Wapen van Limburg

De Leeuw van limburg is afkomstig van het wapen van het middeleeuws hertogdom Limburg. Het hertogdomen, dat in de 11e eeuw ontstond in het gebied rond de stad Limburg (Luik). De stad is hedendaags gelegen in de provincie Luik en niet in de provincie Limburg. Het hertogdom Limburg voerde als wapen een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon. Deze zou later dan het wapen worden van de Belgisch- en Nederlandse- provincies Limburg.^[1]

Het wapen van Limburg verscheen voor het eerst aan het begin van de 13e eeuw. Hendrik, graaf van Limburg, ontving in 1101 vak keizer Hendrik IV de titel van hertog van Lotharingen. Deze titel werd hem echter al in 1106 door keizer Hendrik V ontnomen en verleend aan Godfried (met de Baard) van Leuven. Desondanks bleven Hendrik en zijn nakomelingen de hertogelijke titel als hertog van Lotharingen en graaf van Limburg te voeren. Hendrik III was de eerste graaf die een eigen wapen voerde. Op zijn wapen stond een leeuw, die voor het eerst te zien was op zijn zegel ui 1208.^[1]

Zijn zoon Walram III Gebruikte vanaf zijn huwelijk met Ermesinde (toen troonopvolger van Luxemburg) in 1214 een zegel met een gekroonde leeuw. In die tijd gold de kroon als het gebruikelijke onderscheidingskenmerk van de erfgenaam. Toen Walram zijn vader in 1221 opvolgde, liet hij de kroon vallen en gebruikte enkel nog de leeuw. Tegelijk verdubbelde hij de staart van de leeuw, een symbolische verandering dat verwees naar zijn heerschappij over 2 gebieden; het Hertogdom Limburg en het graafschap Luxemburg (waar hij als regent optrad namens zijn echtgenote).^[1]

Onder Hendrik IV worden de kleuren van het wapen voor het eerst vermld. In de roman "Heinric ende Margriete van Limborch" uit de 14e eeuw, die de gebeurtenissen van Hendrik tijdens de kruistocht (1227) beschrijft, wordt zijn wapen omschreven als; "Van zilvere, enen leeu van kelen, ene stert gesplet" ofwel; "In zilver, een leeuw van keel, met een gevorkte staart". Deze beschrijving komt overeen met wat er staat in de wapenrol Bigot uit 1254, dit is de oudste contemporaine bron waarin het wapen voorkomt, daarin staat; "Le duc de Limborc, l'escu blan a un lion de geules rampant a le keu forkie" ofwel "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart".^[1]

De provincie Limburg in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, was een provincie die bestond uit Belgisch- en Nederlands- Limburg, tot de Belgische Revolutie in 1830, toen de provincie splitste. De provincies gebruikten hetzelfde wapen als het hertogdom Limburg: een rode leeuw op een witte achtergrond. De provincie Limburg in Nederland gebruikte (enkel) de leeuw tot 1886, toen het het wapen veranderde naar een gedeeld wapen, met in het eerste deel en in het midden de Limburgse leeuw. De provincie Limburg in België gebruikte hetzelfde wapen tot 1996, hier veranderde niet veel, enkel dat het wapen van het Graafschap Loon er werd aan toegevoegd.^[1][2][3]

Het wapen van het Hertogdom Limburg was het wapenschild van het vroegere Hertogdom Limburg. De leeuw werd eerst gebruikt door Hertog Hendrik III als zijn persoonlijk wapen als Hertog van Limburg in 1208 en werd later dan ook gebruikt door het Hertogdom Limburg zelf, zowel als wapen en als vlag/wapenbanier.^[4]

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud.

Het wapen haar kleuren werden voor het eerst vermeld in 1254 in de wapenrol Bigot, daarin staat "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart". Dit ontwerp bleef gebruikt werden door het hertogdom, later werd er alleen een kroon aan toegevoegd.^[4]