Beerse

Beerse
Gemeente in België Vlag van België
Beerse (België)
Beerse
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Turnhout
Oppervlakte
 Onbebouwd
 Woongebied
 Andere
37,36 km² (2023)
67,86%
15,09%
17,05%
Coördinaten 51° 19' NB, 4° 51' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
 Mannen
 Vrouwen
 Bevolkings­dichtheid
18.710 (01/01/2025)
49,78%
50,22%
500,81 inw./km²
Leeftijdsopbouw
 0-17 jaar
 18-64 jaar
 65 jaar en ouder
(01/01/2025)
19,25%
59,8%
20,95%
Politiek en bestuur
Burgemeester Bart Craane (CDE-Vlim)
Bestuur CDE-Vlim, N-VA
Zetels
CDE-Vlim.be (CD&V)
N-VA
Vlaams Belang
Ons2340
Beerse Plus
25
9
6
5
3
2
Economie
Gemiddeld inkomen 24.413 euro/inw. (2022)
Werkloosheids­graad 5,39% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
2340
2340
Deelgemeente
Beerse
Vlimmeren
Zonenummer 014 - 03
NIS-code 13004
Politiezone Regio Turnhout
Hulpverlenings­zone Taxandria
Website www.beerse.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Turnhout
in de provincie Antwerpen
Portaal  Portaalicoon   België
Sint-Corneliuskapel in Beerse
Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstandkerk

Beerse is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt 18.000 inwoners, die Beersenaars[1] worden genoemd. Beerse behoort tot het kieskanton Turnhout en het gerechtelijk kanton Hoogstraten. De gemeente is gelegen in de geografische streek De Kempen.

Geografie

Kernen

De gemeente Beerse bestaat uit drie kernen, Beerse - Centrum, Beerse - Den Hout en Vlimmeren.

Samen met de stad Turnhout en de gemeenten Kasterlee, Lille, Oud-Turnhout en Vosselaar maakt Beerse deel uit van het samenwerkingsverband Kordia.

Beerse is sinds 2007 tot het dorp met de warmste algemene temperatuur uitgeroepen gedurende het hele jaar.

Deelgemeenten

#NaamOpp.
(km²)
Inwoners
(2025)
Inwoners
per km²
NIS-code
1Beerse27,8915.55255813004A
2Vlimmeren9,473.15833313004B

Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
        Merksplas        
           
 Malle, Rijkevorsel   Turnhout, Vosselaar 
           
        Lille        

Toponymie

De naam 'Beerse' heeft niets met het dier de beer te maken, maar zou wel komen van ‘Berse’ of ‘Barse’. Dit betekent heidevlakte bedekt met stoppels. Soms verwijst men ook naar ‘baer’ wat bloot, open, zonder bedekking betekent. Beerse betekent eigenlijk ‘kale heidegrond’.

Geschiedenis

Vermoedelijk is de naam Beerse afgeleid van bar (woest).

In 1880 werden resten van een waterput en een urn uit de Romeinse tijd aangetroffen.

Beerse vormde samen met Vosselaar een heerlijkheid die onderdeel uitmaakte van het Land van Turnhout, dat in 1347 als bruidsschat aan Maria van Brabant werd gegeven. Toen zij in 1399 overleed kwam dit gebied weer aan de Hertog van Brabant. Nog tweemaal werden Beerse en Vosselaar voor korte tijd als leen uitgegeven. In 1648 (Vrede van Münster) kwamen de plaatsen weer aan het Land van Turnhout, tot het einde van het ancien régime.

De rechten van de parochie kwamen in 1187 aan de Sint-Wivina-abdij te Groot-Bijgaarden. In 1426 kwamen deze aan de Sint-Michielsabdij te Antwerpen. Een norbertijn fungeerde als pastoor voor de kerken van Beerse en Vosselaar. Pas in 1776 werden beide parochies gescheiden.

Bebossing van de heide met naaldhout begon in 1675, en de beboste oppervlakte nam toe tot 700 ha in 2010. Industrialisatie was het gevolg van het graven van het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten (1863-1866), waarbij kleilagen werden aangesneden die geschikt waren voor de baksteen- en dakpannenindustrie. Langs het kanaal ontstonden een twintigtal van deze bedrijven en later kwam een cement- en betonfabriek en een metallurgisch-chemisch bedrijf. Vanaf 1956 werd een nieuw bedrijventerrein gerealiseerd waarop Janssen Pharmaceutica het belangrijkste bedrijf werd.

Tweede Wereldoorlog

De gemeente werd op 16 mei 1940 bezet door het Duitse leger. Beerse centrum is bevrijd op 24 September 1944. In het dorp ‘Den Hout’, waar veel industriële activiteit was, werd zwaar strijd geleverd. De Britten van de 49e (West Riding) Infanteriedivisie (Polar Bears) hadden een bruggenhoofd gevormd over het kanaal Dessel-Schoten in de nacht van 24 op 25 september. In de daaropvolgende dagen probeerden ze om zo richting Merksplas door te stoten. Ze stuitten echter op hevige Duitse weerstand ter hoogte van de steen en metaalindustrie. Op 26 en 27 september krijgen ze de steun van de Eerste Poolse Pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek en op 29 September is de bevrijding van het laatste stukje Beerse een feit. Bij de gevechten om dit laatste stukje Beerse komen 6 Britse en 21 Poolse bevrijders om het leven. Een jaar na de bevrijding werd hiervoor een monument opgericht in de huidige ‘Heldenweg’.

Bezienswaardigheden

Domein Luysterborg
Chemisch Metallurgisch Bedrijf "Campine"
Fabriek Cimenteries et Briqueteries Réunies
Beers Vlierke
Zie Lijst van onroerend erfgoed in Beerse voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook: Den Hout

Natuur en landschap

Beerse is een verstedelijkte plaats met veel industrie, vooral langs het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten geconcentreerd. De bodem is zandig en in de omgeving is vlak. De hoogte bedraagt ongeveer 22 meter. De aanwezigheid van vele steenfabrieken leidde tot het graven van tal van kleiputten. In de omgeving liggen meerdere natuurgebieden. De waterlopen, waaronder de Laak, lopen naar het zuidwesten en zuiden af en monden uit in de Kleine Nete.

Parken

Tempelhof, Echelpoelpark, Nief Park, de Singel

Natuurgebieden

Abtsheide, Beerseheide, het Blak, Duivelskuil, Ekstergoor, Epelaar, Giels Bos, Ginnekenshoek, Hoge Bergen, De Huffelen, Kievitsheide, Laakvallei, Looi, Luysterborg, Meergoor, Oosteneinde, Poelberg, Schrieken, Stokse Heide, Velderheide, de Vogelzang

Demografie

De gemeente telt ruim 18.000 inwoners, die Beersenaars[1] worden genoemd.

Demografische evolutie deelgemeente voor de fusie

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[2]Evolutie: 1992=index 100
199214.319100,0
199314.456101,0
199414.672102,5
199514.847103,7
199614.983104,6
199715.224106,3
199815.392107,5
199915.584108,8
200015.698109,6
200115.850110,7
200216.029111,9
200316.091112,4
200416.185113,0
200516.296113,8
200616.482115,1
200716.600115,9
200816.755117,0
200916.931118,2
201017.003118,7
201117.035119,0
201217.167119,9
201317.340121,1
201417.550122,6
201517.600122,9
201617.829124,5
201717.907125,1
201817.931125,2
201918.084126,3
202018.128126,6
202118.194127,1
202218.378128,3
202318.416128,6
202418.601129,9
202518.710130,7

Politiek

Structuur

BeerseSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeente
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Antwerpen (provincie) AntwerpenTurnhoutBeerse
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuur
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring AntwerpenMechelen-TurnhoutTurnhoutTurnhoutBeerse
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-

Lijst van burgemeesters

PeriodeBurgemeester
1800 - 1821Franciscus Goossens[3][4]
1822 - 1830Augustinus Van Nyen[5]
1830 - 1836Joannes Baptista Bastyns
1836Joannes Baptista Janssens (waarnemend)
1836 - 1855Jean Proost
1855 - 1858Corneille Cooymans
1858 - 1863Gabriël Van Roey
1864 - 1869Frans Mertens
1870 - 1887Petrus Bastijns
1888 - 1904Franciscus Mertens
PeriodeBurgemeester
1904 - 1912Frans De Roover (Kath. Partij)
1912 - 1921Eduard Wouters (Kath. Partij)
1921 - 1939Jozef Rommens
1939 - 1943Remi Baelden
1943 - 1944August Donckers (VNV, oorlogsburgemeester)
1944 - 1947Remi Baelden
1947 - 1959André Van Nyen (CVP)
1959 - 1964Honoré Aerts
1964 - 1967André Van Nyen (CVP)
1967 - 1971Honoré Aerts
PeriodeBurgemeester
1971 - 1976Charles Van Nyen[6] (CVP)
1977 - 1982Jef Boeckx (CVP)
1983 - 1988Gust Adriaensen (SP)
1989 - 2000Jef Boeckx (CVP)
2001 - 2006Gust Adriaensen[7] (Inzet)
2007 - 2012Staf Willemsens[8] (CDE)
2013 - 2018Marc Smans[9] (N-VA)
2019 - hedenBart Craane[10] (CDE-Vlim.be)

Legislatuur 1977 - 1982

Bij de eerste gemeenteraadsverkiezingen na de fusie van Vlimmeren en Beerse verloor de CVP haar meerderheid. De partij vormde vervolgens een coalitie met de BSP. Louis Haest werd de eerste socialistische schepen van de gemeente, hij kreeg de post 'openbare werken' toegewezen.[11]

Legislatuur 2007 - 2012

Het gemeentebestuur van 2007-2012 bestond uit de politieke partijen CDE, N-VA en Groen!. De partijen Inzet, Open Vld, Vlim.Be en Vlaams Belang zaten in de oppositie. De burgemeester was Staf Willemsens van CDE. Marc Smans (N-VA) was schepen van o.a. sport, mobiliteit en Vlimmerse aangelegenheden.

Legislatuur 2013 - 2018

Vlaams Belang kwam in de gemeente op als Gemeentebelangen.[12] Socialisten (Inzet), liberalen (VLD) en onafhankelijken kwamen op met een eenheidslijst, BEERSEplus.[13] De CDE en VLIM.BE trokken in kartel naar de verkiezingen. Burgemeester is Marc Smans (N-VA). Hij leidt een coalitie bestaande uit N-VA en BeersePlus. Samen vormden ze de meerderheid met 15 op 25 zetels.

Legislatuur 2019 - 2024

Burgemeester werd Bart Craane van het kartel CDE-Vlim.be. Hij leidde een coalitie bestaande uit CDE-Vlim.be en BeersePlus. Samen vormden ze een nipte meerderheid met 13 op 25 zetels.

Legislatuur 2024 - 2030

Bart Craane (CDE-Vlim.be) bleef burgemeester van Beerse. Zijn partij CDE-Vlim.be vormde een coalitie met N-VA, goed voor 15 van de 25 zetels in de gemeenteraad.[14]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij of kartel 10-10-1976[15] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[16] 14-10-2012[17] 14-10-2018 13-10-2024[18]
Stemmen / Zetels%21%23%23%23%25%25%25%25%25
Agalev1/ Groen!2/ Groen3/ Groen-Hart van Beerse4/ Samen Beter5---6,89118,63116,96218,953110,6425,150
SP1/ INZET2/ BEERSEplusB11,061215,561325,911633,842924,482710,7622 19,31B 5 12,9B 3 10,3B 2
PVV1/ VLD2/ BEERSEplusB--8,71115,432012,712313,6223
BV1/ CVP2/ CDE3/ CDE-VLIM.BEA39,811938,221042,3421243,2231234,4431039,1831230,50A834,8A1031,2A9
VLIM.BE1/ CDE-VLIM.BEA----9,141210,6112
N-VA------33,961026,8722,26
Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2/ Gem. Belang3---6,311110,61218,88257,283113,52317,225
Ons2340--------14,03
Gemeentebelangen31,75733,02818,644------
VP17,37313,232-------
Anderen(*)--4,404,30---1,40-
Totaal stemmen74248654982410263110101175711977127268648
Opkomst %99,3895,5894,4994,8892,8293,361,9
Blanco en ongeldig %4,85,299,084,35,44,674,883,90,4

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes weergegeven. De grootste partij is in kleur.
(*) 1988: DEGOEI (4,4%) / 1994: TJGB (2,96%), VVP (0,77%), PVDA (0,57%) / 2018: Gemeentebelangen (1,4%)

Cultuur

Streekproducten

De lokale specialiteit is Beers Vlierke.

Dialect

Het Beerse dialect wijkt sterk af van dialecten in omliggende gemeenten (vb. 'gij' in Malle: 'gè' / in Turnhout: 'gaai' / in Beerse: 'géj'). Een erg veel gebruikte klank is de korte doffe e, in volgende voorbeelden voorgesteld door (eu); 'h(eu) (eu)' = ja ja / 'n(eu)ss(eu)l(eu)k' = triestig (letterlijk: niet zo leuk). Sinds enkele jaren heeft men een online woordenboek.

Economie

Op het grondgebied van Beerse zijn een aantal grote bedrijven gevestigd, waaronder Janssen Pharmaceutica.

Bekende Beersenaars

Geboren

Woonachtig

Bekende personen die woonachtig zijn of waren in Beerse of een andere significante band met de gemeente hebben:

Nabijgelegen kernen

Merksplas, Den Hout, Vosselaar, Gierle

Zie de categorie Beerse van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.