, wat hem over alle onderdelen de oudste Nederlands kampioen schaatsen ooit maakt.[5] Als marathonschaatser behaalde Bergsma zes nationale titels: Hij won het NK marathonschaatsen op kunstijs, NK marathonschaatsen op natuurijs en Open NK marathonschaatsen op natuurijs ieder twee keer.[6][7] Door deelname aan twintig achtereenvolgende seizoenen van de topdivisie in het marathonschaatsen is Bergsma wereldwijd de meest ervaren professioneel marathonschaatser ooit.[8]
Biografie
Bergsma won op 10 oktober 2009 de eerste wedstrijd om de DSB Bank Cup.[9] In het seizoen 2009/2010 probeerde hij zich namens Kazachstan te plaatsen voor de Olympische Spelen in Vancouver. Tijdens het nationale kampioenschap in het Russische Tsjeljabinsk won Bergsma de 5000 meter in 6.28,21 minuten, enkele honderdsten seconde sneller dan een paar weken daarvoor. Bergsma had zich hiermee geplaatst voor de wereldbekerwedstrijden in Berlijn. De ISU liet de Nederlandse Kazachen niet starten en Bergsma besloot later het Kazachse avontuur niet door te zetten.[10] Later dat seizoen won Bergsma in Oostenrijk de Alternatieve Elfstedentocht.[11]
Op 10 februari 2010 won Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs 2010 door in een sprint medevluchter Douwe de Vries te verslaan. Op 29 december 2010 soleerde hij naar de winst in de Ronde van Duurswold, de eerste editie van deze natuurijsklassieker.
Sinds het seizoen 2010/2011 schaatst Bergsma voor het BAM-team. In november 2011 werd hij Nederlands kampioen op de 5000 meter. De eerste wereldbekerwedstrijden werden verreden in Tsjeljabinsk, de baan waarop hij ook Kazachs kampioen werd en ook daar wist hij te winnen, in een nieuw baanrecord: 6.18,74.
Op 8 februari 2012 won Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs 2012 op de Grote Rietplas in Emmen. Hiermee werd hij na Dries van Wijhe de tweede schaatser die tweemaal dit kampioenschap op zijn naam bracht.
In het seizoen 2012/2013 kende Bergsma een sterke seizoensstart. Hij won op 27 oktober de marathonwedstrijd van Deventer en stond in november aan de start op het NK afstanden 2012.[12] Op de NK afstanden werd Bergsma derde op de 5000 meter en won hij de 10.000 meter. Tijdens de eerste wereldbekerwedstrijden van dat seizoen in Thialf werd hij tweede op de 5000 meter, een week later in Kolomna werd hij op dezelfde afstand derde in een persoonlijk record en won hij twee dagen later de massastart.[13]
Een week later, bij de wereldbekerwedstrijden in Astana neemt Bergsma voor het eerst deel aan de ploegenachtervolging door afwezigheid van Sven Kramer. Met Koen Verweij en Jan Blokhuijsen haalt hij het goud binnen. Een dag later wint Bergsma ook de 10.000 meter in 12.50,40; de vijfde tijd ooit op die afstand.
Op 26 januari 2013 wordt Bergsma derde tijdens de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op natuurijs achter teamgenoten Christijn Groeneveld en Arjan Stroetinga. Tijdens de Open NK marathon op natuurijs op de Weissensee wint Bergsma na 100 km de eindsprint.[14] Bergsma wint de wereldbeker over de 5000/10.000 meter, voor hem de eerste grote prijs bij het langebaanschaatsen. Het seizoen sluit hij af door wereldkampioen te worden op de 10.000 meter.
Bergsma behaalde tijdens de Olympische Winterspelen 2014 in Sotsji een bronzen medaille op de 5000 meter en een gouden op de 10.000 meter. Zijn winnende tijd op de 10.000 meter bedroeg 12.44,45; een olympisch record, een wereldrecord op een laaglandbaan en een persoonlijk record.
Het seizoen 2014/2015 begint voor Bergsma ijzersterk, Bergsma wint de eerste marathonwedstrijd met overmacht door het hele peloton op minimaal 1 ronde achterstand te rijden.[15] Enkele weken later wint Bergsma de 10.000 meter tijdens de Nederlandse Kampioenschappen en wordt 2e op de 5000 meter. Hij wint ook de vijfde marathonwedstrijd in Haarlem. Op 27 december 2014 maakt Bergsma zijn debuut op het NK Allround, waar hij vierde wordt in het eindklassement en de 5 en 10.000 meter wint. Ondanks een PR op de 500 meter verliest Bergsma op de 500 en de 1500 meter te veel waardoor een podiumplaats er niet in zat. Een week later wint Bergsma de Nederlandse kampioenschappen marathonschaatsen op kunstijs 2015 in Groningen. Bergsma doet dit door in samenwerking met zijn teamgenoten het peloton op een ronde te rijden met Marcel van Ham in zijn kielzog.[16] Op 17 januari is Bergsma winnaar van de 14e KPN marathon Cup wedstrijd op zijn thuisbaan in Heerenveen.[17]
Tijdens de wereldbekerwedstrijden in Hamar start Bergsma met de ambitie om zich te plaatsen voor het WK-allround, hiervoor gaat hij de concurrentie aan met Wouter Olde Heuvel en Douwe de Vries. Voor de kwalificatie wordt een klassement opgemaakt over de 5000 en 1500 meter. Op de 5000 meter pakt Bergsma een ruime voorsprong maar dit blijkt niet genoeg, Bergsma moet zowel Olde Heuvel als de Vries voor zich dulden in het klassement waardoor hij zich niet plaatst voor het wk allround.[18][19]
Op de WK afstanden wint Bergsma de 10.000 meter waar hij als torenhoge favoriet aan de start verschijnt. Bergsma deed dat door een 6e tijd ooit (12.54,82) neer te zetten op de baan van Heerenveen. Erik Jan Kooiman had hem kort voor zijn rit “op scherp gezet”[20] door met een persoonlijk record van 13.02,57 een uitstekende tijd te noteren.
Persoonlijk
Bergsma is een achterneef van Elfstedentocht-schaatsster Wopkje Hutting-Kooistra en getrouwd met voormalig langebaanschaatsster Heather Richardson. Het echtpaar heeft een zoon Brent en een dochter Barbara Jean.
In 2010 en 2012 won Bergsma als 'marathonschaatser van het jaar' de Dick van Gangelen-trofee.[21][22] Voor zijn gouden medaille op de Olympische Winterspelen van 2014 werd Bergsma op 25 februari 2014 ridder in de Orde van Oranje-Nassau,[23] ook ontving hij voor deze prestatie de internationale Oscar Mathisen-trofee.[24]
Persoonlijke records
| Afstand | Tijd | Datum | Baan |
|---|---|---|---|
| 500 meter | 38,25 | 27 december 2014 | |
| 1000 meter | 1.14,30 | 20 december 2014 | |
| 1500 meter | 1.47,08 | 2 november 2013 | |
| 3000 meter | 3.39,79 | 3 november 2013 | |
| 5000 meter | 6.06,93 | 10 november 2013 | |
| 10.000 meter | 12.37,72 | 28 december 2020 |
Laatst gecontroleerd: 23 januari 2026.[25]
Resultaten langebaan
In 2010 reed Bergsma het Kazachse kampioenschap per afstanden en won goud op de 5000 meter.
| Jaar | NK Afstanden | NK Allround | WK Afstanden | Olympische Spelen |
Wereldbeker |
|---|---|---|---|---|---|
| 2011 | 7e 5000/10.000m | ||||
| 2012 | 5e grand world cup | ||||
| 2013 | 5e massastart | ||||
| 2014 | 9e massastart | ||||
| 2015 | 19e massastart | 4e (19e, | 19e massastart | 45e 1500m 4e massastart 5e grand world cup | |
| 2016 | 13e 1500m DQ 10.000m | 21e massastart | 4e massastart 5e grand world cup | ||
| 2017 | 14e massastart | ||||
| 2018 | 14e 5000/10.000m 7e achtervolging 21e massastart 42e grand world cup | ||||
| 2019 | 18e massastart | 12e 5000m | 22e 5000/10.000m 4e achtervolging | ||
| 2020 | 12e massastart | 8e 5000m 4e 10.000m | 6e 5000/10.000m 7e massastart | ||
| 2021 | 4e 5000m 4e 10.000m | 5e 5000m 7e massastart | 6e 5000/10.000m | ||
| 2022 | 17e massastart | 5e 5000m 4e 10.000m 9e massastart |
5e 5000/10.000m 5e massastart | ||
| 2023 | 4e 5000m 5e massastart | 19e 5000/10.000m 28e massastart | |||
| 2024 | 7e 5000m | 5e 10.000m | 40e 5000/10.000m | ||
| 2025 | 9e massastart | 12e 5000m 4e 10.000m 18e massastart | 20e 5000/10.0000m 4e achtervolging 6e massastart | ||
| 2026 | 14e massastart DNS achtervolging |
8e 5000/10.000m |
Wereldbekerwedstrijden
| Seizoen | 1500m | 5000/10.000m | Ploegenachtervolging | Massastart |
|---|---|---|---|---|
| 2010/2011 | 9e, 9e, | |||
| 2011/2012 | 5e, 16e, | |||
| 2012/2013 | -, | 6e, | ||
| 2013/2014 | - , -, | |||
| 2014/2015 | -, -, -, -, 16eB, - | -, -*, | -, -, 4e, | |
| 2015/2016 | -, | |||
| 2016/2017 | 13e, | |||
| 2017/2018 | 7e, 4e*, 16e, -, -, - | 10e, -, - | 9e, 10ehf, -, - | |
| 2018/2019 | -, -, 1eB*, 5e, -, - | -, -, 8e | ||
| 2019/2020 | 6ehf, | |||
| 2020/2021 | 5e, 6e | 4ehf, 9e, 4ehf, | ||
| 2021/2022 | 4e, |
4ehf, 8e, 5ehf, 6e, -hf, -, | ||
| 2022/2023 | -, 12e, 2eB, 2e*B, -, 1eB | -hf, -, 4ehf, 6e, -hf, -, 4ehf, 14e, -hf, -, -hf, - | ||
| 2023/2024 | -, -, 4e*, -, -, - | |||
| 2024/2025 | 8eB, -, 3e*B, 12e, 2eB, 13e | -, -, |
9e, 11e, 15e, | |
| 2025/2026 | 8e, 12e, 5e*, 6e, 12e |
- * = 10.000 m
- - = geen deelname
- DQ = gediskwalificeerd
- B = B-finale
- hf = halve finale
Medaillespiegel
Top drie posities behaald tijdens halve of B-finales zijn geen onderdeel van de medaillespiegel.
| Kampioenschap | Goud
|
Zilver
|
Brons
|
|---|---|---|---|
| NK Afstanden | 11 | 11 | 7 |
| NK Allround klassement | 0 | 0 | 0 |
| NK Allround afstanden | 2 | 0 | 0 |
| EK Afstanden | 0 | 1 | 0 |
| WK Afstanden | 5 | 8 | 0 |
| Wereldbeker afstanden | 28 | 20 | 9 |
| Wereldbeker Grand world cup | 1 | 1 | 1 |
| Wereldbekerklassement | 9 | 2 | 3 |
| 1 | 1 | 1 |
Podiumplaatsen marathon
Podiumplaatsen op de massastart zijn geen onderdeel van deze lijst. Laatst gecontroleerd: 23 januari 2026.[6][7]
Essent Cup Finale (B-divisie), Amsterdam
2007/2008
KNSB Cup 8, Alkmaar
Essent Cup 6, Amsterdam
2008/2009
Essent Cup 11, Eindhoven
2009/2010
Marathon Cup 1, Alkmaar
Marathon Cup 16, Biddinghuizen
Marathon Cup 18, Biddinghuizen
Grand Prix 2, Weissensee
Grand Prix 3, Biddinghuizen
NK Marathon Natuurijs, Zuidlaardermeer 
Driedaagse - dag 2, Breda
2010/2011
KPN Marathon Cup 5, Hoorn
KPN Marathon Cup 11, Amsterdam
Fries Kampioenschap Natuurijs, Hindeloopen
Ronde van Duurswold, Steendam
Essent ISU World Cup Finale, Heerenveen
2011/2012
KPN Marathon Cup 1, Amsterdam
KPN Marathon Cup 2, Heerenveen
KPN Marathon Cup 3, Utrecht
KPN Marathon Cup 11, Enschede
KPN Marathon Cup 14 Deventer
Grand Prix 1, Weissensee
Fries Kampioenschap Natuurijs, Hindeloopen
NK Marathon Natuurijs, Emmen 
Dwars door Akkrum, Akkrum
Essent ISU World Cup Finale, Berlijn
2012/2013
KPN Marathon Cup 3, Deventer
NK Marathon Natuurijs, Elburg
Open NK Marathon Natuurijs, Weissensee 
2013/2014
Kwintus Nova Trophy
KPN Marathon Cup 7, Eindhoven
KPN Marathon Cup Finale, Amsterdam
2014/2015
KPN Marathon Cup 1, Amsterdam
KPN Marathon Cup 5, Haarlem
NK Marathon Kunstijs, Groningen 
KPN Marathon Cup 14, Heerenveen
KPN Marathon Cup Finale, Amsterdam
2015/2016
KPN Marathon Cup 3, Deventer
Open NK Marathon Natuurijs, Weissensee 
2017/2018
KPN Marathon Cup 9, Breda
NK Marathon Kunstijs, Utrecht
2018/2019
KPN Marathon Cup 4, Heerenveen
Grand Prix 4, Luleå
2019/2020
KPN Marathon Cup 4, Heerenveen
KPN Marathon Cup 9, Heerenveen
2021/2022
Marathon Cup 3, Heerenveen
NK Marathon Kunstijs, Alkmaar 
2022/2023
Marathon Cup Finale, Leeuwarden
2024/2025
Daikin Marathon Cup 5, Haarlem
NK Marathon Kunstijs, Heerenveen
2025/2026
Daikin Marathon Cup 11, Eindhoven
- Jorrit Bergsma op Schaatspeloton.nl
- Jorrit Bergsma op SchaatsStatistieken.nl
- Stamreeks Jorrit Bergsma op Tresoar
- ↑ NUsport, Bergsma verslaat Kramer op olympische tien kilometer. NU.nl. DPG Media (18 februari 2014). Geraadpleegd op 21 december 2025.
- ↑ Hommes, Kick, Bergsma zonder wereldrace wel naar wereldtitel. Trouw. DPG Media (9 februari 2019). Geraadpleegd op 21 december 2025.
- ↑ NU.nl, Bergsma wereldkampioen op massastart, Schouten pakt brons bij vrouwen. NU.nl. DPG Media (16 februari 2020). Geraadpleegd op 21 december 2025.
- ↑ Jorrit Bergsma net bestand tegen 'dijk van een race' van Marcel Bosker. www.schaatsen.nl. Geraadpleegd op 21 december 2025.
- ↑ Wils, Lieve, Jorrit Bergsma (39) is oudste Nederlands kampioen ooit door titel op 10 kilometer. NU.nl. DPG Media (2 november 2025). Geraadpleegd op 21 december 2025.
- 1 2 Uitslagen van Jorrit Bergsma - Schaatspeloton.nl Marathonschaatsdatabase. schaatspeloton.nl. Geraadpleegd op 23 januari 2026.
- 1 2 Uitslagen van Jorrit Bergsma - Schaatspeloton.nl Marathonschaatsdatabase. schaatspeloton.nl. Geraadpleegd op 23 januari 2026.
- ↑ Jorrit Bergsma begint aan negentiende topdivisieseizoen. Schaatspeloton.nl • 100% Marathonschaatsen. Geraadpleegd op 23 januari 2026.
- ↑ "Kazach Jorrit Bergsma wint in Alkmaar eerste schaatsmarathon" BN De Stem, 12 oktober 2009
- ↑ Marathonschaatsers toch geen Kazachen. nieuws.nl (3 januari 2010). Gearchiveerd op 30 mei 2012.
- ↑ Bergsma wint Alt. Elfstedentocht De Telegraaf, 30 januari 2010
- ↑ "Bergsma dominant naar zege in IJsselcup Marathon" schaatspeloton.nl. Gearchiveerd op 25 juni 2022.
- ↑ Bergsma wint massastart schaatspeloton.nl. Gearchiveerd op 25 juni 2022.
- ↑ Het was tijd voor Bergsma schaatsen.nl, 30 januari 2013
- ↑ Jorrit Bergsma maakt dominantie A-ware/Fonterra af
- ↑ Jorrit Bergsma Grijpt Nederlandse Marathon titel
- ↑ Sterke Jorrit Bergsma soleert naar winst
- ↑ Bergsma verpulverd concurrentie
- ↑ Bergsma verprutst 1500 meter
- ↑ Erik Jan zette mij echt op scherp
- ↑ Bergsma en Reitsma winnaars Dick van Gangelen Trofee. Schaatspeloton.nl • 100% Marathonschaatsen. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ Dick van Gangelen Trofee voor Jorrit Bergsma en Foske Tamar van der Wal. Schaatspeloton.nl • 100% Marathonschaatsen. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ Gouden medaillewinnaars Sotsji geridderd. www.schaatsen.nl. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ Bergsma krijgt 'Oscar' voor gouden 10km. www.schaatsen.nl. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ Team Albert Heijn Zaanlander, Jorrit Bergsma (z.d.). Geraadpleegd op 26 december 2025.
