Limburgse leeuw

De Leeuw van limburg is afkomstig van het wapen van het middeleeuws hertogdom Limburg. Het hertogdomen, dat in de 11e eeuw ontstond in het gebied rond de stad Limburg (Luik). De stad is hedendaags gelegen in de provincie Luik en niet in de provincie Limburg. Het hertogdom Limburg voerde als wapen een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon. Deze zou later dan het wapen worden van de Belgisch- en Nederlandse- provincies Limburg.

Het wapen van Limburg verscheen voor het eerst aan het begin van de 13e eeuw. Hendrik, graaf van Limburg, ontving in 1101 vak keizer Hendrik IV de titel van hertog van Lotharingen. Deze titel werd hem echter al in 1106 door keizer Hendrik V ontnomen en verleend aan Godfried (met de Baard) van Leuven. Desondanks bleven Hendrik en zijn nakomelingen de hertogelijke titel als hertog van Lotharingen en graaf van Limburg te voeren. Hendrik III was de eerste graaf die een eigen wapen voerde. Op zijn wapen stond een leeuw, die voor het eerst te zien was op zijn zegel uit 1208.

Zijn zoon Walram III Gebruikte vanaf zijn huwelijk met Ermesinde (toen troonopvolger van Luxemburg) in 1214 een zegel met een gekroonde leeuw. In die tijd gold de kroon als het gebruikelijke onderscheidingskenmerk van de erfgenaam. Toen Walram zijn vader in 1221 opvolgde, liet hij de kroon vallen en gebruikte enkel nog de leeuw. Tegelijk verdubbelde hij de staart van de leeuw, een symbolische verandering dat verwees naar zijn heerschappij over 2 gebieden; het Hertogdom Limburg en het graafschap Luxemburg (waar hij als regent optrad namens zijn echtgenote).

Onder Hendrik IV worden de kleuren van het wapen voor het eerst vermld. In de roman "Heinric ende Margriete van Limborch" uit de 14e eeuw, die de gebeurtenissen van Hendrik tijdens de kruistocht (1227) beschrijft, wordt zijn wapen omschreven als; "Van zilvere, enen leeu van kelen, ene stert gesplet" ofwel; "In zilver, een leeuw van keel, met een gevorkte staart". Deze beschrijving komt overeen met wat er staat in de wapenrol Bigot uit 1254, dit is de oudste contemporaine bron waarin het wapen voorkomt, daarin staat; "Le duc de Limborc, l'escu blan a un lion de geules rampant a le keu forkie" ofwel "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart".

De provincie Limburg in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, was een provincie die bestond uit Belgisch- en Nederlands- Limburg, tot de Belgische Revolutie in 1830, toen de provincie splitste. De provincie gebruikte hetzelfde wapen als het hertogdom Limburg: een rode leeuw op een witte achtergrond. De provincie Limburg in Nederland gebruikte (enkel) de leeuw tot 1886, toen het het wapen veranderde naar een gedeeld wapen, met in het eerste deel en in het midden de Limburgse leeuw. De provincie Limburg in België gebruikte hetzelfde wapen tot 1996, hier veranderde niet veel, enkel dat het wapen van het Graafschap Loon er werd aan toegevoegd.

Het wapen van het Hertogdom Limburg was het wapenschild van het vroegere Hertogdom Limburg. De leeuw werd eerst gebruikt door Hertog Hendrik III als zijn persoonlijk wapen als Hertog van Limburg in 1208 en werd later dan ook gebruikt door het Hertogdom Limburg zelf, zowel als wapen en als vlag/wapenbanier

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud.

Het wapen haar kleuren werden voor het eerst vermeld in 1254 in de wapenrol Bigot, daarin staat "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart". Dit ontwerp bleef gebruikt werden door het hertogdom, later werd er alleen een kroon aan toegevoegd.^[2][3]

Het oude provincie wapen van Limburg was in gebruik van 1816 tot in 1996 in België en tot 1886 in Nederland. In België veranderde er niet veel aan het wapen, er werden externe ornamenten toegevoegd en de leeuw droeg het wapen van het Graafschap Loon, dit waren de enige veranderingen aan het wapen in België.

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud. getopt door een hertogelijke kroon

Het wapen komt van het historische hertgodom Limburg, deze was een hertogdom in het gebied van de hedendaagse provincie Limburg in Nederland, in 1815 toen het wapen aan de province werd verleent, waren Belgisch- en Nederlands- Limburg nog samen. Na de splitsing in 1830 gebruikten beide provincies het wapen als symbool voor de provincie.^[1][2]

De vlag van Limburg (België) is een rode leeuw, met gele klauwen en tong met het wapen van het Graafschap Loon, de vlag was tot 1996 identiek aan het wapen van het hertogdom Limburg, tot ze besloten het wapen van het graafschap Loon er aan toe te voegen.

Wit met een rode dubbelstaartige leeuw, gekroond, geklauwd en getongd, met een schild, gedwarsbalkt van tien stukken geel en rood.

Op 8 mei 1996 koos de Limburgse Provincieraad ervoor om de leeuw uit het wapen van het Hertogdom Limburg te behouden en om tevens het wapenschild van het Graafschap Loon in zowel de vlag als het wapenschild van de provincie te verwerken.^[4]

De vlag van Limburg (Nederland) is een (volledig) rode leeuw, op een geel-blauw-witte achtergrond.

Twee horizontale banen van gelijke hoogte; boven zilver (wit), beneden goud (goudgeel), van elkaar gescheiden door een smallere baan van blauw; over alles heen, geplaatst aan de broekzijde (mastzijde) en daarnaar gewend, een gekroonde, rode leeuw met dubbele staart.

De vlaggenkleuren zijn ontleend aan die van het provinciewapen, dat bij Koninklijk Besluit van 27 december 1886 No. 26 aan de provincie Limburg werd verleend door koning Willem III der Nederlanden. De leeuw is afgeleid van de Limburgse leeuw. De kleuren zijn ontleend aan de kleuren in het provinciewapen: het rood van het Valkenburgse, Hornse en Limburgse wapen; het blauw van het Gelderse wapen; het goud van het Hornse, Gelderse en Gulickse wapen.