Nationale Bank van Oekraïne
| Nationale Bank van Oekraïne | ||
|---|---|---|
| Національний банк України (uk) | ||
![]() | ||
![]() | ||
Hoofdkantoor van de bank | ||
| Centrale bank van | Oekraïne | |
| Hoofdkantoor | ||
| Oprichting | 20 maart 1991 | |
| President | Andriy Pishni | |
| Valuta | Oekraïense hryvnia UAH (ISO 4217) | |
| Reserves | 36.792 miljoen dollar[1] | |
| Doelrente | 15,50% (maart 2025)[2] | |
| Website | www | |



De Nationale Bank van Oekraïne (Oekraïens: Національний банк України) is de centrale bank van Oekraïne. De NBU heeft meer dan 12.000 mensen in dienst en is daarmee een van de grootste werkgevers in de financiële sector in Oekraïne. De NBU reguleert en controleert de activiteiten, functies en rechtspositie van openbare en commerciële banken op basis van de beginselen van de Oekraïense Grondwet en de Oekraïense wetgeving.[3]
Geschiedenis
De Oekraïense tak van de Sovjet-Gosbank werd begin 1991 de centrale bank van Oekraïne. Net als de instellingen van veel recent onafhankelijk geworden landen kampte de bank in de jaren negentig met ernstige financiële problemen, wat leidde tot een langdurige periode van hyperinflatie. Op 20 maart 1991 nam de Verchovna Rada (het parlement) de resolutie "Over banken en bankactiviteiten" aan, die op 1 mei van kracht werd. De resolutie verklaarde de Oekraïense SSR eigenaar van de Oekraïense republikeinse tak van de Gosbank, die later werd omgedoopt tot Nationale Bank. Tegelijkertijd nationaliseerde dezelfde resolutie de Oekraïense tak van de Sovjet-Promstrojbank, omgedoopt tot Prominvestbank, de Oekraïense tak van de Spaarbank van de USSR en de Oekraïense tak van de Buitenlandse Handelsbank van de USSR, evenals de Oekraïense afdeling voor contante betalingen van de Sovjet-Gosbank.
Een van zijn eerste maatregelen was de introductie van herbruikbare vouchers om de inflatie begin jaren negentig tegen te gaan en zo een ernstige liquiditeitscrisis in Oekraïne te voorkomen.[4][5]
De karbovanets werd in september 1996 vervangen door de hryvnia, tegen een koers van 1 hryvnia voor 100.000 karbovanets.[6] Aanvankelijk was de wisselkoers 1 UAH = 1 USD. Na de Russische financiële crisis van 1998 werd de munt in februari 2000 gedevalueerd tot 5,60 UAH per dollar.
Na Euromaidan
Op 24 februari 2014, direct na de Euromaidan-protesten,[7] ontsloeg de Verchovna Rada Ihor Sorkin als gouverneur van de Nationale Bank van Oekraïne.[8]
Op 17 maart 2014 gaf de districtsrechtbank van Kiev, Petsjerski, toestemming voor Sorkins arrestatie bij verstek op verdenking van verduistering.[9]
Op 10 april 2017 diende gouverneur Valeria Gontareva haar ontslag in, met ingang van 10 mei. Ondanks lof voor zijn werk ontving hij in maart doodsbedreigingen, wat hem tot dit besluit bracht.[10]
Op 3 juli 2020 werd gouverneur Yakiv Smoliy door het Oekraïense parlement ontslagen, nadat hij twee dagen eerder zijn ontslag had ingediend.[11] De druk om beslissingen te nemen die economisch niet levensvatbaar zijn, die zich richten op simpele overwinningen op de korte termijn, en die de Oekraïense economie en Oekraïne op de lange termijn schade kunnen toebrengen.[12]
Russische invasie van Oekraïne
In januari 2022 voerde de centrale bank, in reactie op het nieuws over een mogelijke invasie van Oekraïne door de Russische Federatie, een evenwichtig beleid van valuta-interventies door. Dit beleid wist de door psychologische factoren veroorzaakte devaluatie succesvol tegen te gaan en de wisselkoers van de hryvnia te stabiliseren.[13]
Kiril Sjevtsjenko zorgde voor de ononderbroken werking van het financiële systeem tijdens het grootschalige conflict.[14]
Op 24 februari 2022, aan het begin van de Russische invasie, stelde de NBU de wisselkoers van de dollar vast en voerde beperkingen in op de opname van vreemde valuta en contant geld om kapitaalvlucht te voorkomen. Andere belangrijke beslissingen van de Nationale Bank van Oekraïne (NBU) omvatten het vaststellen van de officiële rentevoet en wisselkoers, het ondersteunen van bankfilialen en geldautomaten met contant geld, het samenwerken met andere centrale banken voor de uitwisseling van vluchtelingenhryvnia's, algemene herfinanciering, het versoepelen van de bankregelgeving, het verhogen van de discontovoet van 10% naar 25%, het voorkomen van een bredere depreciatie van de hryvnia, het handhaven van de internationale reserves boven de $ 25 miljard en het terugdringen van de inflatie vergeleken met sommige Oost-Europese landen.[15]
Na de invoering van de staat van beleg op 24 februari 2022 nam de Nationale Bank van Oekraïne de buitengewone stap om twee afzonderlijke rekeningen te creëren en te promoten om donaties (binnenlands en internationaal) te ontvangen als reactie op de Russische invasie van Oekraïne: één rekening ter ondersteuning van het Oekraïense leger[16][17] en een andere rekening ter ondersteuning van de algemene bevolking met humanitaire hulp.[18] Op 5 maart 2022 meldde de NBU dat zij "meer dan 10 miljard hryvnia" (ongeveer 350 miljoen dollar) had opgehaald voor militaire en humanitaire hulp.[19]
Lijst van gouverneurs
De gouverneur van de Nationale Bank van Oekraïne wordt ontslagen en benoemd door de Verchovna Rada (het Oekraïense parlement).[20] De president van Oekraïne nomineert een kandidaat voordat hij/zij de goedkeuring van het parlement kan verkrijgen.[21] De president dient (ook) bij de Verchovna Rada het ontwerp van resolutie in over het ontslag van de gouverneur.[22]
| Rang | Namm | Mandaat | Rang | Namm | Mandaat | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Volodymyr Matvienko | (1991 – 1992) | 9 | Stepan Kubiv | (2014) | |
| 2 | Vadym Hetman | (1992) | 10 | Valeria Hontareva | (2014 – 2017) | |
| 3 | Viktor Joesjtsjenko | (1992 – 2000) | 11 | Yakiv Smolii[23] | (2017 – 2020) | |
| 4 | Volodymyr Stelmakh | (2000 – 2002) | 12 | Kyrylo Shevchenko[24] | (2020 – 2022) | |
| 5 | Serhiy Tihipko | (2002 – 2004) | 13 | Andriy Pyshnyi | (2022 – ) | |
| 6 | Volodymyr Stelmakh | (2004 – 2010) | ||||
| 7 | Serhiy Arbuzov | (2010 – 2012) | ||||
| 8 | Ihor Sorkin | (2013 – 2014) | ||||
Zie ook
- ↑ (en) Ukraine Foreign Exchange Reserves, 2002 – 2025 | CEIC Data. www.ceicdata.com. Geraadpleegd op 6 september 2025.
- ↑ (en) NBU Key Policy Rate. National Bank of Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) The Law of Ukraine on the National Bank of Ukraine. bank.gov.ua. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ Довідка: Матвієнко Володимир Павлович. www.dovidka.com.ua. Gearchiveerd op 17 april 2021. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ Матвієнко Володимир Павлович. logos-ukraine.com.ua. Gearchiveerd op 2 februari 2014. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ National Bank of Ukraine. www.bank.gov.ua. Gearchiveerd op 2 april 2019. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ (en) "Ukraine appoints interim president", BBC News. Gearchiveerd op 23 februari 2014. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ (en) "Ukraine crisis: Timeline", BBC News, 19 februari 2014. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ (en) Court arrests ex-head of NBU Sorkin in absentia. Interfax-Ukraine. Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ (en) After praise and death threats, Ukraine's central bank governor quits. Reuters (2017-4-10).
- ↑ (en) Smolii's resignation will not affect hryvnia exchange rate – Ukrainian Finance Ministry. www.ukrinform.net (2 juli 2020). Geraadpleegd op 1 november 2025.
- ↑ (en) Rada with 286 votes backs resignation of NBU governor Smolii. Interfax-Ukraine. Geraadpleegd op 2 november 2025.
- ↑ (uk) "НБУ за два дні викупив понад $200 млн на розвороті ринку", Інтерфакс-Україна. Gearchiveerd op 21 februari 2022. Geraadpleegd op 2 november 2025.
- ↑ (uk) Не виправдав надій. Чому пішов голова НБУ Кирило Шевченко та що тепер буде з гривнею. ФОКУС (5 oktober 2022). Geraadpleegd op 2 november 2025.
- ↑ (uk) Відставка голови НБУ на тлі війни. Чому Зеленський міняє керівника Нацбанку?. Економічна правда. Geraadpleegd op 2 november 2025.
- ↑ (en) Procedure for Cash Transferring by Banks to Support Armed Forces of Ukraine Simplified. National Bank of Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) NBU Opens Special Account to Raise Funds for Ukraine’s Armed Forces (updated). National Bank of Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) Very Easy to Donate Funds to Help Ukrainian Victims. National Bank of Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) More Than UAH 10 Billion Raised for Army and Humanitarian Aid. National Bank of Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) Ukraine Central Banker Quits, Adding to War's Economic Turmoil|. Bloomberg News (4 oktober 2020).
- ↑ (en) Polityuk, Natalia Zinets, Pavel, "Ukraine parliament approves Shevchenko as new central bank chief", Reuters, 16 juli 2020. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (uk) Зеленський вніс до Ради подання на звільнення Шевченка з посади голови НБУ. Економічна правда. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) Rada appoints Yakiv Smolii NBU head. Interfax-Ukraine. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ (en) Ukraine's parliament backs appointment of Kyrylo Shevchenko as NBU governor. www.unian.info (16 juli 2020). Geraadpleegd op 24 september 2025.

