Sint-Sebastiaan (Rafaël)

Sint-Sebastiaan
Sint-Sebastiaan
Kunstenaar Rafaël
Jaar circa 1502-03
Techniek olieverf op paneel (populier)
Afmetingen 43 × 34 cm
Museum Accademia Carrara
Locatie Bergamo
Inventarisnummer 81LC00207
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Sint-Sebastiaan is een schilderij van Rafaël uit circa 1502-03. Het werk maakt sinds 1866 deel uit van de collectie van de Accademia Carrara in Bergamo.

Herkomst

Het schilderij komt uit de periode waarin Rafaël ondanks zijn jonge leeftijd bekendheid begon te krijgen in Umbrië. De invloed van zijn leermeester Pietro Perugino is nog duidelijk merkbaar. De toeschrijving aan Rafaël wordt breed gedeeld. De datering varieert van 1501-1502 tot 1503-1504.

Het schilderij maakte deel uit van de verzameling van de familie Zurla uit Crema. Waarschijnlijk speelde Baldassare Castiglione, die deel uitmaakte van de familie en een goede vriend van Rafaël was, een rol bij het verkrijgen van het werk. Rond 1818 kwam het in het bezit van de graveur Giuseppe Longhi en vanaf 1836 van graaf Guglielmo Lochis. Hij wilde dat de kunstcollectie in zijn villa na zijn dood opengesteld zou worden voor het publiek. De stad Bergamo besloot in 1886 echter om de belangrijkste stukken over te brengen naar de Accademia Carrara.

Voorstelling

Het landschap en de ietwat lieflijke uitdrukking van Sebastiaan zijn duidelijk beïnvloed door Perugino's stijl. De houding van hand die de pijl, het attribuut van de martelaar, vasthoudt en die diepte in de compositie creëert, is typerend voor de onderzoekende houding die de jonge Rafaël, mede onder invloed van Leonardo da Vinci, had aangenomen. De gekruiste ellipsen die de opbouw van het schilderij bepalen zijn geheel toe te schrijven aan Rafaël. Opvallend is daarnaast de gedetailleerde aandacht voor het gouden borduurwerk op de kleding en de realistisch geweven gouden ketting. Dit wijst op de invloed van Pinturicchio voor wie Rafaël enige tijd als assistent werkte in Siena.

In tegenstelling tot de gebruikelijke, dramatische weergaven van de heilige Sebastiaan – naakt, vastgebonden aan een paal of boom en doorboord met pijlen – kiest Rafaël voor een serene en ingetogen voorstelling. Hij beeldt de heilige af als een deftig geklede, bijna vrouwelijke figuur met lang, gekamd haar, een licht gekanteld hoofd en een vredige, kalme uitdrukking. Sebastiaan draagt een opvallende rode mantel, een symbool zijn martelaarschap, en een aureool, maar hij lijkt niet in doodsstrijd. Dit maakt het aannemelijk dat het werk bedoeld was voor privé-devotie door een cultureel ontwikkelde opdrachtgever.

Op de Mondkruisiging (circa 1502-03) is Johannes de Evangelist op een zeer vergelijkbare manier afgebeeld.

Afbeelding

Literatuur

  • Paolo Blebani (2018). Nota sulla storia collezionistica del San Sebastiano. In: Emanuela Daffra (red.). Raffaello e l'eco del mito. Accademia Carrara-Comune di Bergamo. p. 61-67.
  • F. Borghese, P. Frezzato, P. Fumagalli en N. Ghisalberti (2015). Restauri all'Accademia Carrara di Bergamo. Il San Sebastiano di Raffaello restaurato. Un modello di conoscenza. In: Kermes, 93, XXVII. p. 35–50.
  • Pierluigi De Vecchi (1975). Raffaello. Milaan: Rizzoli.
  • Luigi Fiore (2023). Accademia Carrara, Visitor's Guide. Milaan: Skira. p. 58
  • Paolo Franzese (2008). Raffaello. Milaan: Mondadori Arte.
Zie de categorie Saint Sebastian by Raphael van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.