Samenstelling Belgische Senaat 1939-1946

De lijst van leden van de Belgische Senaat van 1939 tot 1946. De Senaat telde toen 167 zetels. Op 2 april 1939 werden 101 senatoren rechtstreeks verkozen. Het nationale kiesstelsel was in die periode gebaseerd op algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle mannelijke Belgen van 21 jaar en ouder, volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging op basis van de methode-D'Hondt, gecombineerd met een districtenstelsel. Tevens waren er 44 provinciale senatoren, aangeduid door de provincieraden en 22 gecoöpteerde senatoren.

De legislatuur liep van 13 april 1939 tot 27 december 1945. Van 10 mei 1940 tot 18 september 1944 werd de parlementaire legislatuur echter onderbroken door de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens deze legislatuur was de eerst de regering-Pierlot II (april - september 1939) in functie, een meerderheid van katholieken en liberalen. Vervolgens kwamen de regering-Pierlot III (september 1939 - januari 1940), de regering-Pierlot IV (januari - oktober 1940) en de regering-Pierlot V (oktober 1940 - september 1944), telkens meerderheden van katholieken, liberalen en socialisten. Daarna was het aan de regering-Pierlot VI (september - november 1944), een meerderheid van katholieken, liberalen, socialisten, de communisten. De daaropvolgende regering-Pierlot VII (november 1944 - februari 1945) was een meerderheid van katholieken, liberalen en socialisten. Nadien kwam de regering-Van Acker I (februari - augustus 1945), een meerderheid van katholieken, liberalen, socialisten en communisten. De legislatuur eindigde uiteindelijk met de regering-Van Acker II (augustus 1945 - maart 1946), een meerderheid van socialisten, liberalen, communisten en de katholieke afsplitsing UDB, dat enkel in de Kamer vertegenwoordigd was.

De oppositie bestond dus uit de katholieken (vanaf augustus 1945), de socialisten (tot september 1939), de communisten (tot september 1944 en van november 1944 tot februari 1945), de Vlaams-nationalisten (tot september 1944) en de rexisten (tot september 1944).

Samenstelling

Begin legislatuur (1939) Einde legislatuur (1946)
FractieRechtstr.Prov.Gec.Tot. FractieZetels
Katholieken3816963 Katholieken63
Socialisten3517961 Socialisten59
Liberalen165324 Liberalen24
Vlaams-nationalisten83112 Onafhankelijk2
Rexisten1304 Communisten1
Communisten3003

Wijzigingen in fractiesamenstelling:

  • Na de oorlog keerden een aantal parlementsleden niet meer terug. De communistische verkozenen Walther Noël en Valentin Tincler (beiden rechtstreeks gekozen senatoren) waren in Duitse gevangenschap overleden en werden niet vervangen door een opvolger. De twaalf Vlaams-nationalistische verkozenen[1], de REX-verkozenen Joseph Mignolet en Léon Brunet (beiden provinciale senatoren) en de socialistische verkozenen Hendrik De Man en Joseph Bologne (beiden gecoöpteerde senatoren) waren vanwege hun omstreden gedragingen in de Tweede Wereldoorlog niet meer gewenst in het parlement. Bologne en Borginon kwamen na de Bevrijding echter nog naar de Senaat om zich te verdedigen tegen de opheffing van hun parlementaire onschendbaarheid en Edmond Van Dieren woonde voor de opheffing van zijn parlementaire onschendbaarheid in augustus 1945 nog verschillende keren parlementaire zittingen bij.
  • Vanaf 1944 zetelen de voormalige REX-verkozenen Raymond Boon en Georges Vigneron als onafhankelijken.

Lijst van de senatoren

SenatorPartijAanduidingKieskringProvincieOpmerkingen
Jean-Joseph De ClercqKatholiekRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-Secretaris.
Emmanuel TemmermanKatholiekRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Justin HoubenKatholiekRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Jean SpethLiberaalRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Léon Dens.
Edward Van EyndonckSocialistRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Karel Van DammeSocialistRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-Vervangt vanaf 4 december 1945 de overleden Edward Claessens.
Jean LongvilleSocialistRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Lodewijk RombautSocialistRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Lodewijk GoemansVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorAntwerpen-
Joseph Van CauwenberghKatholiekRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-Voorzitter van de commissie Volksgezondheid.
August De BoodtKatholiekRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-
Edmond LeysenKatholiekRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-
Petrus LiénardLiberaalRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-Vervangt vanaf 5 juni 1945 de overleden Arthur Vanderpoorten.
Joseph Van RoosbroeckSocialistRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-Secretaris.
Edmond Van DierenVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorMechelen-Turnhout-Voorzitter van de Vlaams-nationalistische fractie tot 20 september 1944.
Paul CrokaertKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Voorzitter van de commissie Landsverdediging.
Georges Cools de JuglartKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
Valentin BrifautKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Leon Coenen.
Augustin De MaeghtKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Vanaf 11 november 1944 voorzitter van de commissie PTT.
Oscar BossaertLiberaalRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Vervangt vanaf 27 december 1945 Fernand Demets, die provinciegouverneur van Brabant wordt. Demets was secretaris tot 27 september 1944.
Octave DierckxLiberaalRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Secretaris vanaf 4 oktober 1944.
Robert CatteauLiberaalRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Voorzitter van de commissie Openbaar Onderwijs.
Eugène FlageyLiberaalRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
Marius RenardSocialistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
Victor VermeireSocialistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Pierre Lalemand.
Amédée DoutrepontSocialistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
William Van RemoortelSocialistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
Raymond BoonRexistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Zetelt vanaf 20 september 1944 als onafhankelijke. Boon was tot 20 september 1944 voorzitter van de rexistische fractie.
Pierre FinnéVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-
Jean TaillardCommunistRechtstreeks gekozen senatorBrussel-Vervangt vanaf 21 augustus 1945 de overleden Isidore Heyndels. Heydens was tot aan zijn dood op 22 december 1942 voorzitter van de communistische fractie.
Louis VerheydenKatholiekRechtstreeks gekozen senatorLeuven-
Victor De WalsKatholiekRechtstreeks gekozen senatorLeuven-
Paul KronackerLiberaalRechtstreeks gekozen senatorLeuven-Vervangt vanaf 14 november 1939 Lucien Beauduin, die voltijds burgemeester van Lubbeek wordt. Beauduin was quaestor tot 4 november 1939.
Henri CorbeelsSocialistRechtstreeks gekozen senatorLeuven-
Alfred LeurquinLiberaalRechtstreeks gekozen senatorNijvel-
Jules HansSocialistRechtstreeks gekozen senatorNijvel-
Victor Van HoestenbergheKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBrugge-
Arthur VerbruggeSocialistRechtstreeks gekozen senatorBrugge-
Marcel SobryKatholiekRechtstreeks gekozen senatorVeurne-Diksmuide-Oostende-
Edouard Van VlaenderenSocialistRechtstreeks gekozen senatorVeurne-Diksmuide-Oostende-
René ColleKatholiekRechtstreeks gekozen senatorRoeselare-Tielt-Vervangt vanaf 17 juli 1945 Charles Gillès de Pelichy, die om gezondheidsredenen ontslag neemt.
René DesmedtKatholiekRechtstreeks gekozen senatorRoeselare-Tielt-Vervangt vanaf 5 december 1939 Antoon Wittevrongel. Daarvoor was Desmedt tot 4 december 1939 provinciaal senator.
Léon De LilleVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorRoeselare-Tielt-
Gaston Gustave BossuytKatholiekRechtstreeks gekozen senatorKortrijk-Ieper-
Gilbert MullieKatholiekRechtstreeks gekozen senatorKortrijk-Ieper-Ondervoorzitter en voorzitter van de commissie Landbouw.
Joseph ClaysSocialistRechtstreeks gekozen senatorKortrijk-Ieper-Vervangt vanaf 6 december 1944 de overleden Joseph Coole.
Jeroom LeuridanVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorKortrijk-Ieper-Vervangt vanaf 18 april 1939 Benoni Vermeulen, die verkiest om gedeputeerde van West-Vlaanderen te blijven. Leuridan overleed op 26 juli 1945, maar werd niet vervangen.
Fernand van AckereKatholiekRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Edmond RonseKatholiekRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Joseph FobeKatholiekRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Alfred Vander StegenLiberaalRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Emile VergeylenSocialistRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Achiel VerstraeteVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorGent-Eeklo-
Alfons Du BoisKatholiekRechtstreeks gekozen senatorDendermonde-Sint-Niklaas-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Joris Devos. Joris Devos was secretaris tot aan zijn dood op 4 november 1942.
Adrien ClausKatholiekRechtstreeks gekozen senatorDendermonde-Sint-Niklaas-
Alfons PincéSocialistRechtstreeks gekozen senatorDendermonde-Sint-Niklaas-
Jules De BrouwerSocialistRechtstreeks gekozen senatorDendermonde-Sint-Niklaas-
Joseph De ClercqKatholiekRechtstreeks gekozen senatorOudenaarde-Aalst-Quaestor.
Gomar Van de WieleLiberaalRechtstreeks gekozen senatorOudenaarde-Aalst-Quaestor vanaf 14 november 1939.
Guillaume DenauwSocialistRechtstreeks gekozen senatorOudenaarde-Aalst-
Albert D'HaeseVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorOudenaarde-Aalst-
Henri de la Barre d'ErquelinnesKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-Quaestor tot 26 september 1944.
Louis CatalaKatholiekRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-
Henry DelanneyLiberaalRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Pol-Clovis Boël. Boël was tot aan zijn dood op 13 juli 1941 voorzitter van de commissie Openbare Werken.
Hyacinthe HarmegniesSocialistRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-
Jules RolandSocialistRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-
Alexandre SpreutelSocialistRechtstreeks gekozen senatorBergen-Zinnik-
Auguste CriquelionLiberaalRechtstreeks gekozen senatorDoornik-Aat-
Albert MoulinSocialistRechtstreeks gekozen senatorDoornik-Aat-
Henri Carton de TournaiKatholiekRechtstreeks gekozen senatorDoornik-Aat-
Léon GuinotteLiberaalRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-
René de DorlodotKatholiekRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-
Léon MatagneSocialistRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-Secretaris tot 5 januari 1940.
Edmond YernauxSocialistRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-
Louis BernardSocialistRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-
Émile DemoulinSocialistRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-
Valentin TinclerCommunistRechtstreeks gekozen senatorCharleroi-Thuin-Tincler overlijdt op 7 augustus 1942, maar wordt niet meer vervangen.
Joseph HanquetKatholiekRechtstreeks gekozen senatorLuik-Secretaris.
François LogenSocialistRechtstreeks gekozen senatorLuik-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Hubert Rogister. Daarvoor was Logen provinciaal senator. Logen is voorzitter van de commissie Economische Zaken.
Charles Van BelleSocialistRechtstreeks gekozen senatorLuik-Quaestor en vanaf 11 november 1944 voorzitter van de commissie Openbare Werken.
Alfred LaboulleSocialistRechtstreeks gekozen senatorLuik-
Auguste BuisseretLiberaalRechtstreeks gekozen senatorLuik-
Olympe GilbartLiberaalRechtstreeks gekozen senatorLuik-
Walther NoëlCommunistRechtstreeks gekozen senatorLuik-Noël overlijdt op 3 augustus 1942, maar wordt niet meer vervangen.
Joseph NihoulKatholiekRechtstreeks gekozen senatorHoei-Borgworm-
Guillaume JoachimSocialistRechtstreeks gekozen senatorHoei-Borgworm-
André SimonisKatholiekRechtstreeks gekozen senatorVerviers-
Léonard OhnSocialistRechtstreeks gekozen senatorVerviers-
Louis GobSocialistRechtstreeks gekozen senatorVerviers-
Joseph SmetsKatholiekRechtstreeks gekozen senatorHasselt-Tongeren-Maaseik-
Georges MeyersKatholiekRechtstreeks gekozen senatorHasselt-Tongeren-Maaseik-
Jean ThenaersKatholiekRechtstreeks gekozen senatorHasselt-Tongeren-Maaseik-
Jef DeumensVlaams-nationalistRechtstreeks gekozen senatorHasselt-Tongeren-Maaseik-
Hubert PierlotKatholiekRechtstreeks gekozen senatorAarlen-Marche-Bastenaken-Neufchâteau-Virton-
Pierre NothombKatholiekRechtstreeks gekozen senatorAarlen-Marche-Bastenaken-Neufchâteau-Virton-
Auguste DevauxSocialistRechtstreeks gekozen senatorAarlen-Marche-Bastenaken-Neufchâteau-Virton-Vervangt vanaf 20 september 1944 de overleden Daniel Clesse.
Maurice ServaisKatholiekRechtstreeks gekozen senatorNamen-Dinant-Philippeville-
Hyacinthe HousiauxKatholiekRechtstreeks gekozen senatorNamen-Dinant-Philippeville-
Léon SasserathLiberaalRechtstreeks gekozen senatorNamen-Dinant-Philippeville-
Edouard RonvauxSocialistRechtstreeks gekozen senatorNamen-Dinant-Philippeville-
Henri DisièreSocialistRechtstreeks gekozen senatorNamen-Dinant-Philippeville-
Lodewijk SmitsKatholiekProvinciaal senator-Antwerpen
Jozef FehrenbachKatholiekProvinciaal senator-Antwerpen
Emiel Van HammeKatholiekProvinciaal senator-AntwerpenVervangt vanaf 14 februari 1945 de overleden Karel Dessain. Dessain was tot aan zijn dood op 5 september 1944 voorzitter van de commissie PTT.
Robert GoddingLiberaalProvinciaal senator-Antwerpen
Georges BarnichSocialistProvinciaal senator-Antwerpen
Herman VosSocialistProvinciaal senator-Antwerpen
Daniel LeyniersKatholiekProvinciaal senator-BrabantOndervoorzitter en voorzitter van de commissie Koloniën.
Cyrille Van OverberghKatholiekProvinciaal senator-BrabantVoorzitter van de commissie Financiën en tot 9 mei 1939 voorzitter van de katholieke fractie.
Emile VinckSocialistProvinciaal senator-BrabantOndervoorzitter, voorzitter van de commissie Binnenlandse Zaken en voorzitter van de socialistische fractie.
Albert FortonSocialistProvinciaal senator-Brabant
Georges DonvilSocialistProvinciaal senator-Brabant
Paul HenricotLiberaalProvinciaal senator-BrabantVoorzitter van de liberale fractie.
Marcel LoumayeLiberaalProvinciaal senator-Brabant
Léon BrunetRexistProvinciaal senator-Brabant
Gerard NeelsKatholiekProvinciaal senator-West-Vlaanderen
Alfons Van CoillieKatholiekProvinciaal senator-West-VlaanderenVervangt vanaf 17 januari 1940 René Desmedt, die rechtstreeks gekozen senator wordt.
Edgard MissiaenSocialistProvinciaal senator-West-VlaanderenQuaestor van 13 maart tot 2 mei 1945.
Marcel VandenbulckeVlaams-nationalistProvinciaal senator-West-Vlaanderen
Maurice OrbanKatholiekProvinciaal senator-Oost-Vlaanderen
Gustaaf GabriëlKatholiekProvinciaal senator-Oost-Vlaanderen
Laurent De WildeLiberaalProvinciaal senator-Oost-Vlaanderen
Frans TochSocialistProvinciaal senator-Oost-VlaanderenVoorzitter van de commissie Verkeerswezen.
Adolphe DemetsSocialistProvinciaal senator-Oost-Vlaanderen
Adiel DebeuckelaereVlaams-nationalistProvinciaal senator-Oost-Vlaanderen
Paul GendebienKatholiekProvinciaal senator-Henegouwen
Joseph TirouLiberaalProvinciaal senator-Henegouwen
Joseph BouillySocialistProvinciaal senator-HenegouwenSecretaris vanaf 27 februari 1940.
Jean Van LaerhovenSocialistProvinciaal senator-Henegouwen
Jules CastermanSocialistProvinciaal senator-Henegouwen
Fernand DelecluseSocialistProvinciaal senator-HenegouwenVervangt vanaf 9 oktober 1945 de overleden Numa Goblet.
Fernand PetitKatholiekProvinciaal senator-Luik
Léon-Eli TrocletSocialistProvinciaal senator-LuikVervangt vanaf 14 februari 1945 François Logen, die rechtstreeks gekozen senator wordt. Logen is voorzitter van de commissie Economische Zaken.
Rodolphe BernardSocialistProvinciaal senator-Luik
Émile JamoulleSocialistProvinciaal senator-Luik
Joseph MignoletRexistProvinciaal senator-Luik
Andreas ClercxKatholiekProvinciaal senator-LimburgVervangt vanaf 14 februari 1945 de overleden Edouard Janssens.
Georges VanhonsebrouckKatholiekProvinciaal senator-Limburg
Joseph LysensVlaams-nationalistProvinciaal senator-Limburg
François GalderouxKatholiekProvinciaal senator-Luxemburg
Etienne Orban de XivryKatholiekProvinciaal senator-Luxemburg
Georges VigneronRexistProvinciaal senator-LuxemburgZetelt vanaf 20 september 1944 als onafhankelijke.
Léon LegrandKatholiekProvinciaal senator-Namen
Barthélémy MoletSocialistProvinciaal senator-Namen
Henri BernardSocialistProvinciaal senator-Namen
Romain MoyersoenKatholiekGecoöpteerd senator--Vanaf 9 mei 1939 voorzitter van de katholieke fractie.
Maria BaersKatholiekGecoöpteerd senator--Secretaris vanaf 4 oktober 1944.
Joseph PholienKatholiekGecoöpteerd senator--
Pieter-Jan BroekxKatholiekGecoöpteerd senator--
Georges RuttenKatholiekGecoöpteerd senator--
Léon HardyKatholiekGecoöpteerd senator--Vervangt vanaf 29 mei 1945 de overleden Georges Limage.
Edgard De BruyneKatholiekGecoöpteerd senator--
Pierre-Hubert DavidKatholiekGecoöpteerd senator--Vanaf 4 oktober 1944 quaestor.
Pierre De SmetKatholiekGecoöpteerd senator--
Robert GillonLiberaalGecoöpteerd senator--Senaatsvoorzitter en voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken.
François OlyffLiberaalGecoöpteerd senator--
Emile CoulonvauxLiberaalGecoöpteerd senator--
Marie JansonSocialistGecoöpteerd senator--
Joseph BologneSocialistGecoöpteerd senator--
Henri RolinSocialistGecoöpteerd senator--Voorzitter van de commissie Justitie.
Corneille MertensSocialistGecoöpteerd senator--
Pierre DirikenSocialistGecoöpteerd senator--Quaestor tot 13 maart 1945, een functie die hij opnieuw uitoefende vanaf 2 mei 1945. Afwezig tot mei 1945 omdat hij opgesloten zat in Buchenwald.
Arthur JauniauxSocialistGecoöpteerd senator--Voorzitter van de commissie Arbeid en Sociale Voorzorg.
Piet VermeylenSocialistGecoöpteerd senator--Vervangt vanaf 6 maart 1945 de overleden August Vermeylen.
Ernest RongvauxSocialistGecoöpteerd senator--Vervangt vanaf 27 november 1945 de overleden François André.
Hendrik De ManSocialistGecoöpteerd senator--
Hendrik BorginonVlaams-nationalistGecoöpteerd senator--

Zie ook