Promyelocyt

Een promyelocyt of progranulocyt is een voorlopercel van een granulocyt, ontstaan uit een myeloblast en zich ontwikkelt tot een myelocyt. Ze zijn 18-23 µm groot, hebben een ronde tot ovale celkern met een fijnmazig, excentrisch gelegen chromatinepatroon en 1 tot 3 nucleoli. Het cytoplasma heeft een blauwe kleur met vaak een opheldering en is taltijker dan bij een myeloblast.^[1] They also have less prominent nucleoli than myeloblasts and their chromatin is more coarse and clumped.^[1] The cytoplasm is basophilic and contains primary red/purple granules.^[2] In de cel zijn grove, blauwe of rode korrels aanwezig.

De differentiatie van promyelocyten uit hematopoëtische stamcellen wordt gereguleerd door diverse groeifactoren, cytokinen en transcriptiefactoren, die zorgen voor een evenwichtige productie van witte bloedcellen voor een goede immuunfunctie.^[3]Promyelocyten spelen een cruciale rol in de hematopoëse door te dienen als intermediair in het differentiatiepad dat leidt tot volwassen granulocyten. Dit proces omvat een reeks stappen, waaronder proliferatie, differentiatie en rijping.^[4]

Afwijkingen in de ontwikkeling of functie van promyelocyten kunnen aanzienlijke klinische gevolgen hebben en leiden tot diverse hematologische aandoeningen. Enkele van de opvallende aandoeningen die verband houden met promyelocyten zijn acute promyelocytenleukemie, myelodysplastische syndromen en infecties/ontstekingsaandoeningen.^[5]

Acute promyelocytenleukemie (APL) is een subtype van acute myeloïde leukemie, bekend om de accumulatie van abnormale, grove, dicht gegranuleerde promyelocyten in het beenmerg.^[6] De overmatige proliferatie van promyelocyten, die ten minste 30% van de myelocyten in het beenmerg vertegenwoordigt, resulteert in een afname van bloedcellen, waaronder witte bloedcellen, rode bloedcellen en bloedplaatjes.^[7][8] Deze variatie wordt ook wel 'hypergranulaire' APL genoemd, omdat hypergranulaire promyelocyten worden gekenmerkt door de dichte concentraties azurofiele granules, ook wel primaire granules genoemd, in het cytoplasma. Een azurofiele granule wordt gemakkelijk blauw gekleurd met de Romanowsky-kleuring.

APL wordt vaak geassocieerd met een specifieke chromosomale translocatie waarbij het retinoïnezuurreceptor-alfa (RARα)-gen op chromosoom 17 en het promyelocytaire leukemiegen op chromosoom 15 betrokken zijn.^[9]

Bij een minder vaak voorkomende variant van APL, hypogranulaire APL genaamd, hebben patiënten naast de overmatige afwijkingen ook leukocytose. De cellen bij hypogranulaire APL hebben een onregelmatige celkern met een fijnere granulatie dan bij de typische hypergranulaire APL.^[10]

De behandeling van APL bestaat uit drie fasen: de inductiefase, de consolidatiefase en de onderhoudsfase. De inductiefase dient om APL in remissie te brengen door het aantal leukemiecellen te verminderen en duurt ongeveer twee maanden. Hierbij wordt uitsluitend trans-retinoïnezuur (ATRA) gebruikt in combinatie met arseentrioxide (ATO), chemotherapie of chemotherapie plus ATO. De consolidatiefase is bedoeld om de patiënt in remissie te houden en alle resterende leukemiecellen te vernietigen. Deze fase duurt enkele maanden en omvat het gebruik van ATRA plus ATO, ATRA plus chemotherapie of alleen chemotherapie. De laatste fase, de onderhoudsfase, gebruikt een lagere dosering medicijnen om het risico op herhaling bij de patiënt te verminderen en duurt ongeveer een jaar.^[11]

Myelodysplastische syndromen (MDS) zijn een groep aandoeningen die worden gekenmerkt door ineffectieve hematopoëse of dysplasie in sommige myeloïde lijnen van het beenmerg. Afwijkingen in de promyelocytenrijping kunnen bijdragen aan de pathogenese van MDS en de bijbehorende complicaties.^[5] Deze complicaties kunnen bloedarmoede, terugkerende infecties, overmatig bloeden en een verhoogd risico op beenmerg-/bloedcelkanker (leukemie) omvatten.^[12] De behandeling van MDS wordt gebruikt om de ziekte te vertragen en omvat bloedtransfusies, medicijnen en beenmergtransplantaties. Er is momenteel geen genezing voor MDS.

De beoordeling van promyelocyten en hun derivaten is een essentieel onderdeel van de diagnose van verschillende hematologische aandoeningen. Laboratoriumtests die vaak worden gebruikt om afwijkingen in promyelocyten te evalueren, zijn onder andere een volledig bloedbeeld, morfologische evaluatie van perifere bloeduitstrijkjes, flowcytometrie en cytogenetische analyse, waaronder beenmergbiopten met aspiratie.^[13]

Promyelocyten spelen een essentiële rol in het immuunsysteem van het lichaam en fungeren als voorlopers van volwassen granulocyten die betrokken zijn bij de afweer en ontstekingsreacties van de gastheer. Inzicht in de kenmerken, functies en klinische betekenis van promyelocyten is cruciaal voor de diagnose, behandeling en behandeling van diverse hematologische aandoeningen.