Zeeburgerdijkspoorbrug

Zeeburgerdijkspoorbrug
Zeeburgerdijkspoorbrug, 2025
Algemene gegevens
Locatie	Amsterdam-Oost
Overspant	Zeeburgerdijk
Gebruik
Weg	Zeeburgerdijk
Spoorlijn	Spoorlijn Amsterdam – Amersfoort
Architectuur
Type	spoorbrug
Portaal    Verkeer & Vervoer

De Zeeburgerdijkspoorbrug is een spoorbrug in Amsterdam-Oost. Het overspant de Zeeburgerdijk ter hoogte van de Roomtuintjes en Borneostraat. De brug bestaat uit twee viaducten waarop zes treinsporen liggen. Onder de viaducten zijn in totaal twee doorgangen van elk krap tien meter met in het midden een vrije trambaan en aan de zijkanten vrijliggende fietspaden en trottoirs.

De brug kreeg de naam Zeeburgerdijkspoorbrug tijdens een grote vernoemingsactie in 2017 waarbij de (meeste) spoorbruggen een naam kregen die verwees naar de onderliggende straat of waterweg.

Tramlijn 14 rijdt onder het viaduct.

De spoorlijn Amsterdam - Amersfoort kreeg in 1901 als eerste in Oost een ongelijkvloerse kruising met de Zeeburgerdijk ,waardoor het mogelijk werd in 1901 de tweede elektrische tramlijn (sinds 1903 lijnnummer 6) in te stellen zonder dat de spoorlijn gelijkvloers gekruist hoefde te worden. Oorspronkelijk was het een enkelvoudig viaduct met twee sporen gedragen door een drietal betonnen pijlers. Tot 1939 was dit de enige ongelijkvloerse kruising in Oost en konden de tramlijnen voor de ontsluiting van de Indische buurt alleen van deze route gebruik maken.

In de jaren dertig van de 20e eeuw werden de Spoorwegwerken Oost uitgevoerd. waarbij in Oost het spoor verdween van het maaiveldniveau naar een dijklichaam en hierbij de spoorlijn Amsterdam - Utrecht van het Station Amsterdam Weesperpoort naar het Station Amsterdam Centraal werd verlegd. Naast de vervanging van het oude oostelijk viaduct, dat oorspronkelijk in het midden gedragen werd door een viertal stalen kolommen maar nu door een betonnen pijler, kwam hierbij voor in totaal vier sporen een nieuw westelijk groter viaduct, in het midden gedragen door acht stalen pijlers.

Het eerste iets lagere oostelijke deel van het viaduct, dat tot dan uitsluitend door goederentreinen werd gebruikt, is in 1976 verhoogd en met behulp van springstof opgetild en op gelijke hoogte als het tweede viaduct werd gebracht waardoor de kans op vastlopen van te hoge vrachtwagens en lostrekken van de bovenleiding van de tram minder werd. Ook werd de drainage verbeterd zodat overstromingen bij hevige regenval vrijwel niet meer voorkomen.^[1]

• 
  De oorspronkelijke brug, gezien richting Molukkenstraat, 1915
• 
  De nieuwe spoorbrug met wachthuisje, rechts, 1934
• 
  Brug met wateroverlast na stortbui, 1956
• 
  Viaduct ondergelopen 1962; zichtbaar aan oplopend tegelwerk dat het nieuwste achterste viaduct hoger is dan het oorspronkelijke voorliggende
• 
  De spoorbrug gezien vanaf de Borneostraat, 2015
• 
  De verhoging van 1976 te zien in overgang tegelwerk, beton, 2025

Zie de categorie Zeeburgerdijkspoorbrug van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.