Wapen van Limburg (België)

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (roodtint), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een schild, gedwarsbalkt van tien stukken van goud en keel. Het schild is getopt met een hertogenmuts en gehouden rechts door een hert van natuurlijke kleur en links door een zwaan, eveneens van natuurlijke kleur, met een kroon van goud om de hals. Het geheel werd geplaatst op twee onderaan gekruiste eikentakken van natuurlijke kleur.

— https://www.limburg.be/bestuur-regio/limburg-als-regio/wapenschild-en-vlag

Het wapenschild toont een dubbelstaartige leeuw in keel (rood) gekroond, getongd, en geklauwd in or (goud) op een achtergrond van argent (zilver). Het hartschild bevat het wapenschild van het Graafschap Loon, dat wordt gedwarsbalkt door tien stukken van goud en keel. Het wapen is gekroond met een hertogelijke muts. De twee schildhouders zijn een volwaardig deel van het wapenschild en bestaan uit rechts een hert in natuurlijke kleur en links een zwaan met een kroon van goud om de nek, eveneens in natuurlijke kleur.^[2] Het hert verwijst naar de stad Hasselt, de bestuurlijke hoofdplaats van Limburg. De zwaan verwijst naar de stad Tongeren, de gerechtelijke hoofdplaats van Limburg. Het geheel wordt ondersteund door twee gekruiste eikentakken in natuurlijke kleur. Deze eikentakken zijn een verwijzing naar de openingszin van Limburg mijn vaderland, het volkslied van de beide Limburgen.^[1]

De Leeuw van limburg is afkomstig van het wapen van het middeleeuws hertogdom Limburg. Het hertogdomen, dat in de 11e eeuw ontstond in het gebied rond de stad Limburg (Luik). De stad is hedendaags gelegen in de provincie Luik en niet in de provincie Limburg. Het hertogdom Limburg voerde als wapen een rode leeuw met gouden klauwen, tong en kroon. Deze zou later dan het wapen worden van de Belgisch- en Nederlandse- provincies Limburg.^[1]

Het wapen van Limburg verscheen voor het eerst aan het begin van de 13e eeuw. Hendrik, graaf van Limburg, ontving in 1101 vak keizer Hendrik IV de titel van hertog van Lotharingen. Deze titel werd hem echter al in 1106 door keizer Hendrik V ontnomen en verleend aan Godfried (met de Baard) van Leuven. Desondanks bleven Hendrik en zijn nakomelingen de hertogelijke titel als hertog van Lotharingen en graaf van Limburg te voeren. Hendrik III was de eerste graaf die een eigen wapen voerde. Op zijn wapen stond een leeuw, die voor het eerst te zien was op zijn zegel ui 1208.^[3]

Zijn zoon Walram III Gebruikte vanaf zijn huwelijk met Ermesinde (toen troonopvolger van Luxemburg) in 1214 een zegel met een gekroonde leeuw. In die tijd gold de kroon als het gebruikelijke onderscheidingskenmerk van de erfgenaam. Toen Walram zijn vader in 1221 opvolgde, liet hij de kroon vallen en gebruikte enkel nog de leeuw. Tegelijk verdubbelde hij de staart van de leeuw, een symbolische verandering dat verwees naar zijn heerschappij over 2 gebieden; het Hertogdom Limburg en het graafschap Luxemburg (waar hij als regent optrad namens zijn echtgenote).^[3]

Onder Hendrik IV worden de kleuren van het wapen voor het eerst vermld. In de roman "Heinric ende Margriete van Limborch" uit de 14e eeuw, die de gebeurtenissen van Hendrik tijdens de kruistocht (1227) beschrijft, wordt zijn wapen omschreven als; "Van zilvere, enen leeu van kelen, ene stert gesplet" ofwel; "In zilver, een leeuw van keel, met een gevorkte staart". Deze beschrijving komt overeen met wat er staat in de wapenrol Bigot uit 1254, dit is de oudste contemporaine bron waarin het wapen voorkomt, daarin staat; "Le duc de Limborc, l'escu blan a un lion de geules rampant a le keu forkie" ofwel "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart".^[3]

Het schild, gedwarsbalkt van 10 stukken van geel en rood is afkomstig van het wapen van het Graafschap Loon. Het graafschap bevond zich waar de huidige provincie Limburg (België) ligt. Daarom in 1996 koos men om het wapen van het graafschap loon aan het wapen van de provincie toe te voegen.^[1]

Het wapen van het graafschap Loon verscheen voor het eerst aan het begin van de 13e eeuw in 1237, op de zegel van Aarnout van Loon. In de wapenrol Bigot uit 1254 worden de kleuren van het wapen omschreven als; "Li quens de Loz, l'escu burelé d'or et de geules" ofwel "Gedwarsbalkt van goud en rood"^[3][4]

Na de inlijving van Loon verving Aarnout van Horne het oorspronkelijke helmteken met 2 ezelsoren door haneveren. Het gedwarsbalkte wapen bleef in gebruik door het graafschap, en zelfs op munten en het wapen van het prinsbisdom Luik.^[3]

Bij Koninklijk Besluit van 17 mei 1837 werd het wapen van alle Belgische provincies vastgelegd in het Grootzegel van de Belgische staat. Het wapen van het oude Hertogdom Limburg werd toen gekozen als wapen voor de provincie Limburg. Ook na de splitsing van de provincie in een Belgisch-Limburg en een Nederlands-Limburg werd het wapen behouden, hoewel het grondgebied van Belgisch-Limburg grotendeels overeenstemde met het Graafschap Loon en dus geen directe band had met het oude Hertogdom Limburg.^[1]

Het decreet van 21 december 1994 stelde dat alle Belgische provincies en gemeentes een vlag en wapen moesten kiezen, sinds 18 januari 2007 geldt dit in Vlaanderen ook voor stadsdistricten.^[5] Op 8 mei 1996 koos de Limburgse Provincieraad ervoor om de leeuw uit het wapen van het Hertogdom Limburg te behouden en om tevens het wapenschild van het Graafschap Loon in zowel de vlag als het wapenschild van de provincie te verwerken.^[1][6][7]

Het wapen van het Hertogdom Limburg was het wapenschild van het vroegere Hertogdom Limburg. De leeuw werd eerst gebruikt door Hertog Hendrik III als zijn persoonlijk wapen als Hertog van Limburg in 1208 en werd later dan ook gebruikt door het Hertogdom Limburg zelf, zowel als wapen en als vlag/wapenbanier

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud.

Het wapen haar kleuren werden voor het eerst vermeld in 1254 in de wapenrol Bigot, daarin staat "De hertog van Limburg, een wit schild met een klimmende leeuw van keel met een gevorkte staart". Dit ontwerp bleef gebruikt werden door het hertogdom, later werd er alleen een kroon aan toegevoegd.^[1][3][7]

Het wapen van het Graafschap Loon was het wapenschild van het vroegere Graafschap Loon. Het wapen werd eerst gebruikt door Graaf Aarhout van Loon als zijn persoonlijk wapen als Graaf van Loon in 1237 en werd later dan ook gebruikt door het Graafschap Loon zelf, zowel als wapen en als vlag/wapenbanier

Een schild, gedwarsbalkt van tien stukken van goud en keel.

Het wapen haar kleuren werden voor het eerst vermeld in 1254 in de wapenrol Bigot, daarin staat "Gedwarsbalkt van goud en rood". Dit ontwerp bleef gebruikt werden door het graafschap en later ook op de wapens van verschillende Belgische provincies en gemeenten.^[1][3]

Het oude provincie wapen van Limburg was in gebruik van 1816 tot in 1996 in België (en tot 1886 in Nederland). In België veranderde er niet veel aan het wapen, er werden externe ornamenten toegevoegd en de leeuw droeg het wapen van het Graafschap Loon, dit waren de enige veranderingen aan het wapen in België.

In zilver een dubbelstaartige leeuw van keel (= rood), gekroond, geklauwd en getongd van goud met een kroon van goud. getopt door een hertogelijke kroon

Het wapen komt van het historische hertgodom Limburg, deze was een hertogdom in het gebied van de hedendaagse provincie Limburg in Nederland, in 1815 toen het wapen aan de province werd verleent, waren Belgisch- en Nederlands- Limburg nog samen. Na de splitsing in 1830 gebruikten beide provincies het wapen als symbool voor de provincie.^[1]