Zambiaans voetbalelftal (mannen)

Zambia
Vlag van Zambia
Bijnaam Chipolopolo (de Koperen Kogels)
FIFA-ranglijst 88 Gedaald 1 (3 april 2025)
Hoogste ranking 15e (feb-mei 1996, aug 1996)
Laagste ranking 102e (februari 2011)
Associatie FAZ
Bondscoach Vlag van Israël Avram Grant
Stadion Levy Mwanawasastadion
National Heroes Stadium
Meeste interlands Kennedy Mweene (122)
Topscorer Godfrey Chitalu (79)
Wedstrijden
Eerste interland:
Vlag van Zambia Zambia 1–0 Tanzania Vlag van Tanzania
(Malawi; 3 juli 1964)
Grootste overwinning:
Vlag van Zambia Zambia 11–2 Swaziland Vlag van Swaziland
(Lusaka, Zambia; 5 februari 1978)
Vlag van Zambia Zambia 9–0 Kenia Vlag van Kenia
(Lilongwe, Malawi; 13 november 1978)
Vlag van Zambia Zambia 9–0 Lesotho Vlag van Lesotho
(Botswana; 8 augustus 1988)
Grootste nederlaag:
Vlag van Congo-Leopoldstad (1963-1966) Congo-Kinshasa 10–1 Zambia Vlag van Zambia
(Congo-Kinshasa; 27 december 1969)
Vlag van België België 9–0 Zambia Vlag van Zambia
(Brussel, België; 3 juni 1994)
Afrikaans kampioenschap
Optredens 19 (eerste keer: 1974)
Beste resultaat Winnaar (2012)
Thuis
Uit
Derde

Het Zambiaans voetbalelftal is een team van voetballers dat Zambia vertegenwoordigt bij internationale wedstrijden zoals CECAFA Cup en de kwalificatiewedstrijden voor het WK en het Afrikaans kampioenschap.

De Zambiaanse Voetbalassociatie werd in 1929 opgericht en is aangesloten bij de COSAFA, de CAF en de FIFA (sinds 1964). Het Zambiaans voetbalelftal behaalde in februari 1996 met de 15e plaats de hoogste positie op de FIFA-wereldranglijst, in februari 2011 werd met de 101e plaats de laagste positie bereikt.

Vliegtuigcrash

Zie Zambiaans voetbaldrama voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Op 27 april 1993 sloeg het noodlot toe voor het Zambiaans voetbalelftal. Op weg naar Senegal voor een kwalificatieduel voor het WK van 1994 crashte het vliegtuig met aan boord een deel van het nationale elftal vlak na de start van een tussenstop in Libreville voor de kust van Gabon. Alle 30 bemanningsleden en passagiers, waaronder achttien spelers, de bondscoach en stafleden kwamen om het leven. Kalusha Bwalya, de aanvoerder van de ploeg, speelde op dat moment voor PSV Eindhoven en zou op eigen gelegenheid naar Senegal komen, wat hem het leven redde. Hetzelfde gold ook voor de andere "Europeanen", zoals Joe Bwalya (Cercle Brugge) en Charly Musonda (RSC Anderlecht). Het team moest helemaal opnieuw opgebouwd worden. Dat werd goed gedaan en om hun overleden ploegmaats te eren gaven ze het beste van zichzelf. De kwalificatie van het WK werd slechts op één punt gemist en in de Afrika Cup behaalden ze de finale.

In 2012 won Zambia de Afrika Cup, in de finale werd Ivoorkust na penalty's verslagen. De finale vond plaats in Libreville, dezelfde stad waar negentien jaar eerder bijna het volledige team de dood vond.

Gewonnen internationale toernooien

Toernooi Aantal Jaar
Afrika
COSAFA Cup1997, 1998, 2006, 2013
CECAFA Cup1984, 1991
Afrikaans kampioenschap2012

Deelnames aan internationale toernooien

Wereldkampioenschap

Op 27 oktober 1968 speelde Zambia voor het eerst een kwalificatiewedstrijd voor het wereldkampioenschap voetbal. De wedstrijd werd gespeeld in Ndola en gewonnen van Soedan met 4–2. De uitwedstrijd werd echter met dezelfde cijfers verloren en omdat Soedan in die wedstrijd meer goals wist te scoren ging dat land door. Voor het toernooi van 1974 bereikte Zambia de finaleronde van de kwalificatie van de CAF. In die finaleronde werd 1 wedstrijd gewonnen, tegen Marokko werd het 4–0. De andere wedstrijden gingen echter allemaal verloren waardoor Zambia zich niet plaatste voor het hoofdtoernooi. Zambia heeft zich nog nooit gekwalificeerd voor een hoofdtoernooi van het WK.

Wereldkampioenschap overzicht
Jaar Ronde Wed. W G V DV DT
19301966Geen deelname
Vlag van Mexico 1970Niet gekwalificeerd
Vlag van Bondsrepubliek Duitsland 1974Niet gekwalificeerd
Vlag van Argentinië 1978Niet gekwalificeerd
Vlag van Spanje 1982Niet gekwalificeerd
Vlag van Mexico 1986Niet gekwalificeerd
Vlag van Italië 1990Niet gekwalificeerd
Vlag van Verenigde Staten 1994Niet gekwalificeerd
Vlag van Frankrijk 1998Niet gekwalificeerd
Vlag van Zuid-KoreaVlag van Japan 2002Niet gekwalificeerd
Vlag van Duitsland 2006Niet gekwalificeerd
Vlag van Zuid-Afrika 2010Niet gekwalificeerd
Vlag van Brazilië 2014Niet gekwalificeerd
Vlag van Rusland 2018Niet gekwalificeerd
Vlag van Qatar 2022Niet gekwalificeerd
Vlag van Canada Vlag van Mexico Vlag van Verenigde Staten 2026Niet gekwalificeerd

Afrikaans kampioenschap

Op 17 november 1968 doet Zambia voor de eerste mee aan een kwalificatietoernooi voor de Afrika Cup. In de eerste ronde zou het over twee wedstrijden Mauritius verslaan, maar in de volgende ronde bleek Kameroen te sterk. In 1974 wist het land zich echter wel te plaatsen. Het toernooi was gelijk succesvol want Zambia bereikte te finale. De finale eindigde in een gelijkspel (2–2) waardoor een replay nodig was. Die werd gewonnen door Zaïre (2–0) waardoor Zambia tweede werd. Die finaleplek was er in 1994 en 2012 weer. In 1994 werd Zambia ook tweede. In de finale speelde het tegen Nigeria en verloor deze wedstrijd met 1–2. De goal van Zambia werd gemaakt door Elijah Litana. In 2012 werd Zambia kampioen. In de finale waren er tegen Ivoorkust strafschoppen nodig omdat de eindstand na reguliere speeltijd en verlenging 0–0 was. De strafschoppenserie werd gewonnen met 8–7.

Afrikaans kampioenschap overzicht
Jaar Ronde Wed. W G V DV DT Kwal
19571968Geen deelname
Vlag van Soedan 1970Niet gekwalificeerd
Vlag van Kameroen 1972Niet gekwalificeerd
Vlag van Egypte (1972-1984) 1974Tweede631299(Kwal.)
Vlag van Ethiopië (1975-1987) 1976Niet gekwalificeerd
Vlag van Ghana 1978Groepsfase311132(Kwal.)
Vlag van Nigeria 1980Niet gekwalificeerd
Vlag van Libië 1982Derde530273(Kwal.)
Vlag van Ivoorkust 1984Niet gekwalificeerd
Vlag van Egypte (1972-1984) 1986Groepsfase301224(Kwal.)
Vlag van Marokko 1988Teruggetrokken
Vlag van Algerije 1990Derde531132(Kwal.)
Vlag van Senegal 1992Kwartfinale310212(Kwal.)
Vlag van Tunesië 1994Tweede531172(Kwal.)
Vlag van Zuid-Afrika 1996Derde6411156(Kwal.)
Vlag van Burkina Faso 1998Groepsfase311146(Kwal.)
Vlag van GhanaVlag van Nigeria 2000Groepsfase302135(Kwal.)
Vlag van Mali 2002Groepsfase301213(Kwal.)
Vlag van Tunesië 2004Niet gekwalificeerd
Vlag van Egypte 2006Groepsfase310236(Kwal.)
Vlag van Ghana 2008Groepsfase311156(Kwal.)
Vlag van Angola 2010Kwartfinale412155(Kwal.)
Vlag van GabonVlag van Equatoriaal-Guinea 2012Kampioen642093(Kwal.)
Vlag van Zuid-Afrika 2013Groepsfase303022(Kwal.)
Vlag van Equatoriaal-Guinea 2015Groepsfase302123(Kwal.)
Vlag van Gabon 2017Niet gekwalificeerd
Vlag van Egypte 2019Niet gekwalificeerd
Vlag van Kameroen 2021Niet gekwalificeerd
Vlag van Ivoorkust 2023Groepsfase302123(Kwal.)
Vlag van Marokko 2025Groepsfase302114(Kwal.)

African Championship of Nations

African Championship of Nations overzicht
Jaar Ronde Wed. W G V DV DT Kwal
Vlag van Ivoorkust 2009Derde522174(Kwal.)
Vlag van Soedan 2011Niet gekwalificeerd
Vlag van Zuid-Afrika 2014Niet gekwalificeerd
Vlag van Rwanda 2016Kwartfinale422020(Kwal.)
Vlag van Marokko 2018Kwartfinale421163(Kwal.)
Vlag van Kameroen 2020Kwartfinale412144(Kwal.)
Vlag van Algerije 2022Niet gekwalificeerd
Vlag van Kenia Vlag van Oeganda Vlag van Tanzania 2024Groepsfase400428(Kwal.)

Zambia werd 2 keer kampioen van de CECAFA Cup. In 1984 werd er na strafschoppen gewonnen van Malawi. In 1991 werd er gewonnen van Kenia (2–0). Omdat Zambia geen CECAFA lid meer was werd de eerste plek die het in 2006 bereikte aan Soedan gegeven. Vanaf 1997 deed Zambia mee aan de COSAFA Cup en hier werd het vier keer eerste. In 1997 en 1998 bestond het toernooi uit een competitie waar landen allemaal tegen elkaar speelden. In 2006 won Zambia van Angola (2–0) door goals van Dube Phiri en Chaswe Nsofwa. In 2013 was de uitslag in de finale weer 2–0, nu was Zimbabwe de tegenstander in de finale.

CECAFA Cup

CECAFA Cup overzicht
Jaar Ronde Wed. W G V DV DT
Vlag van Oeganda 1973[n 1]Groepsfase311184
Vlag van Tanzania 1974Groepsfase210133
Vlag van Zambia 1975Groepsfase200213
Vlag van Zanzibar 1976Tweede5401127
Vlag van Somalië 1977Tweede421185
Vlag van Malawi 1978Tweede6402226
Vlag van Kenia 1979Groepsfase511369
Vlag van Soedan 1980[n 2]Vierde321062
Vlag van Tanzania 1981Derde521266
Vlag van Oeganda 1982Geen deelname
Vlag van Kenia 1983
Vlag van Oeganda 1984Kampioen532072
Vlag van Zimbabwe 1985Groepsfase201125
Vlag van Ethiopië 1987Groepsfase201126
Vlag van Malawi 1988Tweede522164
Vlag van Kenia 1989Vierde521234
Vlag van Zanzibar 1990Geen deelname
Vlag van Oeganda 1991Kampioen541094
Vlag van Tanzania 1992Derde6420113
19942005Geen CECAFA-lid[n 3]
Vlag van Ethiopië 2006Tweede[n 4]531183
Vlag van Oeganda 2008Groepsfase412143
Vlag van Kenia 2009Kwartfinale431090
Vlag van Tanzania 2010Kwartfinale421182
Vlag van Kenia 2013Derde632184

COSAFA Cup

COSAFA Cup overzicht
Jaar Ronde Wed. W G V DV DT
1997Kampioen5320114
1998Kampioen532052
1999Halve finale201112
2000Kwartfinale211030
2001Halve finale311132
2002Halve finale210131
2003Halve finale211053
2004Tweede312031
Vlag van Zuid-Afrika 2005Tweede412177
2006Kampioen440091
Vlag van Zuid-Afrika 2007Tweede211030
Vlag van Zuid-Afrika 2008Derde311121
Vlag van Zimbabwe 2009Tweede320143
Vlag van Zambia 2013Kampioen321051
Vlag van Zuid-Afrika 2015Zesde311131
Vlag van Namibië 2016Zesde311133
Vlag van Zuid-Afrika 2017Tweede320176
Vlag van Zuid-Afrika 2018Tweede311134
Vlag van Zuid-Afrika 2019Kampioen321030
Vlag van Zuid-Afrika 2021Groepsfase411234
Vlag van Zuid-Afrika 2022Kampioen321064
Vlag van Zuid-Afrika 2023Kampioen[1]540195
Vlag van Zuid-Afrika 2024Groepsfase300305
Vlag van Zuid-Afrika 2025Groepsfase201134
  1. CECAFA Cup 1973: Zambia speelde met het B-team
  2. CECAFA Cup 1980: Zambia speelde met het B-team
  3. Vanaf 1997: Zambia werd lid van de COSAFA en deed daarom alleen nog mee op uitnodiging.
  4. CECAFA Cup 2006: Als eerste geëindigd, maar omdat zij geen CECAFA-lid zijn werd Soedan eerste.

FIFA-wereldranglijst[2]

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
27 21 25 20 21 29 36 49 64 67 68 70 58 62 65 72 84 76 79 34 69 46 73 88 74 83

Bondscoaches

Naam Van Tot Interlands W G V
Vlag van Denemarken Roald Poulsen1 juli 199430 juni 1996?
Vlag van Zambia Patrick Phiri1 juli 200231 mei 2004?
Vlag van Zambia Kalusha Bwalya1 juli 200430 juni 200612615
Vlag van Zambia Patrick Phiri1 juli 200630 april 20085212
Vlag van Frankrijk Hervé Renard7 mei 200830 april 201017548
Vlag van Italië Dario Bonetti21 juli 201011 oktober 20117412
Vlag van Frankrijk Hervé Renard24 oktober 20116 oktober 2013221093
Vlag van Frankrijk Patrice Beaumelle8 oktober 201331 juli 201411335
Vlag van Zambia Honour Janza6 augustus 20148 juni 201510343
Vlag van Zambia George Lwandamina8 juni 201514 september 20169342
Vlag van Zambia Wedson Nyirenda14 september 201631 maart 20182011
Vlag van België Sven Vandenbroeck01 Juli 2018heden5212

Bekende (ex-)spelers

Joe Bwalya
Kalusha Bwalya
Christopher Katongo
Collins Mbesuma

Jacob Mulenga
Charly Musonda
Kennedy Mweene

Selecties

Selectie van Zambia tijdens het Vlag van Senegal Afrika Cup 1992
Naam Wed. Dlpnt. Club
Doel
David ChaballaVlag van Argentinië Argentinos Juniors
Richard MwanzaVlag van Zambia Kabwe Warriors
Stephen ZimbaVlag van Zambia Nchanga FC Rangers
Verdediging
Whiteson ChangweVlag van Zambia Kabwe Warriors
Samuel ChombaVlag van Zambia Kabwe Warriors
Ashios MeluVlag van Oostenrijk Favoritner AC
Eston MulengaVlag van Zambia Nkana FC
John SokoVlag van Zambia Power Dynamos
Robert WatiyakeniVlag van Zambia Power Dynamos
Middenveld
Kalusha BwalyaVlag van Nederland PSV Eindhoven
Wisdom ChansaVlag van Zambia Power Dynamos
Harrison ChongoVlag van Zambia Mufulira Wanderers
Derby MakinkaVlag van Zambia Lusaka Dynamos
Linos MakwazaVlag van Zambia Power Dynamos
Mwenya MateteVlag van Zambia Konkola Blades
Maybin MugaiwaVlag van Zambia Kabwe Warriors
Aanval
Beston ChambeshiVlag van Zambia Nkana FC
Webster ChikabalaVlag van België KSC Eendracht Aalst
Gibby MbasetaVlag van Zambia Nkana FC
Pearson MwanzaVlag van Egypte Al Moqaouloun
Timothy MwitwaVlag van Zambia Kabwe Warriors
Bondscoach: Vlag van Zambia Samuel Ndlovu