Oejezd Zoegdidi
| Зугдидский уезд Oejezd Zoegdidi | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Oejezd in Keizerrijk Rusland | |||||
| |||||
| Kaart | |||||
 | |||||
| Locatie in het gouvernement Koetais in het onderkoninkrijk van de Kaukasus. | |||||
| Algemene gegevens | |||||
| Hoofdstad | Zoegdidi | ||||
| Oppervlakte | 2.670 km² 2.346 werst² | ||||
| Bevolking | 125.082 (1912) | ||||
| Religie(s) | Oosters-Orthodox | ||||
 | |||||
Uitsnede van Zoegdidi van bestuurlijke en etnografische kaart van het gouvernement Koetais uit 1902 (census 1886). | |||||
| |||||
Het oejezd Zoegdidi (Russisch: Зугдидский уезд, Zoegdidski oejezd; Georgisch: ზუგდიდის მაზრა, Zoegdidis mazra) was een bestuurlijke eenheid en provincie (oejezd) in het gouvernement Koetais van het onderkoninkrijk van de Kaukasus van het Russische Rijk. De provincie lag in het westen van het moderne Georgië in het cultuur-historische gebied Mingrelië.
Geschiedenis
Het Russische Rijk annexeerde vanaf 1810 het westen van Georgië, maar vond weerstand in met name de berggebieden maar ook het Vorstendom Mingrelië. Deze gebieden waren in de eerste helft van de 19e eeuw Russische protectoraten met vergaande autonomie. Na de Krimoorlog werd in Mingrelië en Svanetië lokaal verzet tegen het Russische gezag verslagen en werden de vorstendommen afgeschaft.[1]
Met het einde van de Kaukasusoorlog in 1864 werd Mingrelië omgevormd naar het Russische bestuursmodel en ondergeschikt gemaakt aan het gouvernement Koetais. Het voormalige vorstendom werd op 16 april 1867 verdeeld in een aantal nieuwe provincies: Letsjchoemi, Senaki en Zoegdidi.[2]
Na de val van het tsaristische bewind hield het gouvernement Koetais op te bestaan, maar de provincies bleven tot de bestuurlijke hervorming van de Sovjet-Unie in 1929-1930 bestaan, ook tijdens de republiek Georgië (1918-1921). In 1930 werd de provincie opgeheven toen de nieuwe Sovjet-districten werden opgericht.[3]
Economie
.jpg)
De belangrijkste economische activiteit in Zoegdidi was destijds agrarisch van aard, met name landbouw en een goed ontwikkelde veeteelt. De belangrijkste verbouwde gewassen waren maïs, gerst, tarwe en gierst. In het noorden van Zoegdidi werden groenten, katoen en tabak geteeld. Verder waren er wijngaarden en was er kleinschalige productie van zijde.[4]
Geografie
.jpg)
Het oejezd Zoegdidi lag in het westen van het gouvernement Koetais met in het zuidwesten de Zwarte Zee. Hier was laagland, dat door de overvloed aan regen veel bossen had en een ongezond klimaat kende.[4] Hier lagen de havenplaatsen Anaklia en Redoet-Kale, die tijdens de Krimoorlog te maken kregen met Ottomaanse invallen.
De provincie grensde binnen het gouvernement in het noordwesten aan het okroeg Soechoemi, in het noordoosten aan oejezd Letsjchoemi en over het gehele zuiden en oosten aan oejezd Senaki. In het noordoosten bevonden zich de uitlopers van de Grote Kaukasus, wat resulteerde in een waterrijk gebied met veel kleine beekjes en rivieren. De belangrijkste rivier was de Engoeri. Ongeveer 35 procent van het grondoppervlak bestond destijds uit bos.[4]
In 1912 was de provincie afgerond 2.346 vierkante werst groot (2.670 km²).[5] Oejezd Zoegdidi vormde het centrale deel van de streek Mingrelië, een van de historische Georgische cultuurgebieden, en viel grotendeels samen met de moderne Georgische gemeenten Zoegdidi, Chobi, Tsalendzjicha en Tsjchorotskoe.[3]
Bestuurlijke indeling
De provincie Zoegdidi was ingedeeld in drie gemeentelijke districten (oetsjastok), ook wel politiedistricten genoemd, namelijk Zoegdidski, Tsalendzjichski en Redoet-kalski.[3] De nummers I tot en met III in de tabel verwijzen naar de nummers op de etnografische kaart in de infobox en de bijbehorende census van 1886.
| Bestuurlijke onderverdeling oejezd Zoegdidi | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| District | Centrum | Opp.[6] (werst²) | Inwoners | |||||||||||||||
| 1886 | 1912 | |||||||||||||||||
| Zoegdidi (stad) | 1.078 | 2.523 | ||||||||||||||||
| I | Zoegdidski Зугдидскій участокъ | Zoegdidi | 505 | 36.382 | 40.872 | |||||||||||||
| II | Tsalendzjichski Цаленджихскій участокъ | Tsalendzjicha | 1.321 | 41.950 | 47.806 | |||||||||||||
| III | Redoet-Kalski[7] Редут-Кальскій участокъ | Redoet-Kale | 520 | 25.945 | 33.881 | |||||||||||||
| Totaal | 2.346 | 105.355 | 125.082 | |||||||||||||||
| Verantwoording data: Volkstelling Transkaukasus 1886;[8] Kaukasische kalender 1913;[5] | ||||||||||||||||||
Demografie
Volgens de Russische volkstelling van 1897 woonden er op dat moment 114.869 mensen in Letsjchoemi. In 1912 waren dat er 125.082.
| Demografie van het oejezd Zoegdidi | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaar | Totaal | Georgiërs[9] | Grieken | Russen | Turken | |||||||||||||
| 1886 | 105.355 | 105.242 (99,9%) | 75 (0,1%) | 35 (0,1%) | - | |||||||||||||
| 1897 | 114.869 | 114.416 (99,6%) | 45 (0,1%) | 139 (0,1%)[10] | 155 (0,1%) | |||||||||||||
| Verantwoording data: Volkstelling Transkaukasus 1886;[11] Russische volkstelling van 1897;[12][13] Kaukasische kalender 1913;[5] | ||||||||||||||||||
Etniciteit en religie
In het oejezd Zoegdidi woonden vrijwel alleen maar etnische Georgiërs, die bijna allemaal Mingreels waren. Er woonden kleine gemeenschappen Russen en Turken.[14][4] In lijn met de bevolkingssamenstelling gaf bijna honderd procent in de volkstelling van 1897 aan tot een Oosters-orthodoxe kerk te behoren.[15]
Zie ook
Referenties
Bronnen
- (ru) Brockhaus, Зугдидский уезд (Zoegdidi oejezd). Encyclopedic Dictionary of F.A. Brockhaus and I.A. Efron - vol. XIIa p.715 (1894). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- (ka) Tsintsadze, ზუგდიდის მაზრა (Zoegdidis mazra). Georgische Encyclopedie. Georgian National Academy of Sciences (1983). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
Voetnoten en referenties
- ↑ (en) Kvashilava, Kakha, Khonelidze, Zurab; Akhaladze, Lia; Okruashvili, Salome; Chikovani, David (2025). Samurzakano – The Georgian Historical and Ethnographical Province (pdf). Sokhumi State University, Tbilisi, pp. 153-156,168. ISBN 978-9941-8-7925-8. Geraadpleegd op 2026-01-214.
- ↑ (en) Tsutsiev, Arthur (2014). Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus (pdf). Yale University Press, New Haven / London, pp.21,24,26 (kaarten 8,9,10), 156,159. ISBN 978-0-300-15308-8. Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- 1 2 3 Tsintsadze 1983.
- 1 2 3 4 Brockhaus, 1896 & pp.616–617.
- 1 2 3 (ru) Кавказский календарь на 1913 год : [68-й год (Kaukasische kalender voor 1913: [jaar 68])]. Канцелярия Наместника по военно-народному управлению (Kanselarij van de Onderkoning voor Militair en Volksbestuur), Tbilisi (1912), pp.160-163 (pdf pp.281-282). Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ De oppervlakte is een momentopname op basis van de Kaukasische kalender 1913. Een vierkante werst is ongeveer 1,14 km²
- ↑ Cijfers inclusief Anaklia en Redoet-Kale die voor 1886 apart staan opgegeven.
- ↑ Census 1886, pp. 12, 148-150, 175-176.
- ↑ Inclusief Mingreliërs, Imeretiërs, Goerianen, Adzjaren, Toesjeten, Psjavs, Chevsoeren en Mtioeletins.
- ↑ incl. Oekraïners.
- ↑ (ru) Census (1893). Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Verzameling van statistische gegevens over de bevolking van de Transkaukasische regio, ontleend aan familielijsten van 1886). Transkaukasisch Statistisch Comité, St.Petersburg, pp.175-176. Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ (ru) Algemene volkstelling van de bevolking van het Russische rijk in 1897 - etnische samenstelling oejezd Zoegdidi. Demoscope. Gearchiveerd op 27 juni 2022. Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ (ru) bevolkingscijfers oejezd Zoegdidi 1897. Ethno Kavkaz. Geraadpleegd op 14 januari 2026.
- ↑ Census 1886, p. 139.
- ↑ (ru) Religious composition of Russian empire 1897. Population Statistics Eastern Europe and former USSR. Geraadpleegd op 12 januari 2026.