Economie van Roemenië
| Economie van Roemenië | ||
|---|---|---|
 | ||
| Algemene informatie | ||
| Munteenheid | Roemeense leu | |
| Fiscaal jaar | Kalenderjaar | |
| Handelsorganisaties | EU, WTO, OESO en BSEC | |
| Statistieken | ||
| BBP Rang | 39 | |
| Bruto binnenlands product | 403 395 miljoen dollar[1] | |
| Koopkrachtpariteit | 926 759 miljoen dollar[1] | |
| Inflatiepercentage | 5,7% (2024)[2] | |
| Armoedegrens | 17% (2022)[3] | |
| Beroepsbevolking | 8 214 000 (2021)[4] | |
| Werkloosheid | 5.38% (2024)[5] | |
| Handelspartners | ||
| Uitvoer | 104 000 miljoen dollar (2023)[6] | |
| Uitvoerpartners |  Duitsland 19,1% Italië 9,81% Frankrijk 6,22%.svg.png){kind=small} Verenigd Koninkrijk 4,92% Hongarije 4,04% Bulgarije 3,86% Verenigde Staten 3,68% Turkije 3,6% Polen 3,15% Tsjechië 3,1% | |
| Invoer | 133 000 miljoen dollar (2023)[7] | |
| Invoerpartners | Duitsland 18,8% Italië 8,45% Hongarije 6,31% Polen 6,21% China 5,58% Turkije 4,9% Frankrijk 4,23 Bulgarije 4,22% Nederland 4,19% Oostenrijk 3,44% | |
| Openbare financiën | ||
| Overheidsschuld | 61,6% van het BBP (2024)[8] | |
De economie van Roemenië is een zich ontwikkelende gemengde economie met een hoge mate van complexiteit.[9]
In Boekarest en in de Donaudelta veel toerisme, maar ook oude Transsylvaanse steden als Brașov trekken veel bezoekers. In 2005 is de waarde van de lei met een factor 10.000 vergroot, om de valuta hanteerbaarder te maken. Erg belangrijk voor de economie is de haven van Constanța waar ongeveer 60% van alle buitenlandse handel binnenkomt. Ook Henri Coandă International Airport (voorheen Otopeni), het grootste vliegveld van het land, is erg belangrijk voor de (buitenlandse) handel. Voor binnenlandse is Aurel Vlaicu International Airport (voorheen Băneasa) belangrijker.
Geschiedenis
Tot de Tweede Wereldoorlog was Roemenië de op één na grootste olie- en voedselproducent van Europa.[10]
Communistische periode
Na 1945 werd het door de Sovjet-Unie bezette Roemenië lid van het Oostblok en schakelde het over op een planeconomie naar Sovjet-stijl. Gedurende deze periode maakte het land een snelle industrialisatie door in een poging een "multilateraal ontwikkelde socialistische samenleving" te creëren. De economische groei werd in de jaren zeventig verder aangewakkerd door buitenlandse kredieten, wat uiteindelijk leidde tot een groeiende buitenlandse schuld, die piekte op 11 tot 12 miljard dollar.[11]
De Roemeense schuld werd in de jaren tachtig volledig afbetaald door strenge bezuinigingsmaatregelen die de Roemenen van basisconsumptiegoederen beroofden. In 1989, vóór de Roemeense Revolutie, had Roemenië een bbp van ongeveer 800 miljard lei, oftewel 53,6 miljard dollar. Ongeveer 58% van het bruto nationaal inkomen van het land was afkomstig uit de industrie en nog eens 15% uit de landbouw. Het minimumloon bedroeg 2000 lei, oftewel ongeveer 57 dollar.[12]
Overgang naar een vrije markt
Tijdens het latere deel van de Ceaușescu-periode had Roemenië belangrijke contracten verworven van verschillende ontwikkelingslanden, met name Irak, voor oliegerelateerde projecten. In augustus 2005 stemde Roemenië ermee in 43% van de schuld van 1,7 miljard dollar kwijt te schelden die verschuldigd was door een Irak dat nog steeds grotendeels bezet was door de strijdkrachten van de door de VS geleide "Coalitie van de Bereidwilligen". Daarmee was Roemenië het eerste land buiten de Club van Parijs van rijke schuldeisers dat de Iraakse schulden kwijtschold.[13]
Begin 2004 voerde de regering een verhoging van de btw in en verscherpte de voorwaarden voor sociale uitkeringen, met als doel het tekort op de overheidsfinanciën tegen 2006 terug te dringen tot 4% van het bbp. Strengere hervormingen van pensioenen en de gezondheidszorg zullen echter moeten wachten tot na de volgende verkiezingen. De staatsbank Banca Comercială Română werd in 2005 geprivatiseerd. Intensievere herstructureringen bij grote ondernemingen, verbeteringen in de financiële sector en een effectief gebruik van beschikbare EU-middelen zullen naar verwachting de economische groei versnellen. De Roemeense economie werd echter getroffen door de financiële crisis van 2008 en kromp in 2009.[14]
Op lokaal niveau kondigde UniCredit, een van de toonaangevende bankbedrijven in de regio, in oktober 2023 aan dat het zijn Roemeense dochteronderneming zal fuseren met de onlangs overgenomen Alpha Bank in Roemenië (voor € 300 miljoen), waardoor de op twee na grootste kredietverstrekker van Roemenië ontstaat.[15]
Minimumloon in Roemenië
Het bruto minimumloon in de Roemeense economie bedraagt vanaf 1 januari 2025 RON 4050 (≈ EUR 814). Hetzelfde minimumloon geldt voor werknemers met een anciënniteit van meer dan 15 jaar.[16]
Natuurlijke hulpbronnen
Roemenië is een olie- en gasproducent. Het pijpleidingnetwerk in Roemenië omvatte in 2006 2.427 km voor ruwe olie, 3.850 km voor aardolieproducten en 3.508 km voor aardgas. Er zijn verschillende grote nieuwe pijpleidingen gepland, met name de Nabucco-pijpleiding voor de Kaspische olievelden, de langste ter wereld. Roemenië zou vier miljard dollar kunnen verdienen met de Constanta-Triëst-pijpleiding.[17]
Munteenheid
Roemeniës munteenheid is de leu (meervoud: lei. leu betekent letterlijk leeuw). Op 1 juli 2005 werd de leu onderworpen aan revaluatie, zodat 10.000 oude lei (ROL) werd veranderd naar 1 nieuwe leu (RON). De oude lei kunnen nog gebruikt worden tot eind december 2006. De officiële waarde van de leu was op 4 augustus 2006: €1 = 3.53 lei (volgens de Nationale Roemeense Bank). Tot 31 december 2006 moeten alle briefjes en muntjes van de oude lei vervangen worden door de nieuwe lei. Dit proces zal Roemenië voorbereiden op de adoptie van de euro, dat verwacht is over een aantal jaar na de Roemeense toetreding tot de EU. De Roemeense regering streeft ernaar de euro in 2024 in te voeren.
Nationale begroting
Het nationaal begroting is ongeveer €95 miljard, 31,2% van het BNP. De nationale begroting groeit snel, met ongeveer €36 miljard per jaar tussen 2007-2011. Ongeveer 10 miljard euro wordt per jaar gebruikt voor nationale defensie.
Nationale begroting van Roemenië:
| # | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Nationaal begroting | 95 Mjd€ | 115 Mjd€ | 138 Mjd€ (ong.) | 157 Mjd€ (ong.) | 174 Mjd€ (ong.) |
| 2. | Percentage van bnp% | 39% | 41% | 44%(ong.) | 46%(ong.) | 49%(ong.) |
Roemeniës ontwikkeling tussen 2007-2013 zal €58,7 miljard kosten, waarvan 43% door de Europese Unie wordt gefinancierd.
Handel
Het grootste deel van de Roemeense handel gaat naar EU-lidstaten. In de eerste drie maanden van 2007 nam Roemeniës export met 31,2% toe. De import nam in dezelfde periode met 30% toe. Het handelstekort kwam op €10,2 miljard. In maart 2007, groeiden Roemeense exports tot een recordwaarde van €5 miljard/maand. Tegenwoordig heeft is Roemeniës situatie ongeveer gelijk aan dat van de nieuwe EU-lidstaten: de export van hoogst technologische producten bedragen 4,5%, en is duidelijk hoger dan dat van bijvoorbeeld Polen waar het slechts 2,7% van de export betreft. In december 2005 werd de Nationale Strategie voor Export voor de periode 2005-2009 gesticht. De buitenlandse handel wordt geschat op €155 miljard, voor het jaar 2007. In 2006 was het €128 miljard.
| # | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Export | 53 Mjd€ | 70 Mjd€ | 90.5 Mjd€ (ong.) | 110 Mjd€ (ong.) | 133 Mjd€ (ong.) |
| 2. | Import | 74 Mjd€ | 81 Mjd€ | 100 Mjd (ong.) | 119 Mjd€ (ong.) | 144 Mjd€ (ong.) |
| 3. | € | 525 € | 685 € | 756€ (ong.) | 120 855€ (ong.) | 935 € (ong.) |
Ongeveer een derde van de Roemeense bevolking is werkzaam in of afhankelijk van de landbouw. De Roemeense overheid streeft ernaar dit percentage te verlagen.
- 1 2 (en) Report for Selected Countries and Subjects. IMF. Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ (en) Romania Inflation - data, chart. TheGlobalEconomy.com. Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ World Bank Open Data - Romania. World Bank Open Data. Geraadpleegd op 30 september 2025.
- ↑ World Bank Open Data | Romania. World Bank Open Data. Geraadpleegd op 30 september 2025.
- ↑ (en) Report for Selected Countries and Subjects. IMF. Geraadpleegd op 30 september 2025.
- ↑ (en) Where does Romania export to? (2023). The Observatory of Economic Complexity. Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ (en) Where does Romania import from? (2023). The Observatory of Economic Complexity. Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ (en) General government gross debt, Percent of GDP. www.imf.org. Geraadpleegd op 8 september 2025.
- ↑ (en) The Atlas of Economic Complexity by @HarvardGrwthLab. atlas.hks.harvard.edu. Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ (en) usiness in Romania: a country that's fast off the Bloc – Two years of EU membership have transformed the business face of Romania and savvy UK firms are reaping the rewards. Paul Bray reports.. The Telegraph. Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ Klepper, Nicolae. ROMANIA An Illustrated History. NY:Hippocrene Books, Inc., 2002, page 230
- ↑ F5 Webcorp, divizia new media, Realitatea-Catavencu, http://www.f5web.ro, După douăzeci de ani. Economia României în 1989 - Business Standard. standard.money.ro. Gearchiveerd op 10 september 2011. Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ (ro) Romania isi va recupera datoriile din Irak. Business24.ro. Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ seeurope.net :: Your Information Gateway for Southeast Europe. seeurope.net. Geraadpleegd op 1 oktober 2025.
- ↑ (en) Bank, European Investment (6 december 2023). Central, Eastern and South-Eastern Europe (CESEE) Bank Lending Survey: Second half of 2023. European Investment Bank. ISBN 978-92-861-5622-9.
- ↑ Gunawan, Hendra (2025). Preface. ITM Web of Conferences 75: 00001. ISSN:2271-2097. DOI:10.1051/itmconf/20257500001.
- ↑ e, u (15 februari 2006). Romania could cash in four billion dollars from the Constanta-Trieste pipeline.. Gearchiveerd op 20 oktober 2012. u e
· 
· 