Zoersel

Zoersel
Gemeente in België Vlag van België
Zoersel (België)
Zoersel
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Oppervlakte
 Onbebouwd
 Woongebied
 Andere
38,68 km² (2023)
60,43%
26,8%
12,77%
Coördinaten 51° 16' NB, 4° 43' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
 Mannen
 Vrouwen
 Bevolkings­dichtheid
22.770 (01/01/2025)
48,89%
51,11%
588,6 inw./km²
Leeftijdsopbouw
 0-17 jaar
 18-64 jaar
 65 jaar en ouder
(01/01/2025)
16,95%
55,89%
27,16%
Politiek en bestuur
Burgemeester Katrien Schryvers (CD&V)
Bestuur cd&v+Vooruit, N-VA
Zetels
cd&v+Vooruit
N-VA
Vlaams Belang
Heerlijk Zoersel
Team Paul
Groen
27
8
7
5
4
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 26.288 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 4,64% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2980
2980
Deelgemeente
Zoersel
Halle
Zonenummer 03
NIS-code 11055
Politiezone Voorkempen
Hulpverlenings­zone Rand
Website www.zoersel.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Antwerpen
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België

Zoersel is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De Kempense gemeente telt 22.000 inwoners. Zoersel behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Zandhoven.

Geschiedenis

De huidige kerngemeente Zoersel is de zuidwestelijke helft van de oude heerlijkheid Malle. Zoersel werd voor het eerst in 1240 vermeld als Surcele. De benaming verwijst naar een woning te midden van zure gronden. Het dorp Zoersel is ontstaan als een van oorsprong Frankisch landbouwgehucht binnen de heerlijkheid Malle. Nadat de heerlijkheid Malle werd gesplitst, bleef Zoersel horen bij het oude hoofddorp van Malle in het westelijke deel. Dit hoofddorp stond oorspronkelijk ook gekend als Malle en is de naamgever alsook het oudste centrum van de heerlijkheid Malle. Bij de opsplitsing van deze heerlijkheid in een oostelijk deel met als belangrijkste plaats Oostmalle (ontleent haar naam aan haar ontstaan als gehucht ten oosten van het dorp Malle) en een westelijk deel, dubbel zo groot als het oostelijke, met het dorp Malle en o.a. Zoersel, ging zowel het westelijke deel van de oude heerlijkheid Malle als het dorp Malle “Westmalle” heten.

Zoersel zal nog tot 1794 onderdeel uitmaken van Westmalle, waarna uit het zuidelijke deel van Westmalle de gemeente Zoersel ontstond bestaande uit het dorp Zoersel met omliggende gehuchten en uit het noordelijke werd de gemeente Westmalle gevormd bestaande uit het dorp Westmalle en omliggende gehuchten.

In die periode werden de Kempische dorpen bijna onafgebroken belegerd en geplunderd: vreemde troepen richtten niet alleen grote verwoestingen aan, maar brachten ook vele ziektes, onder andere de "zwarte pest", met zich mee. Na het Hollands Bewind en de oprichting van het koninkrijk België konden ze bekomen van de doorstane ellende en brak er een tijd van steeds toenemende welvaart aan.

In de 13e eeuw heeft er mogelijk korte tijd een klooster gestaan in Zoersel, dit was een voorwaarde van de schenking van Hendrik I van Brabant van Westmalle aan de Abdij van Villers. Het klooster zou echter snel verlaten zijn wegens onvruchtbare grond. Wel is officieel erkend dat er een klooster werd opgericht in 1237 in Vremde waarvan de monniken zich in 1243 vestigden in Hemiksem.

Vanaf 1950 kende de gemeente een sterke bevolkingsgroei door de stadsvlucht van de welgestelde Antwerpenaren, mede mogelijk gemaakt door de bouw van de E34.

De huidige gemeente Zoersel ontstond op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Zoersel met de toen opgeheven gemeente Halle. Tevens werd de woonkern Sint-Antonius van de gemeente Brecht afgesplitst en bij de nieuwe gemeente gevoegd.

Geografie

Deelgemeenten

#NaamOpp.
(km²)
Inwoners
(2025)
Inwoners
per km²
NIS-code
1Zoersel(I)26,3114.82956411055A
2Halle(II)12,387.94164211055B
3 Sint-Antonius (III) 4,4

Kernen

Ongeveer een derde van de inwoners van zowel Zoersel (I) als Halle (II) wonen relatief ver van hun centrum in wijken die rechtstreeks aansluiten op het centrum van Sint-Antonius (III). Daarnaast zijn er nog de gehuchten Hulsten, Risschot, Drengel en Einhoven.

Klik op de kaart voor een grotere weergave
Klik op de kaart voor een grotere weergave
De parochiekerk Heilige-Elisabeth van Hongarije
Boshuisje

Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
 Brecht       Malle        
           
 Schilde    
           
 Ranst       Zandhoven       Vorselaar 

Bezienswaardigheden

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Zoersel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Zoerselhof

Natuur en landschap

Zoersel ligt in de Kempen op een hoogte van 13-22 meter. De omgeving is bosrijk. Vooral het Zoerselbos is een uitgestrekt natuurgebied met diverse wandel- en fietsroutes.

Demografie

Demografische evolutie deelgemeente voor de fusie

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
  • 1981: Aanhechting Sint-Antonius afgesplitst van de gemeente Brecht bij de fusie van 1977
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[1]Evolutie: 1992=index 100
199218.556100,0
199318.970102,2
199419.234103,7
199519.512105,2
199619.783106,6
199719.999107,8
199820.060108,1
199920.062108,1
200020.164108,7
200120.120108,4
200220.134108,5
200320.306109,4
200420.400109,9
200520.426110,1
200620.638111,2
200720.803112,1
200820.996113,1
200921.208114,3
201021.265114,6
201121.415115,4
201221.555116,2
201321.610116,5
201421.573116,3
201521.704117,0
201621.764117,3
201721.857117,8
201821.739117,2
201921.944118,3
202022.065118,9
202122.142119,3
202222.317120,3
202322.427120,9
202422.557121,6
202522.770122,7

Politiek

Structuur

De gemeente Zoersel maakt deel uit van het kieskanton Zandhoven, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

ZoerselSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeente
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Antwerpen (provincie) AntwerpenAntwerpenRanst
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuur
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellenZandhovenZoersel
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-

Geschiedenis

Lijst van burgemeesters

TijdspanneBurgemeester
1799 - 1826Petrus Janssens[2]
1827 - 1847Petrus Frans Bauwens
1847 - 1848Jacobus Van den Branden (waarnemend)
1848 - 1872Michiel Peeters
1872Jacobus Van den Branden (waarnemend)
1872 - 1879Jan Frans Van Rompaey
1879Alfons Peeters
1880 - 1885Frans Saldiën
1885 - 1887Jan Jespers
1887 - 1888Simon Verreet (waarnemend)
1888 - 1921Jos Van Nueten
TijdspanneBurgemeester
1922 - 1924Eduard Van Winckel
1925 - 1938Catharina Van Hemeldonck
1939 - 1941Eugeen Vercammen
1941 - 1946De Bouck (oorlogsburgemeester)
1947 - 1964Jef Peeters
1965 - 1976Jef Schryvers
1977 - 1982Louis Van de Velde
1983 - 1988Gerard Laureyssens (VU)
1988 - 1994Stan Bartholomeeussen[3] (DDV)
1995 - 2012Katrien Schryvers (CDU / CVP / CD&V)
2013 - 2024Liesbeth Verstreken (N-VA)
2024 - hedenKatrien Schryvers (CD&V)

Legislatuur 1995 - 2000

De kiezers hebben de keuze tussen maar liefst elf kieslijsten. Lijsttrekkers waren Georgette Sanders (VLD), René Lens (SP), Leo Cautereels (Agalev), Katrien Schryvers (CDU), Stan Bartholomeeussen (DDV), Gerard Laureyssens (ZTD), Wim Van Haegendoren (VU), Walter Vochten (Vl.Blok), Gummarus Roelants (ZVV), Robert Jordaens (BB) en André Janssen (NIE-ZO).

Gerard Laureyssens (ZTD, 1155) behaalde de meeste voorkeurstemmen, Stan Bartholomeeussen (DDV, 999), Katrien Schryvers (CDU, 744), Walter Vochten (Vl.Blok, 479) en Wim Van Haegendoren (VU, 423) vervolledigden de top 5.[4]

Legislatuur 2006 - 2012

Groen, sp.a en spirit bundelden de krachten onder de naam GPS (Groen Progressief Sociaal). CD&V, N-VA, ZTD (Zoersel Twee Duizend) en enkele VLD-ers (Cois Van Aerde, Martine Roelants en Georgette Sanders) gaan eveneens in een kartel naar de verkiezingen. Lijsttrekkers waren respectievelijk zittend burgemeester Katrien Schryvers voor CD&V-N-VA, oud-burgemeester Stan Bartholomeeussen (VLD) en Bob Peeters (GPS). Lijstduwer voor GPS was gewezen voorzitter van het IJzerbedevaartcomité Lionel Vandenberghe.[5]

Legislatuur 2013 - 2018

Burgemeester was Liesbeth Verstreken (N-VA). Zij leidde een coalitie bestaande uit N-VA en CD&V. Samen vormden ze de meerderheid met 21 op 27 zetels.

Legislatuur 2019 - 2024

Burgemeester was Liesbeth Verstreken (N-VA). Zij leidde een coalitie bestaande uit N-VA, CD&V, Groen en Open Vld. Samen vormden ze de meerderheid met 22 op 27 zetels.

Legislatuur 2024 - 2030

Burgemeester is Katrien Schryvers (CD&V). Zij leidt een coalitie bestaande uit het kartel CD&V+Vooruit en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 15 op 27 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij of kartel10-10-1976[6]10-10-1982[6]9-10-1988[6]9-10-1994[6]8-10-2000[6]8-10-2006[7]14-10-2012[8]14-10-201813-10-2024
Stemmen / Zetels%21%23%25%25%27%27%27%27%27
Agalev1/ GPSB/ Groen2---10,5139,661212,71B37,54219,4226,121
SP1/ GPSB/ sp.a2/ CD&V+VooruitC11,5129,91129,32125,37115,59115,62213,02025,8C8
CVP1/ CDU2/ CD&V+N-VAA/ CD&V3/ CD&V+VooruitC61,511534,611930,131920,72628,281939,88A1128,623924,638
VU1/ VU&ID2/ CD&V+N-VAA/ N-VA321,191422,071623,93169,34129,942235,6731233,031122,537
PVV1/ VLD2/ Open Vld3/ TEAM PAUL45,811012,181212,89139,12218,622621,68269,70327,4319,842
Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2--4,83109,641219,031625,73278,572210,82219,625
H-eerlijk Zoersel------4,28011,7314,24
Z.T.D.---14,3346,291----
DDV1 / DVV2-17,351418,92513,8914-----
ZVV---5,351-----
Anderen(*)-3,890-1,7802,570---2,00
Totaal stemmen7376968611322129021372914629152271573412174
Opkomst %93,0590,5789,891,5190,0491,367,6
Blanco en ongeldig %3,894,184,46,083,383,942,042,20,4

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid zijn vetjes gedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1982: WV (3,89%) / 1994: BB (1,02%), NIE-Z (0,76%) / 2000: Vivant (2,57%) / 2024: 2980 (2,0%)

Trivia

Zoersel had aan de Kluisbaan, langs de kant van het vliegveld van Malle, ook een naturistenterrein De Spar, dat nu een onderdeel vormt van het natuurgebied De Kluis. In het Lindepaviljoen is er een verwijzing naar de blootgatters, zoals de naturisten van De Spar in Zoersel genoemd werden, terug te vinden.

In 2019 werd Johan van der Heyden in huis van een in Zoersel woonachtige Nederlandse prostituee gedrogeerd en ontvoerd. Enkele dagen later zou hij in het Nederlandse Steenbergen worden gemarteld en vermoord.

Bekende Zoerselaars

Partnersteden

Nabijgelegen kernen

Pulderbos, Zandhoven, Sint-Antonius, Oostmalle, Westmalle

Zie de categorie Zoersel van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.