Stabroek (België)

**Stabroek**
Gemeente in België
	(Details) (Details)
	;
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Antwerpen
Arrondissement	Antwerpen
Oppervlakte; – Onbebouwd; – Woongebied; – Andere	21,42 km² (2023); 71,66%; 15,63%; 12,71%
Coördinaten	51° 20' NB, 4° 22' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners; – Mannen; – Vrouwen; – Bevolkingsdichtheid	18.970 (01/01/2025) ; 49,75% ; 50,25% ; 885,53 inw./km²
Leeftijdsopbouw; – 0-17 jaar; – 18-64 jaar; – 65 jaar en ouder	(01/01/2025); 18,7%; 58,99%; 22,31%
Politiek en bestuur
Burgemeester	Herman Jongenelen (STERK2940)
Bestuur	STERK2940, N-VA
Zetels; STERK2940; N-VA; Vlaams Belang; PuSH	25; 9; 8; 7; 1
Economie
Gemiddeld inkomen	25.524 euro/inw. (2022)
Werkloosheidsgraad	5,45% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode; 2940; 2940	Deelgemeente; Stabroek; Hoevenen
Zonenummer	03
NIS-code	11044
Politiezone	Noord
Hulpverleningszone	Rand
Website	www.stabroek.be
Detailkaart
	ligging binnen het arrondissement Antwerpen; in de provincie Antwerpen
Portaal	België

Kasteel Ravenhof (grensdorp Putte-Stabroek)

Stabroek is een dorp en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 18.000 inwoners. In het dorp Stabroek vindt elk jaar het folkloristische 'gansrijden' plaats. Hoevenen is de andere grote plaats en deelgemeente in de gemeente.

Toponymie

Stabroek wordt voor het eerst vermeld in een brief van 9 juni 1258 van Nicolaas III van Fontaines, bisschop van Kamerijk, aan het kapittel van O.-L.-Vrouw van Antwerpen als Staecbruc. Later groeit de naam uit tot Staeckebruuc en Staeckbroeck. Stabroek is genoemd naar het broek dat 'ingestaakt' (begrensd) is door de hertog van Brabant met hout uit de nabije bossen van de Voorkempen (zie Putte-Stabroek).

Geschiedenis

Stabroek ligt in het Scheldepoldergebied dat vanaf de 12e eeuw ontstond. Stabroek werd voor het eerst vermeld in 1258 als Stakebroek. Tot ongeveer 1250 vormde het een gehucht van Lillo. Door de aanleg van de <nowoki/>'s-Hertogendijk werd de Polder van Ettenhoven van die van Lillo gescheiden. Noordelijk van de huidige kerk ontstond een nederzetting die zich te Oudbroek bevond, noordelijk van de huidige kern, welke na 1283 ontstaan is, toen de oude nederzetting door overstroming werd getroffen. In 1261 werd Stabroek een afzonderlijke parochie.

In 1585 vond op de 's Hertogendijk tijdens de slag op de Kouwensteinsedijk een treffen plaats tussen de Spanjaarden en de Republiek der Nederlanden. De Tachtigjarige Oorlog bracht militaire inundaties met zich mee en na het Beleg van Antwerpen (1584-1585) werd het dorp geplunderd en in 1586 in brand gestoken. In 1595 begon men met het herstel en in 1614 werd de herindijking begonnen. Na het Twaalfjarig Bestand (1622) werden de polders opnieuw onder water gezet. Na 1648 werden de dijken hersteld maar in 1682 vonden dijkbreuken plaats. In 1830 werden de polders nogmaals door de Hollanders onder water gezet. Vanaf 1845 vond herstel plaats. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de polders opnieuw geïnundeerd en in 1953 was er eveneens een overstroming.

De huidige gemeente Stabroek is ontstaan op 1 januari 1977 door de fusie van de kerngemeente Stabroek (inbegrepen de woonkern Putte-Stabroek) met de gemeente Hoevenen.

Geografie

Deelgemeenten

#	Naam	Opp. (km²)	Inwoners (2025)	Inwoners per km²	NIS-code
1	Stabroek	13,74	10.383	756	11044A
2	Hoevenen	7,68	8.587	1.118	11044B

Stabroek ligt ten noorden van de stad Antwerpen. De gemeente behoort tot het kieskanton Kapellen en tot het elfde gerechtelijk kanton Antwerpen.

Aangrenzende gemeenten

De gemeente grenst aan Antwerpen meer bepaald de districten Ekeren, Antwerpen en Berendrecht-Zandvliet-Lillo. Daarnaast grenst de gemeente aan Putte (Nederland), een deelgemeente van Woensdrecht. Ten slotte grenst de gemeente ook nog aan Kapellen en diens deelgemeente Putte.

Aangrenzende gemeenten
	Woensdrecht (NL))

		Kapellen

Antwerpen

Demografie

Demografische ontwikkeling voor de fusie

Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
1831 t/m 1856: Exdlusief Hoevenen dat van 1828 tot 1866 deel was van Ekeren en Kapellen

Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari 1992 tot heden
jaar	Aantal^[1]	Evolutie: 1992=index 100
1992	16.482	100,0
1993	16.533	100,3
1994	16.553	100,4
1995	16.697	101,3
1996	16.773	101,8
1997	16.828	102,1
1998	16.935	102,7
1999	17.053	103,5
2000	17.143	104,0
2001	17.253	104,7
2002	17.318	105,1
2003	17.312	105,0
2004	17.389	105,5
2005	17.433	105,8
2006	17.589	106,7
2007	17.627	106,9
2008	17.735	107,6
2009	17.833	108,2
2010	17.966	109,0
2011	17.961	109,0
2012	18.028	109,4
2013	18.140	110,1
2014	18.304	111,1
2015	18.407	111,7
2016	18.515	112,3
2017	18.498	112,2
2018	18.529	112,4
2019	18.710	113,5
2020	18.789	114,0
2021	18.680	113,3
2022	18.782	114,0
2023	18.837	114,3
2024	18.826	114,2
2025	18.970	115,1

Bezienswaardigheden

Natuur en landschap

Ten westen en ten zuiden van Stabroek strekt het Antwerpse havengebied zich uit. Het grondgebied van Stabroek bestaat verder vooral uit Scheldepolders met een hoogte van 2-7 meter. Naar het noorden toe vindt men ook pleistoceen bos- en heidegebied. Midden in het Antwerpse havengebied vindt men het natuurgebied De Kuifeend.

Politiek

Structuur

De gemeente Stabroek maakt deel uit van het kieskanton Kapellen, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

Stabroek		Supranationaal	Nationaal		Gemeenschap	Provincie	Arrondissement	Provinciedistrict	Kanton	Gemeente
Administratief	Niveau	Europese Unie	België		Vlaanderen	Antwerpen	Antwerpen			Stabroek
	Bestuur	Europese Commissie	Belgische regering		Vlaamse regering	Deputatie				Gemeentebestuur
	Raad	Europees Parlement	Kamer van volksvertegenwoordigers	Vlaams Parlement		Provincieraad				Gemeenteraad
Kiesomschrijving		Nederlands Kiescollege	Kieskring Antwerpen				Antwerpen	Kapellen	Kapellen	Stabroek
Verkiezing		Europese	Federale		Vlaamse	Provincieraads-				Gemeenteraads-

Gemeentebestuur

Zetelverdeling gemeenteraad 2024-2030

De 25 zetels zijn als volgt verdeeld:

■ Sterk2940: 9

■ N-VA: 8

■ VB: 7

■ PuSH: 1

Schepencollege

Functie en bevoegdheden	Naam
Burgemeester Interne werking, communicatie, personeel, ICT, burgerzaken, politie en veiligheid, sociaal beleid, buurtschap haven en externe relaties	Herman Jongenelen	STERK2940
Eerste schepen Ruimtelijke ordening, wonen, milieu, natuur, landbouw en jeugd	Liesbeth Bardyn	STERK2940
Tweede schepen Mobiliteit, openbare werken, lokale economie en patrimonium	Sarah Demartelaere	N-VA
Derde schepen Financiën, vrijetijdsinfrastructuur, cultuur, sport, bibliotheek en ontwikkelingssamenwerking	Kim Dorikens	STERK2940
Vierde schepen Dierenwelzijn, toerisme, onderwijs, feestelijkheden en groenvoorziening	Veerle Nonneman	N-VA
Vijfde schepen Voorzitter Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst (BCSD), sociale dienst, sociale zaken, sociale huisvesting, volksgezondheid, werkloosheid, mensen met een beperking en senioren	Rik Frans	N-VA

Geschiedenis

(Voormalige) Burgemeesters

Tijdspanne		Burgemeester
	1839 - 1847	P.J. Hermans
	1847 - 1892	Ludovicus van der Molen
	1892 - 1911	Louis Cuypers
	1927 - 1938	Louis Verhoeven
	1912 - 1960	graaf Karel Moretus-Plantin
	1960 - 1982	Eduard de Bie (CVP)
	1983 - 1988	Ferdinand Kerstens (SP)
	1988 - 1994	Lambert Mattheussens (SP)
	1995 - 2012	Alida De Bie (CVP / CD&V)
	2013 - 2024	Henri "Rik" Frans (N-VA)
	2024 - heden	Herman Jongenelen (STERK2940)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976

Partij of kartel		10-10-1976^[2]		10-10-1982		9-10-1988		9-10-1994		8-10-2000		8-10-2006^[3]		14-10-2012^[4]		14-10-2018		13-10-2024
Stemmen / Zetels		%	21	%	23	%	25	%	25	%	25	%	25	%	25	%	25	%	25
	SP¹/ sp.a²/ sp.a-Groen^B/ STERK2940^C	30,1¹	7	25,89¹	6	28,76¹	8	17,93¹	5	14,92¹	4	15,63²	4	15,02^B	4	14,0^B	3	33,6^C	9
	Agalev¹/ Groen!²/ sp.a-Groen^B/ STERK2940^C	-		-		9,53¹	2	11,52¹	3	9,94¹	2	6,79²	1	15,02^B	4	14,0^B	3
	CVP¹/ CD&V-IDEE^A/ CD&V²/ STERK2940^C	42,82¹	10	34,84¹	9	30,25¹	8	18,57¹	5	21,16¹	6	26,63^A	7	19,40²	5	18,0²	4
	VU¹/ IDEE²/ CD&V-IDEE^A	8,29¹	1	13,01¹	3	14,31¹	3	13,37²	3	10,43²	2	26,63^A	7	-		-		-
	PVV¹/ VLD²/ Open Vld³/ PuSH⁴	-		10,61¹	2	17,15¹	4	12,61²	3	16,56²	4	15,84²	4	13,01³	3	11,1³	2	6,9⁴	1
	Vlaams Blok¹/ Vlaams Belang²	-		-		-		15,15¹	4	23,19¹	7	32,02²	9	14,41²	3	20,2²	5	24,9²	7
	N-VA	-		-		-		-		-		2,28	0	33,77	10	36,7	11	30,4	8
	GBL	-		-		-		10,85	2	3,8	0	-		-		-		-
	NIEUWE	7,48	1	13,26	3	-		-		-		-		-		-		-
	Ver.Mas	11,31	2	-		-		-		-		-		-		-		-
	Anderen^()*	-		2,39	0	-		-		-		0,80	0	4,39	0	-		4,2	0
Totaal stemmen		6949		10328		10995		11388		12361		12987		12713		13126		8397
Opkomst %						95,52		93,24		93,3		94,79		91,13		92,2		58,3
Blanco en ongeldig %		4,53		4,88		5,41		5,8		3,83		4,16		3,14		4,1		0,5

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
(*) 1982: RAD (2,39%) / 2006: PV-Vrijheid&Recht (0,80%) / 2012: Stabroek Anders (4,39%) / 2024: PVDA (4,2%)

Cultuur

Gansrijden

In Stabroek wordt er elk jaar rond de carnavalsperiode "gans gereden". Dit is een folkloristische activiteit waarbij het de bedoeling is om als eerste de kop van een (dode) gans er af te trekken. De deelnemers (ruiters) rijden op boerenpaarden. Aan een galg wordt de gans in een visnet ondersteboven opgehangen. De winnaar is dan voor een jaar de "koning" in Stabroek. Het hoogtepunt van het gansrijden is voor velen het keizerrijden. De koningen van het afgelopen jaar en de jaren ervoor van Stabroek en de omliggende dorpen (Berendrecht, Hoevenen, Lillo en Zandvliet) en de "keizer" van het jaar ervoor doen aan deze wedstrijd mee. De winnaar is de "keizer" voor een heel jaar. Het jaar daarna vindt het keizerrijden plaats in het dorp van de "keizer".

Het gansrijden in de Antwerpse polder zou ontstaan zijn in het nu verdwenen dorp Oorderen. In 1661 zou de gans (of de haan) gereden zijn in Kapellen. De eerste keer dat er in Stabroek is "gans gereden" was waarschijnlijk in het jaar 1883. Vanaf 1908 begon een kring boerenzonen zich op georganiseerde wijze bezig te houden met het gansrijden. De oprichting van het keizerschap was in het jaar 1948, het initiatief kreeg onmiddellijk steun vanuit Stabroek. De officiële oprichting van de gansrijdersvereniging van Stabroek was in het jaar 1924.

Sport

KSK Nieuw Stabroek, een voetbalclub die actief is bij KVV.
FC Patro Hoevenen, een voetbalclub die actief is bij KVV.
Hoevenen korfbalclub (HKC), is een korfbalclub die sinds 1974 actief is bij Belgische korfbalbond (BKB).

Trivia

In 2006 werd de gemeente bekroond met de prijs van de milieuvriendelijkste gemeente van Vlaanderen.

Bekende personen

Theodoor Van Tichelen (1877-1945), priester en schrijver
René Adriaenssens (1921-1995), wielrenner
Jos Lambrechts (1935-2015), atleet
Janine Bischops (1941), actrice
Fixkes (2005), muziekband
Jamilla Baidou, YouTuber
Zjuul Krapuul, componist, muzikant, zanger

Partnersteden

Darda (Kroatië)
Hoeven (Nederland)
Hördt (Duitsland)

Stabroek is tevens de oude naam van Georgetown (Guyana), vernoemd naar Nicolaas Geelvinck (1732-1787), Heer van Stabroek en opperbewindhebber van de WIC.

Nabijgelegen kernen

Lillo, Berendrecht, Putte-Stabroek, Hoevenen

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

Zie de categorie Stabroek van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[1] ttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK

[2] 1961-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken

[3] Vlaanderenkiest.be: Gegevens 2006. Geraadpleegd op 16 juni 2019.

[4] www.vlaanderenkiest.be: Gegevens 2012

[1]

[2]

[3]

[4]