Luxemburgse leeuw
| Luxemburgse leeuw | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Versies | ||||
![]() Wapen van Luxemburg ![]() Handelsvlag van Luxemburg (land) | ||||
| ||||
De Luxemburgse leeuw (Roude Léiw)[1] is een Heraldische leeuw met zijn oorsprong in de middeleeuwse heraldiek van de Zuidelijke Nederlanden. Deze rode leeuw is het symbool van het groothertogdom, stad en provincie (België), Luxemburg.
Ontwerp
De leeuw is roodkleurig en heeft een gele tong en gele kleuwen, de leeuw heeft een dubbele staart en draagt een gouden kroon. De leeuw word heraldisch beschreven als:
Een staande leeuw van keel (= rood), gekroond, bewapend en getongd in goud (= geel), met een gevorkte staart.
De leeuw (Roude Léiw) wordt op zijn achterpoten staand en klauwend afgebeeld, met het gezicht naar heraldisch rechts, dit is links voor de toeschouwer. De rode kleur van de leeuw (Roude Léiw) benadrukte strijdlust en kracht, terwijl de gouden kroon zijn vorstelijke ambities symboliseerde. De gespleten (dubbele) staart maakte de leeuw onderscheidend en wordt vaak geïnterpreteerd als een teken van verhoogde waardigheid of bijzondere status.[2]
Geschiedenis
Hertogdom Limburg
De Leeuw van Luxemburg is afkomstig van het wapen van het middeleeuws hertogdom Limburg. Het hertogdomen, dat in de 11e eeuw ontstond in het gebied rond de stad Limburg (Luik). Het hertogdom Limburg voerde als wapen een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon. De leeuw zou later ook angenomen worden door Luxemburg (of geïnspireerd zijn door de Limburgse leeuw).[3][4][5]
Walram III, hertog van Limburg, gebruikte vanaf zijn huwelijk met Ermesinde (toen troonopvolger van Luxemburg) in 1214 een zegel met een gekroonde leeuw. In die tijd gold de kroon als het gebruikelijke onderscheidingskenmerk van de erfgenaam. Toen Walram zijn vader in 1221 opvolgde, liet hij de kroon vallen en gebruikte enkel nog de leeuw. Tegelijk verdubbelde hij de staart van de leeuw, een symbolische verandering dat verwees naar zijn heerschappij over de 2 gebieden; het Hertogdom Limburg en het graafschap Luxemburg (waar hij als regent optrad namens zijn echtgenote).[3][4][5]
Luxemburg
Hendrik V, zoon van Walram III, was de eerste graaf van Luxemburg die het wapen met de Leeuw van Luxemburg aannam. Hij baseerde zich op het wapen van zijn vader (een rode, gekroonde leeuw op een wit veld), maar de leeuw had maar 1 staart, geen dubbele en hij verving het witte veld door afwisselende witte en blauwe balken om zich te onderscheiden van zijn halfbroer, de hertog van Limburg.[3][4][6]
In 1282 wijzigde Hendrik VI het wapen door de leeuwenstaart opnieuw te verdubbelen en te kruisen om zijn aanspraak op het hertogdom Limburg te tonen, dit wapen bleef in gebruik tot het uitsterven van het Huis van Luxemburg. In 1354 werd Luxemburg verheven van graafschap tot hertogdom, na deze verandering bleef het wapen wel echter in gebruikt. Het wapen is vandaag de dag nog steeds het symbool van het groothertogdom Luxemburg en de stad Luxemburg, en later ook de provincie Luxemburg in het Koninkrijk België.[3][4][6]
Het wapen van de stad Luxemburg is op 10 november 1818 door de Hoge Raad van Adel aan de stad toegekend, Luxemburg was toen nog onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden. Het wapen heeft grote overeenkomsten met het wapen van het land Luxemburg, de enige verschillen zijn de volgorde van de kleuren en de dubbele staart. De beide leeuwen zijn wel rood en gekroond. Het wapen van de provincie Luxemburg in België is identiek aan het wapen van het land van Luxemburg.[3]
Historische wapens
Walram III

Het wapen van Walram III was identiek aan het wapen van het hertogdom Limburg.
In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud.
De leeuw werd eerst gebruikt door Hertog Hendrik III als zijn persoonlijk wapen als Hertog van Limburg in 1208. Later gebruikte Walram III, de zoon van Hendrik, dit ook als zijn persoonlijk wapen maar voegde een staart toe aan de leeuw. Dit deed hij om zijn heerschappij over zijn 2 gebieden; het hertogodm Limburg en het graafschap Luxemburg te tonen. Het wapen haar kleuren werden voor het eerst vermeld in 1254 in de wapenrol Bigot, daarin staat "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart"[3][4][5]
Middeleeuws Luxemburg

Het wapen van Middeleeuws Luxemburg was het wapen van het graafschap- en het hertogdom Luxemburg.
Een balk van zilver en azuur in tien delen, met een staande leeuw van keel (= rood), gekroond, bewapend en getongd in goud (= geel), met een gevorkte staart.
Het wapen werd voor het eerst gebruikt door Hendrik V, graaf van Luxemburg. Hendrik inspireerde zich op het wapen van zijn vader, Walram III. Zijn vaders wapen was een rode leeuw met gele klauwen, tong en kroon met een dubbele staart op een zilveren achtergrond. Hendrik nam de rode leeuw van zijn vader maar gaf de leeuw maar 1 staart en verving het zilveren veld door afwisselende zilveren (witte) en blauwe balken om zich te onderscheiden van zijn halfbroer, de hertog van Limburg.[3][6]
Vlaggen

Vlag van Luxemburg (land)
Deze vlag van Luxemburg (Roude Léiw) is de tweede officiële vlag van Luxemburg, maar enkel binnen het grondgebied van het groothertogdom Luxemburg en is 1 van de handelsvlaggen van het land. De vlag is officieel aangenomen op 23 juni 1972. En was ook het wapenbanier van Luxemburg sinds de 12e eeuw.[1][2][7]
Tien balken, afwisselend van blauw en wit met een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon.
De vlag is identiek aan het wapen van Luxemburg en is bij gevolg ook het wapenbanier van het land. Op 11 januari 2007 werd door volksvertegenwoordiger Michel Wolter een wetsvoorstel ingediend om deze vlag in te stellen als nationale vlag, waarmee ze de huidige driekleur zou vervangen, deze is uiteindelijk niet goedgekeurd.
Vlag van Luxemburg (provincie)
.svg.png)
De vlag van de Provincie Luxemburg (België) is de officiële vlag van de provincie en is aangenomen door Bestendige Deputatie van de Provincieraad op 3 maart 1955.[8]
Tien balken, afwisselend van blauw en wit met een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon.
De vlag is geïnspireerd door de vlag van het buurland, Groothertogdom Luxemburg. Het land deelt ook de drie horizontale kleuren; rood, wit en blauw. Het enige verschil met de vlag van het land is dat de vlag van de provincie het wapenschild van de provincie in het midden van de vlag hanteert. Het oude wapenbanier van de provincie (de onofficiële vlag) was identiek aan de handelsvlag van het land Luxemburg (vlag hierboven).[8]
Zie ook
Bronnen
- 1 2 (en) ROUDE LÉIW. www.luxembourg.public.lu.
- 1 2 (en) National Symbols of Luxembourg: What They Represent and Why They Matter. www.vivre-ensemble.lu.
- 1 2 3 4 5 6 7 Luxemburg (heraldische geschiedenis). www.hubert-herald.nl.
- 1 2 3 4 5 (en) Luxemburg Coat of arms. www.crwflags.com.
- 1 2 3 Limburg (Heraldische geschiedenis). https://www.hubert-herald.nl/Limburg.htm.
- 1 2 3 (en) National symbols. www.luxembourg.public.lu.
- ↑ Twee vlaggen vandaag. www.vlagblog.nl.
- 1 2 (en) Luxemburg (Province, Belgium). www.crwflags.com.

