Melilitoliet

Melilitoliet is een grofkorrelig stollingsgesteente met een ultramafische, alkalirijke en silica-onderverzadigde samenstelling. Melilitoliet bevat het kenmerkende mineraal meliliet. Het is de magmatische (faneritische) variant van het vulkanisch gesteente melilitiet.

De belangrijkste mineralen in melilitoliet zijn, naast meliliet: olivijn, pyroxeen, perovskiet, haüyn en nefelien. De IUGS-classificatie deelt faneritisch stollingsgesteente in op modale mineralogie. Gesteente heet melilitoliet als het volume voor meer dan 10% uit meliliet bestaat en het bovendien meer meliliet dan veldspaatvervangers (nefelien, haüyn, leuciet, enzovoorts) bevat.^[1] Melilitoliet kan bovendien geen kalsiliet bevatten - als dat mineraal samen met meliliet aanwezig is heet het gesteente volgens de IUGS-indeling kamafugiet.

Voor melilitoliet waarin meliliet minder dan 65% van het volume uitmaakt bestaat een aantal aparte namen. Melilitoliet met meer dan 10% olivijn heet kugdiet. Als er meer dan 10% perovskiet aanwezig is spreekt men van afrikandiet. Okaiet is melilitoliet met meer dan 10% haüyn; uncompahgriet heeft meer dan 10% pyroxeen; en turjaiet bevat meer dan 10% nefelien.

Gesteente dat voor meer dan 90% uit veldspaatvervangers bestaat heet geen melilitoliet maar foidiet; het wordt naar de dominante veldspaatvervanger genoemd: bijvoorbeeld nefeliniet naar nefelien of leucitiet naar leuciet. Als meliliet in zulk gesteente aanwezig is kan dit in de naam tot uiting komen, bijvoorbeeld "meliliet-nefeliniet" of "meliliet-peridotiet".