Madonna van de weide (Rafaël)

Madonna van de weide
Madonna van de weide
Kunstenaar Rafaël
Signatuur M.D.V. (of M.D.V.I.)
Jaar 1505 of 1506
Techniek olieverf op paneel (populier)
Afmetingen 113 × 88,3 cm
Museum Kunsthistorisches Museum
Locatie Wenen
Inventarisnummer Gemäldegalerie, 175
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

De Madonna van de weide (Italiaans: Madonna del Prato, Duits: Madonna im Grünen) is een schilderij van Rafaël uit 1505 of 1506.[1] Het werk staat ook bekend als de Belvedere-madonna en maakt deel uit van de collectie van het Kunsthistorisches Museum in Wenen.

Herkomst

Het werk wordt algemeen beschouwd als een van de twee schilderijen die Rafaël in Florence voor Taddeo Taddei maakte (de andere is misschien De Heilige Familie met een palmboom). Vasari zag deze schilderijen later in het Palazzo Taddei. Filippo Baldinucci meldt hoe het werk werd verkocht aan Ferdinand Karel van Tirol, die het meenam naar zijn paleis in Innsbruck. In 1663 belandde het in Slot Ambras en in 1773 werd het overgebracht naar de keizerlijke collecties in Wenen, naar Slot Belvedere, waarnaar het soms vernoemd wordt.

Voorstelling

Het schilderij toont Maria zittend in een uitgestrekt landschap met een hoge horizon. Tussen haar benen houdt ze het kindje Jezus, dat net zijn eerste wankele stappen zet. De knielende Johannes de Doper, de patroonheilige van Florence, reikt Jezus het processiekruis aan, zijn traditionele attribuut. Jezus pakt dit kruis vast, een verwijzing naar zijn toekomstige martelaarschap.

Maria heeft een contraposto-houding. Haar rechterbeen is diagonaal gestrekt. Haar romp is naar rechts gedraaid, maar haar hoofd en blik richten zich naar links, naar de kinderen. Ze draagt een goudgerande blauwe mantel over een rood gewaad. Deze kleuren staan symbool voor het lijden van Christus (rood) en de kerk (blauw).

De compositie is piramidaal en losjes van opzet. De hoofdfiguren zijn door blikken en gebaren met elkaar verbonden. Deze opzet is geïnspireerd door Leonardo da Vinci (bijvoorbeeld Maria met kind en Sint-Anna). Beide schilders werkten in Florence in die jaren. Anders dan Leonardo maakte Rafaël echter een schilderij dat grote genegenheid tussen de hoofdpersonen uitstraalt. Zelfs de traditionele melancholie van Maria, die het tragische lot van haar zoon voorvoelt, is hier grotendeels verdwenen. In tegenstelling tot Leonardo's werk is er een duidelijke scheiding tussen de figuren en het landschap op de achtergrond. Het werk is in stijl en thematiek vergelijkbaar met de Madonna met de distelvink (Uffizi) en La belle jardinière (Louvre), die in dezelfde periode ontstonden.

Tussen de nauwkeurig afgebeelde planten valt rechts de rode klaproos op. Dit motief ontleende Rafaël aan Leonardo. Ook hier verwijst de rode kleur naar het lijden, de dood en de wederopstanding van Christus. Rechtsonder schilderde Rafaël nog rode aardbeien.

Afbeeldingen

Literatuur

  • David Alan Brown (1983). Raphael's "Small Cowper Madonna" and "Madonna of the Meadow": Their Technique and Leonardo Sources. In: Artibus et Historiae. Vol. 4, no. 8. p. 9–26
  • Pierluigi De Vecchi (1975). Raffaello. Milaan: Rizzoli.
  • Paolo Franzese (2008). Raffaello. Milaan: Mondadori Arte.
Zie de categorie Madonna del Belvedere (or Madonna del Prato) by Raphael van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.