Fonolitisch tefriet

QAPF-diagram met de velden voor tefriet of basaniet (donkergeel) en fonolitisch tefriet of fonolitisch basaniet (lichtgeel).

Fonolitisch tefriet is een fijnkorrelig stollingsgesteente dat kenmerkend de mineralen veldspaatvervanger en plagioklaas bevat. Het bevat minder plagioklaas en meer kaliveldspaat dan normaal tefriet.

Volgens de IUGS-classificatie gaat het bij fonolitisch tefriet om gesteente dat 10-60% veldspaatvervangers (foïden) en minder dan 10% olivijn bevat en waarin de veldspaten voor 50-90% uit plagioklaas en 10-50% uit kaliveldspaat bestaan.[1] In "gewone" tefriet is meer dan 90% van de veldspaten kaliveldspaat. Gesteente dat minder dan 10% veldspaatvervangers dan fonolitisch tefriet bevat is volgens de IUGS basalt, andesiet of "foïdehoudend trachiet". Gesteente dat meer dan 60% veldspaatvervangers bevat is tefritisch foidiet, dat verder moet worden ingedeeld op grond van de dominante veldspaatvervanger. Gesteente dat meer kaliveldspaat dan plagioklaas bevat is tefritisch fonoliet.

Als gesteente zo fijnkorrelig is dat het niet valt te classificeren is op grond van modale mineralen en een QAPF-diagram, dient voor classificatie de chemische samenstelling te worden gebruikt. Meestal zal gesteente met de mineraalverhouding van fonolitisch tefriet op grond van chemische samenstelling geclassificeerd worden als fonotefriet. Het verschil tussen de namen fonolitisch tefriet en fonotefriet is de manier waarop de naam is vastgesteld: classificatie op basis van chemische samenstelling vereist laboratoriumapparatuur maar is nauwkeuriger.