Inocybe

Inocybe
Inocybe relicina
Taxonomische indeling
Rijk:Fungi (Schimmels)
Stam:Basidiomycota (Steeltjeszwam)
Klasse:Agaricomycetes
Onderklasse:Agaricomycetidae
Orde:Agaricales (Plaatjeszwam)
Familie:Inocybaceae
Geslacht
Inocybe
(Fr.) Fr. (1863)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Inocybe op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Schimmels
I. obscura

Inocybe of vezelkop, is een groot geslacht van paddenstoelen uit de familie Inocybaceae. Inocybe werd oorspronkelijk geclassificeerd in de familie Cortinariaceae die echter polyfyletisch bleek.[1][2][3] De meeste Inocybe-soorten zijn in meer of mindere mate giftig en bevatten muscarine. Sommige soorten bevatten psylocibine, een psychoactieve stof. De typesoort is Inocybe relicina.

Kenmerken

Uiterlijke kenmerken

De vruchtlichamen zijn kleine tot middelgrote, deels vlezige plaatjeszwammen. De hoed is meestal witachtig tot grijs, okergeel tot bruin van kleur. De vorm is vaak conisch of golvend, deels met radiale scheuren en een centraal bultje. De hoedhuid is bijna glad, fijn tot grof vezelig of schilferig, ook bij verse exemplaren. Verder is het oppervlak meestal niet hygrofaan en droog, zelden slijmerig. Het velum kan worden gevormd als een cortina. De lamellen zijn olijfgrijs tot grijsbruin, ook witachtig als ze jong zijn. De snede is vaak witachtig of licht schilferig. De steel is vrij lang, cilindrisch, centraal staand en slechts zelden geringd. Sommige hebben een knolvormig verdikte steelvoet. De steelvoet kan ook gezwollen, gefranjerd of duidelijk bolvormig zijn. Het witachtige tot licht bruinachtige, soms rood wordende vlees heeft vaak een kenmerkende geur die als spermatisch wordt ervaren.

De sporenprint is bleek grijsbruin.

Microscopische kenmerken

De cystidia zijn altijd aanwezig: meestal dikwandige cheilocystidia op de lamelsnede. Vaak met een plukje kristallen of amorfe metuloïden. Bij de meeste soorten ook pleurocystidia op het lameloppervlak en caulocystidia op het steeloppervlak. De sporen zijn ellipsoïde-boonvormig of veelhoekig, ook stervormig, maar niet wrattig. Ze hebben geen kiempore. De basidia hebben geen bruin pigment.

Ecologie

Vezelkoppen zijn ectomycorrhizavormende schimmels die symbiose vormen met loof- en naaldbomen. Ze kunnen in een grote verscheidenheid aan habitats voorkomen. Ze komen vooral veel voor in gematigde streken.

Soorten

In totaal telt het geslacht volgens Index Fungorum meer dan 1200 soorten.

Hieronder een overzicht van alle soorten met een Nederlandse naam:

SoortnaamNederlandse naamAuteur(s)PublicatiejaarSporentypeKnolEctomycorrhiza partner
Inocybe acutaSpitse moerasvezelkopBoud.1917hoekigjawilg en els
Inocybe adaequataWijnrode vezelkop(Britzelm.) Sacc.1887gladneeloofbomen (o.a. beuk, hazelaar, eik)
Inocybe aeruginascensGroenverkleurende vezelkopBabos1970glad?populier en wilg
Inocybe agardhii[4] Geringde viltkop(N. Lund) P.D. Orton1960gladneewilg
Inocybe albomarginataKleinsporige knolvezelkopVelen.1920gladjaeik en beuk
Inocybe albovelutipesBleeksteelvezelkopStangl1980gladneeloofbomen (eik, beuk), naaldbomen (den en spar)
Inocybe alneaElzenvezelkopStangl1979hoekigjaels, es en mogelijk eik
Inocybe amethystinaPaarssteelvezelkopKuyper1986gladneezomereik, linde, beuk en fijnspar
Inocybe appendiculataFranjevezelkopKühner1955gladneeloofbomen
Inocybe arenicola[5]Duinspleetvezelkop(R. Heim) Matheny & Esteve-Rav.2019gladneenaaldbomen (den), loofbomen (populier, wilg)
Inocybe arthrocystis[4]Bedrieglijke viltkop(Kühner) Matheny & Esteve-Raventós2019glad?loofbomen
Inocybe assimilataKleine knolvezelkopBritzelm.1881hoekigjaloofbomen
Inocybe asterosporaSterspoorvezelkopQuél.1880hoekigjaloofbomen (vooral eik, maar kan ook bij beuk en linde)
Inocybe aureaGoudgele vezelkopHuijsman1955hoekigneepinus
Inocybe auricomaGele witsteelvezelkop(Batsch) Sacc.1887gladneeloofbomen
Inocybe bellidianaMadeliefjesvezelkopBandini, B. Oertel & U. Eberh.2021glad?loofbomen
Inocybe bongardiiGeurende vezelkop(Weinm.) Quél.1872gladneeloofbomen, met name eik en beuk
Inocybe bresadolaeRossige vezelkopMassee1904hoekigjaloofbomen, meestal eik en beuk
Inocybe brunneotomentosaValse zwartvoetvezelkopHuijsman1978gladneeloof- en naaldbomen
Inocybe calamistrataGroenvoetvezelkop(Fr.) Gillet1876gladneeels
Inocybe calidaKleine sterspoorvezelkopVelen.1920knobbeligjaloofbomen (met name beuk, eik, linde)
Inocybe calosporaStekelspoorvezelkopQuél.1881hoekigneeloofbomen
Inocybe cervicolorMuffe vezelkop(Pers.) Quél.1886gladneeeik en beuk
Inocybe cincinnataVioletbruine vezelkop(Fr.) Quél.1872gladneeloofbomen (eik en beuk) en naaldbomen
Inocybe cookei[6]Gladde knolvezelkopBres.1892gladjaloofbomen (eik en beuk)
Inocybe corydalinaGroenige perenvezelkopQuél.1875gladneeloofbomen (met name beuk, soms bij eik)
Inocybe cryptocystisVerborgen vezelkopD.E. Stuntz1954glad?loofbomen (euk en beuk)
Inocybe curvipesZilversteelvezelkopP. Karst.1890hoekig/knobbeligneeloofbomen (populier, eik, berk, wilg)
Inocybe decipiensBedrieglijke vezelkopBres.1892hoekig/knobbelig[7]?loofbomen (eik en wilg)
Inocybe dulcamaraGewone viltkop(Pers.) P. Kumm1871gladneeloofbomen (eik, wilg, populier) en soms naaldbomen
Inocybe dunensisGeelbruine duinvezelkopP.D. Orton1960hoekig/knobbeligjakruipwilg en populier
Inocybe duriusculaGrote bleeksteelvezelkopRea1908hoekignee of zwakloofbomen
Inocybe erubescens[6]Giftige vezelkopA. Blytt1905gladsoms knotsvormigloofbomen (eik, beuk, linde)
Inocybe exilisSlanke roodpootvezelkop(Kuyper) Jacobsson & E. Larss.2008glad?kruipwilg
Inocybe fibrosoidesIvoorvezelkopKühner1933hoekigjaloofbomen (eik en beuk)
Inocybe flavella[5]Spitse spleetvezelkopP. Karst.1890gladneeloofbomen
Inocybe flocculosaVlokkige vezelkopSacc.1887gladneeloofbomen (met name eik, beuk, populier)
Inocybe fraudansPerenvezelkop(Britzelm.) Sacc.1887gladneeeik
Inocybe fuligineoatraZwarte knolvezelkopHuijsman1955gladjaloofbomen (eik, populier) en naaldbomen (den)
Inocybe furfureaZwartbruine vezelkopKühner1955gladneeloofbomen
Inocybe fuscomarginata[4]BruinsnedeviltkopKühner1956gladneeloofbomen (o.a. wilg)
Inocybe fuscidulaSombere vezelkopVelen.1920glad?loofbomen (eik, beuk, populier) en soms naaldbomen (den)
Inocybe geophyllaWitte satijnvezelkopP. Kumm.1871gladnee / ietsloofbomen
Inocybe glabrescensGladde vezelkopVelen.1920gladjaloofbomen en naaldbomen
Inocybe glabripesKleinsporige vezelkopRicken1915gladneeloofbomen
Inocybe glabrodiscaSombere knobbelspoorvezelkopP.D. Orton1960hoekig?eik
Inocybe godeyiBlozende knolvezelkopGillet1874gladjaloofbomen (berk, beuk en eik)
Inocybe grammataStinkvezelkopQuél.1880hoekigjaloofbomen (soms bij kruipwilg)[8]
Inocybe griseolilacinaLilagrijze vezelkopJ.E. Lange1917gladneeloofbomen (meestal eik)
Inocybe griseovelataGrijsbruine vezelkopKühner1955glad?loofbomen (meestal beuk en hazelaar)
Inocybe haemactaBlozende stinkvezelkop(Berk. & Cooke) Sacc.1887gladneeloofbomen, meestal hazelaar
Inocybe heimii[4]DuinviltkopBon1984gladneekruipwilg
Inocybe hirtellaAmandelvezelkopBres.1884gladnee / ietsloofbomen (met name eik en beuk), soms naaldbomen (den)
Inocybe hirtelloidesOkergele vezelkopStangl & J. Veselský1974glad?loofbomen
Inocybe huijsmaniiBleeklila vezelkopKuyper1986gladneebeuk
Inocybe hystrixSchubbige vezelkop(Fr.) P. Karst.1879gladneeloofbomen
Inocybe impexaGrauwe zandvezelkop(Lasch) Kuyper1986gladneeloofbomen
Inocybe incarnataVleeskleurige perenvezelkopBres.1884gladneeloofbomen (eik)
Inocybe inodoraGeurloze vezelkopVelen.1920gladneeloofbomen en naaldbomen
Inocybe involutaBruine dennenvezelkopKuyper1989glad?naaldbomen den)
Inocybe laceraZandpadvezelkop(Fr.) P. Kumm.1871gladneeloofhout (eik, berk, els, wilg) en naaldhout (den)
Inocybe langeiGrijsplaatvezelkopR. Heim1931gladneeloofbomen
Inocybe lanuginosaGewone wolvezelkop(Bull.) P. Kumm.1867hoekigneeloof- en naaldbomen
Inocybe leptophyllaPurperbruine wolvezelkopG.F. Atk.1918hoekigneeloof- en naaldbomen
Inocybe leiocephalaGladhoedvezelkopD.E. Stuntz1950gladjaloof- en naaldbomen
Inocybe leucoblema[4]BleekhoedviltkopKühner1956glad?loofbomen
Inocybe lilacinaLila satijnvezelkop(Peck) Kauffman1918gladneeloofbomen
Inocybe maculata[6] Gevlekte vezelkop(Boud.) Matheny & Esteve-Rav.2019gladja, ietsloofbomen (met name eik, beuk, berk, linde)
Inocybe margaritisporaSchubbige knobbelspoorvezelkop(Berk.) Sacc.1887knobbelig?loofbomen
Inocybe mixtilisGele knolvezelkop(Britzelm.) Sacc.1887knobbeligjaloofbomen (eik en beuk) en naaldbomen (den)
Inocybe muricellataGeelschubbige vezelkopBres.1905gladneeloofbomen en naaldbomen
Inocybe mycenoidesTengere vezelkopKuyper1986gladneelinde
Inocybe napipesBruine knolvezelkopJ.E. Lange1917knobbeligjaloofbomen (eik, beuk, berk) en naaldbomen (den)
Inocybe nitidiusculaGlanzende vezelkop(Britzelm.) Lapl.1894gladneeloofbomen (eik) en naaldbomen (den)
Inocybe obsoleta[5]Bleke spleetvezelkop(Quadr.) Valade2020gladloofbomen (eik, beuk, populier), soms ook bij den
Inocybe oblectabilisForse vezelkop(Britzelm.) Sacc.1895knobbeligjaloofbomen
Inocybe obscurobadiaBruine pelargoniumvezelkop(J. Favre) Grund & D.E. Stuntz1977gladneeloofbmen (beuk en eik), naaldbomen (den)
Inocybe ochroalbaBleekgele vezelkopBruyl.1970gladneenaaldbomen (den, fijnspar) en soms loofbomen
Inocybe olivaceobrunneaOlijfbruine vezelkopJ. Favre ex Kuyper1986glad?loofbomen
Inocybe paludinellaValse satijnvezelkop(Peck) Sacc.1887hoekigjaloofbomen (els, wilg)
Inocybe pargasensisTengere knolvezelkopVauras1997gladjanaaldbomen (den)
Inocybe pelargoniumGele pelargoniumvezelkopKühner1955gladneeloofbomen en soms naaldbomen
Inocybe petiginosaPoedersteeltje(Fr.) Gillet1876knobbelig?beuk en eik
Inocybe perbrevisSmalplaatviltkop(Weinm.) Gillet1876glad?loofbomen
Inocybe phaeodiscaTweekleurige vezelkopKühner1955gladneeloofbomen (eik)
Inocybe phaeoleucaSombere aarddrager Kühner1955glad?loofbomen (eik, populier, wilg)
Inocybe posterulaVergelende vezelkop(Britzelm.) Sacc.1887gladneeloofbomen (beuk en eik)
Inocybe praetervisaGewone knolvezelkopQuél.1883hoekigjaloofbomen
Inocybe pruinosaBleke zandvezelkopR. Heim1931gladneenaaldbomen (den) en loofbomen (eik)
Inocybe pseudoasterosporaValse sterspoorvezelkopKühner & Boursier1932hoekig?loofbomen (eik, beuk, berk)
Inocybe pseudodestrictaGlanzende spleetvezelkopStangl & J. Veselský1973gladneeloofbomen (eik, populier, linde)
Inocybe pseudohiulcaGevlekte knolvezelkopKühner1933hoekigjaloofbomen (eik en beuk)
Inocybe pseudoreductaSombere knolvezelkopStangl & Glowinski1981gladjaloofbomen
Inocybe pusioPaarssteelspleetvezelkopP. Karst.1889gladneeloofbomen (berk, beuk, populier, eik)
Inocybe queletiiVoorjaarsvezelkopKonrad1929glad?naaldbomen (den)
Inocybe reisneriPaarssteelknolvezelkopVelen.1920gladjaloofbomen
Inocybe rennyiRoodbruine knobbelvezelkop(Berk. & Broome) Sacc.1887hoekig?loofbomen (kruipwilg)
Inocybe rimosa[5]Geelbruine spleetvezelkopBritzelm.1883gladneeloofbomen
Inocybe rufoalba (=Inocybe jacobi)Vals poedersteeltjeKühner1956knobbeligjaloofbomen (berk) en naaldbomen (den)
Inocybe saliceticolaValse wilgenvezelkopVauras & Kokkonen2008knobbelig?wilg
Inocybe salicisWilgenvezelkopKühner1955knobbeligjawilg en populier[9]
Inocybe sambucinaWitte heidevezelkop(Fr.) Quél.1872gladja, lichtloofbomen (eik) en naaldbomen (den)
Inocybe serotinaGrote duinvezelkopPeck1904gladja, ietskruipwilg, populier, den
Inocybe similisGrootsporige vezelkopHruby1930glad[10]?wilg
Inocybe sindoniaBlonde vezelkop(Fr.) P. Karst.1879gladneeloofbomen (spar, beuk, eik, berk en linde) en naaldbomen (den)
Inocybe solutaBleeksporige vezelkopVelen.1920hoekigneenaaldbomen (den en spar) en soms loofbomen
Inocybe squamata[5]PopuliervezelkopJ.E. Lange1917gladneeloofbomen (populier, bij uitzondering eik en wilg)
Inocybe squarrosa[4]DwergvezelkopRea1916gladneewilg (o.a. geoorde wilg, grauwe wilg)
Inocybe stanglianaRondsporige vezelkopKuyper1986glad?loofbomen
Inocybe stenosporaLangspoorvezelkopStangl & Bresinsky1983glad[11]?naaldbomen (den)
Inocybe stellatosporaValse wolvezelkop(Peck) Massee1904hoekigneeloofbomen
Inocybe subcarptaBruine zandvezelkopKühner & Boursier1932hoekigneenaaldbomen en loofbomen
Inocybe subnudipesGladsteelvezelkopKühner1955gladneenaaldbomen (den)
Inocybe subporosporaRoodbruine zandvezelkopKuyper1986glad?loofbomen (eik en kruipwilg)
Inocybe tenebrosaZwartvoetvezelkopQuél.1885gladneeloofbomen en soms naaldbomen
Inocybe terrigena[4]Schubbige viltkop(Fr.) Kuyper1985glad?naaldbomen (den en spar)
Inocybe tjallingiorumKastanjebruine vezelkopKuyper1986glad?loofbomen
Inocybe umbrinella[5]Sombere spleetvezelkopBres.1905gladneeloofbomen (eik, beuk, populier) en soms naaldbomen (den)
Inocybe undulatosporaGeelbruine knobbelspoorvezelkopKuyper1989hoekig/knobbelig?kruipwilg
Inocybe vaccinaOranjebruine vezelkopKühner1955gladneeloofbomen (zomereik), ook genoemd fijnspar
Inocybe vulpinellaKleine duinvezelkopBruyl.1970gladneekruipwilg en soms populier
Inocybe whiteiBlozende dennenvezelkop(Berk. & Broome) Sacc.1887gladja, ietsnaaldbomen (pinus, spar) en loofbomen (eik)
Inocybe xanthomelasVale knolvezelkopBoursier & Kühner1933hoekigjaloofbomen (eik, beuk) en naaldbomen (den)

Zie ook

  • (en) Index Fungorum
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.