Supergroep (biologie)
Een supergroep is een van de hoogste taxonomische rangen, boven dat van een rijk en stam en onder dat van een domein. Een supergroep is een zeer grote, monofyletische groep van organismen die een gemeenschappelijke voorouder delen.
Het was tot aan de jaren 2010 lastig de verwantschappen te bestuderen tussen de hogere taxa zoals de domeinen, rijken en stammen. Op grond van moderne moleculaire technieken, sequencing en genoomanalyses, heeft er een fundamentele herschikking plaatsgevonden van deze taxa. Zodoende werd een nieuwe taxonomische rang in het leven geroepen, de supergroep. Supergroep wordt in de recente literatuur algemeen gebruikt.[1][2]
De supergroep kwam als een nieuwe taxonomische rang tot stand, doordat het ver uit elkaar liggende taxa verenigde waarvoor redelijke aanwijzingen bestonden dat deze een gemeenschappelijke afstamming hadden.[3] Traditionele rijken als dieren en schimmels werden hierin als subclades geplaatst. De supergroep wordt vooral bij de classificatie van eukaryoten toegepast.
Indeling van eukaryoten
.jpg)
Vanaf het begin van de jaren 2000 werd de evolutionaire stamboom van de eukaryoten ingedeeld in een aantal diep-evolutionaire, overkoepelende supergroepen. De indeling kwam voort uit het idee dat alleen monofyletische clades – groepen met één gemeenschappelijke voorouder – als officiële taxonomische rangen zouden moeten worden erkend.[4] Oude indelingen zoals het rijk Protista bleken parafyletisch en zijn daarom verlaten.
Door de ontdekking van veel nieuwe protisten en de wijdverspreide toepassing van fylogenomische analyses is de systematiek van eukaryoten steeds verder verfijnd. Hoewel er nog genoeg groepen zijn waarvan de fylogenetische positie onzeker is, is er in de loop der jaren een redelijk robuust raamwerk ontstaan.[5] Hieronder staan de huidige supergroepen van eukaryoten, met een korte toelichting:[6]
- TSAR, bestaande uit de SAR-clade (Stramenopiles, Alveolata en Rhizaria).[7] Deze supergroep vormt vermoedelijk de helft van de totale eukaryote diversiteit. TSAR bevat zeer uiteenlopende organismen, waaronder diatomeeën, dinoflagellaten, ciliaten, foraminiferen, radiolariën en parasitaire groepen zoals Apicomplexa. Het komt grotendeels overeen met wat vroeger onder Chromalveolata werd geplaatst.
- Archaeplastida, bestaande uit globaal drie plantaardige groepen die chloroplasten verkregen via primaire endosymbiose: Viridiplantae (groene algen en landplanten), Rhodophyta, Glaucophyta. Ook Picozoa valt onder deze supergroep.
- Amorphea, voorheen Unikonta genoemd, bestaande uit de Amoebozoa en de Opisthokonta (dieren, schimmels en verwante protisten).
- CRuMs, bestaande uit de vrijlevende protozoa-groepen Collodictyonidae, Rigifilida en Mantamonas.[8]
- Haptista, voorheen binnen “Chromalveolata”, bestaande uit de microalgen Haptophyta en de Centrohelida.
- Cryptista, omvat de Cryptophyta (cryptofyten), Kathablepharida en de enigmatische Palpitomonas.
Zie ook
Referenties
- ↑ (en) Urry LA, Cain ML, Wasserman SA. (2020). Campbell Biology, 12th. Pearson, "Chapter 28: Protists". ISBN 978-0-13-518874-3.
- ↑ (en) Schierwater B, DeSalle R. (2022). Invertebrate Zoology. CRC Press, "Organizing Invertebrates", p. 83. ISBN 978-1-4822-3581-4.
- ↑ (en) Burki F, Roger AJ, Brown MW, Simpson A. (2020). The New Tree of Eukaryotes. Trends in Ecology & Evolution 35 (1): 43–55. DOI: 10.1016/j.tree.2019.08.008.
- ↑ (en) Simpson AG, Roger AJ. (2004). The real ‘kingdoms’ of eukaryotes. Current Biology 14 (17): R693-R696. DOI: 10.1016/j.cub.2004.08.038.
- ↑ (en) Adl SM, Bass D, Lane CE, LukeŠ J, Schoch CL, Smirnov A, Agatha S. (2019). Revisions to the Classification, Nomenclature, and Diversity of Eukaryotes. Journal of Eukaryotic Microbiology 66 (1): 4-119. DOI: 10.1111/jeu.12691.
- ↑ (en) Burki F, Roger AJ, Brown MW, Simpson AG. (2020). The New Tree of Eukaryotes. Trends in Ecology & Evolution 35 (1): 43-55. DOI: 10.1016/j.tree.2019.08.008.
- ↑ (en) Strassert JFH, Jamy M, Mylnikov AP, Tikhonenkov DV, Burki F. (2019). New Phylogenomic Analysis of the Enigmatic Phylum Telonemia Further Resolves the Eukaryote Tree of Life. Molecular Biology and Evolution 36 (4): 757-765. DOI: 10.1093/molbev/msz012.
- ↑ (en) Brown MW, Heiss AA, Kamikawa R, Inagaki Y, Yabuki A, Tice AK, Shiratori T. (2018). Phylogenomics Places Orphan Protistan Lineages in a Novel Eukaryotic Super-Group. Genome Biology and Evolution 10 (2): 427-433. DOI: 10.1093/gbe/evy014.
· 
· 